Postanowienie WSA w Gliwicach z 10 lutego 2023 r., III SA/Gl 910/22

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach

Rozpoznanie

w dniu 10 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym

Sprawa

sprawy ze skargi M. G. i R. G. na uchwałę Rady Gminy M. z dnia 9 listopada 2022 r., nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości petycji dotyczącej transportu zbiorowego postanawia: odrzucić skargę. 1

Skład

Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys – Kmiecik

Uzasadnienie

M.G. i R. G. (dalej: Strona skarżąca, Skarżący) pismem z dnia 21 listopada 2022 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na uchwałę Rady Gminy M. z dnia 9 listopada 2022 r. nr [...] (dalej: Organ administracji, Organ) w przedmiocie przekazania według właściwości petycji dotyczącej transportu zbiorowego. Skarżący podnieśli w niej, że doszło do naruszenia prawa w sprawie ich petycji dotyczącej likwidacji i przeniesienia zatoki autobusowej wraz z przystankiem autobusowym [...] (w kierunku M.) poprzez niewłaściwe rozpatrzenie i bezzasadne przekazanie jej według właściwości do innych organów, tj. do Powiatowego Zarządu Dróg w B. oraz Zarządu transportu Metropolitalnego w K..

W uzasadnieniu Skarżący podali, że zgodnie z ustawą z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 1343) w art. 15 ust. 1 pkt 6 od 2017 roku kompetencje w zakresie wstępnego decydowania o lokalizacji przystanków autobusowych należą do Rady Gminy, która określa, w drodze uchwały, w którym miejscu mają zostać one zlokalizowane. Podkreślili, że w myśl art. 20 f ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 1693) ostateczna decyzję podejmuje dopiero zarządca drogi. Każda uchwała Rady Gminy, w której zostanie wskazane wstępne miejsce lokalizacji nowego przystanku komunikacyjnego, powinna zostać uwzględniona przez zarządcę drogi, zgodnie z jej charakterem oraz warunkami bezpieczeństwa ruchu drogowego. Według skarżących, Powiatowy Zarząd Dróg w B. nie jest władny do podejmowania decyzji w sprawie przeniesienia przedmiotowego przystanku. Ponadto, Zarząd Transportu Metropolitalnego w K. wskazał, że swoje działania dostosuje do decyzji Powiatowego Zarządu Dróg oraz Gminy. Dodatkowo, zarządca drogi wielokrotnie zaznaczał, że kompetencje w zakresie przeniesienia/zmiany lokalizacji przystanków wraz z zatoką należą do Gminy M.. W związku z tym Skarżący kierowali swoje żądania do Urzędu Gminy i Wójta. Stwierdzili dodatkowo, że przekazanie petycji według właściwości działa na ich szkodę i ma jedynie na celu przeciągnięcie w czasie sprawy, co skutkuje przewlekłością postępowania.

Wnieśli o usuniecie naruszenia praw poprzez rozpoznanie petycji zgodnie z kompetencjami i zadaniami Rady Gminy i zmiany/uchylenia/stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w całości.

W odpowiedzi na skargę Organ administracji pismem z dnia 12 grudnia 2022 r. wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej. Wskazał, iż zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 oraz art. 18 b ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. DZ.U. z 2022 r., poz. 559 ze zm.) oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach (Dz.U. z 2018 r., poz. 870). W związku z tym Rada Gminy M. uznała się za niewłaściwą do rozpatrzenia petycji z dnia 11 października 2022 r. w sprawie likwidacji i przeniesienia zatoki autobusowej wraz z przystankiem [...] i postanowiła o przekazaniu jej do Powiatowego Zarządu Dróg w B. oraz Zarządu Transportu Metropolitalnego w K., zgodnie z właściwością. Podkreślił, że w myśl art. 15 ust. 1 pkt 6, ust. 2 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym obowiązek określenia przystanków komunikacyjnych i dworców w drodze uchwały podjętej przez właściwy organ danej jednostki samorządu terytorialnego odnosi się wyłącznie do tych przystanków i dworców, których właścicielem lub zarządzającym jest dana jednostka samorządu terytorialnego. Gmina M. nie jest właścicielem ani zarządzającym, o czym Skarżący zostali poinformowani. Zatoka zlokalizowana jest przy drodze powiatowej, której administratorem jest Powiatowy Zarząd Dróg w B., natomiast za lokalizację przystanków autobusowych oraz ich zarządzanie odpowiedzialny jest Zarząd Transportu Metropolitalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna.

Merytoryczną ocenę skargi wniesionej do sądu administracyjnego zawsze poprzedza analiza jej dopuszczalności z punktu widzenia objętego zakresem unormowania ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022 r. poz. 329; dalej: p.p.s.a.)

Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. decyzje administracyjne;
2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego k.p.a., postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 508 ze zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Ponadto, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

Zatem kognicja sądów administracyjnych odnosi się jedynie do spraw określonych przepisami prawa.

Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 1 ustawy o petycjach adresat petycji, który jest niewłaściwy do jej rozpatrzenia, przesyła ją niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 30 dni od dnia jej złożenia, do podmiotu właściwego do rozpatrzenia petycji, zawiadamiając o tym równocześnie podmiot wnoszący petycję. A zgodnie z treścią art. 13 ust. 2 tej ustawy sposób załatwienia petycji nie może być przedmiotem skargi.

Wskazania wymaga jednocześnie, że w myśl art. 20 f ustawy o drogach publicznych Zarządca drogi, o którym mowa w art. 19 ust. 2, jest obowiązany:

1. uwzględniać uchwały rady gminy, w których dla zaspokojenia potrzeb mieszkańców wskazane zostaną wstępne miejsca lokalizacji nowych przystanków komunikacyjnych; o ostatecznej lokalizacji takiego przystanku decyduje zarządca drogi, uwzględniając charakter drogi oraz warunki bezpieczeństwa ruchu drogowego;
2. udostępnić nieodpłatnie gminie na jej wniosek część pasa drogowego w celu budowy, przebudowy i remontu wiat przystankowych lub innych urządzeń służących do obsługi podróżnych.

Wypada odnotować, że Skarżący zaskarżyli uchwałę Rady Gminy w przedmiocie przekazania według właściwości petycji dotyczącej transportu zbiorowego twierdząc, że doszło do naruszenia prawa poprzez niewłaściwe rozpatrzenie i bezzasadne przekazanie jej według właściwości do innych organów, tj. do Powiatowego Zarządu Dróg w B. oraz Zarządu Transportu Metropolitalnego w K..

W świetle powyższych przepisów twierdzenie Skarżących nie może się ostać.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 63 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483), każdy ma prawo składać petycje, wnioski i skargi w interesie publicznym, własnym, lub innej osoby za jej zgodą do organów władzy publicznej oraz organizacji i instytucji społecznych w związku z wykonywanymi przez nie zadaniami zleconymi z zakresu administracji publicznej. Tryb natomiast rozpatrywania petycji normuje ustawa o petycjach. Petycja jest jednakże środkiem prawnym o charakterze postulatywnym, czyli nie inicjuje ogólnego postępowania administracyjnego. Zdaniem Organu administracji, które tut. Sąd podziela, w odniesieniu do prawa petycji wykonywanego w trybie ustawy o petycjach, nie ma zastosowania sądowa kontrola administracji publicznej. Przekazanie petycji zgodnie z właściwością, które jest przedmiotem zaskarżonej uchwały, nie podlega kognicji sądów administracyjnych. (por. postanowienie WSA w Łodzi z dnia 19 kwietnia 2021 r., sygn. akt II Sa/Łd 909/20).

Dodatkowo wyjaśnić należy, że odpowiednie stosowanie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.) w zakresie nieuregulowanym w ustawie o petycjach, o którym stanowi art. 15 tej ustawy, oznacza z kolei, że do tego środka prawnego zastosowanie mają odpowiednie unormowania zawarte w Dziale VIII k.p.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, że ustawy szczególne nie przewidują dopuszczalności zaskarżenia działań realizowanych w ramach tego postępowania oraz ich braku, wskazując, że w sprawach dotyczących postępowania uregulowanego w Dziale VIII k.p.a. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z 24 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1961/11; postanowienia NSA: z 23 września 2021 r., sygn. akt II GW 54/21, z 1 grudnia 2017 sygn. akt I OSK 2490/17; M. Jaśkowska (w:) A. Wróbel, M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. VII).

Mając treść skargi oraz powyższe ustalenia na uwadze, zdaniem tut. Sądu skarga została wniesiona w sprawie, której przedmiot zaskarżenia nie podlega kognicji sądów administracyjnych.

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, gdy wniesienie skargi jest niedopuszczalne.

Reasumując powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niedopuszczalna jako nienależąca do właściwości sądu administracyjnego i tym samym podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

----------------------- 1