Uzasadnienie
Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach postanowieniem z dnia 14.11.2022r. nr 1/14 XI/2022/TS działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art.144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej: k.p.a.), po rozpoznaniu zażalenia W. K. – dalej strona, skarżący od postanowienia Komendanta Powiatowego Policji w Z. z dnia 29.09.2022 roku nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ponownego przeliczenia i wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w ilości 70 dni w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji utrzymał w mocy sporne postanowienie.
Stan sprawy jest następujący;
Wnioskiem z dnia 31.08.2022 roku skarżący zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w Z. o naliczenie i wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy z uwzględnieniem należnych odsetek. Organ administracji, po rozpatrzeniu wniosku strony, wydał w dniu 29.09. 2022 roku postanowienie, którym odmówił stronie wszczęcia postępowania w sprawie ponownego przeliczenia i wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w ilości 70 dni w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. W uzasadnieniu organ pierwszoinstancyjny wskazał, iż w przedmiotowej sprawie było już prowadzone postępowanie administracyjne na podstawie wniosku strony z dnia 20.11.2018 roku o naliczenie i wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy z uwzględnieniem należnych odsetek. Organ administracji wskazał również w swoim rozstrzygnięciu na tożsamość żądań strony zawartych w obu wnioskach. Tym samym, zdaniem organu administracji, zaistniała przesłanka zawarta w art. 61a § 1 k.p.a. do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie.
Powyższe rozstrzygnięcie strona zakwestionowała pismem z dnia 14.10.2022 r. nazwanym odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach. Wynikało to z faktu, iż organ pierwszoinstancyjny zawarł w swoim postanowieniu błędne pouczenie strony, co do takiej możliwości i trybu zakwestionowania zawartego w nim rozstrzygnięcia. W treści pisma podniosła, iż w żadnej mierze w sprawie nie występuje stan rzeczy określany jako res iudicata, na dowód czego przywołała treść wyroku WSA w Gliwicach z dnia 15.02.2022 roku - sygn. akt III SA/Gl 989/21 – wydanego w jej ocenie w analogicznej sprawie.
Rozpatrując przedmiotowe zażalenie, Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach stanął na stanowisku, iż zażalenie strony nie zasługuje na uwzględnienie, a w konsekwencji tego utrzymał w całości w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w Z. z dnia 29.09.2022 roku.
Organ II instancji wskazał, iż strona wnioskiem z dnia 20.11.2018 roku wystąpiła do Komendanta Powiatowego Policji w Z. o naliczenie i wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy z uwzględnieniem należnych odsetek. Wniosek strony był ściśle związany z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 roku - sygn. akt K 7/15. Decyzją nr [...] z dnia 08.07.2021 roku Komendant Powiatowy Policji w Z., działając jako organ I instancji, odmówił stronie ponownego przeliczenia i wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w ilości 70 dni w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. Powyższa decyzja została doręczona stronie w dniu 12.07. 2021 roku. Od przedmiotowej decyzji strona wniosła odwołanie, które zostało wniesione z przekroczeniem terminu ustawowego przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. W związku z powyższym organ II instancji 30.08.2021 roku, działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 1 i 2 k.p.a., wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, które stało się przedmiotem skargi do WSA w Gliwicach.
Wyrokiem z dnia 02.02.2022 roku sygn. akt III SA/Gl 1457/21 WSA w Gliwicach oddalił skargę W. K. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 30.08.2021 roku w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, a powyższy wyrok uzyskał prawomocność od dnia 16.04.2022 roku.
Z powyższych okoliczności organ II instancji wywiódł, iż wniosek strony do Komendanta Powiatowego Policji w Z. o naliczenie i wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy z uwzględnieniem należnych odsetek dotyczył sprawy, która była już przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym zainicjowanym wnioskiem strony z dnia 20.11.2018 roku, który następnie został prawomocnie zakończony w postępowaniu sądowo-administracyjnym wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 02 lutego 2022 roku - sygn. akt III SA/Gl 1457/21.
Organ wskazał, iż w art. 61a § 1 k.p.a. przewidziano dwie przesłanki odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. Pierwsza z nich ma charakter podmiotowy (wniesienie podania przez osobę niebędącą stroną), a druga. przedmiotowy ("inne uzasadnione przyczyny"). Przez "inne uzasadnione przyczyny" należy - zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych - rozumieć w szczególności m.in. istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji rozstrzygającej sprawę. W konsekwencji powyższego w ocenie organu II instancji organ pierwszoinstancyjny słusznie przyjął rozstrzygając w przedmiotowej sprawie, iż w obrocie prawnym istnieje prawomocne rozstrzygnięcie dotyczące przedmiotu, do którego odnosił się wniosek strony z dnia 31.08. 2022 roku.
W zakresie argumentacji strony zawartej w zażaleniu organ uznał ją za całkowicie chybioną. Przywołane bowiem rozstrzygnięcie WSA w Gliwicach z dnia 15.02.2022 roku - sygn. akt III SA/Gl 989/21, nie dotyczy sprawy W. K., która została zakończona prawomocnym rozstrzygnięciem WSA w Gliwicach - wyrok z dnia 02 lutego 2022 roku (sygn. akt III SA/Gl 1457/21).
W skardze do WSA w Gliwicach skarżący organowi zarzucił naruszenie; art. 61a § 1 k.p.a. poprzez uznanie, iż w sprawie nastąpiła tzw. powaga rzeczy osądzonej, art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w z w. z art. 115a ustawy o Policji w zakresie wskazanym w wyroku TK z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 przez pozbawienie należnych z mocy prawa świadczeń w postaci właściwej wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, art. 66 ust. 2 Konstytucji RP przez działanie uniemożliwiające realizację gwarantowanego każdemu prawa do urlopu wypoczynkowego w formie ekwiwalentu z tytułu jego niewykorzystania pod pretekstem konieczności stosowania ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1610) z pominięciem wyroku TK o sygn. K 7/15.
Podnosząc zarzuty wniósł; o uchylenie zaskarżonego postanowienia Komendanta Wojewódzkiej Policji w Katowicach z dnia 14.11.2022r. wraz z utrzymanym w mocy postanowieniem Komendanta Powiatowego Policji w Z. z dnia 29.09.2022r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, a ewentualnie o orzeczenie odmiennie co do istoty sprawy, poprzez spowodowanie ponownego przeliczenia i wypłacenia mi wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wraz z ustawowymi odsetkami. Skarżący przypomniał, iż w przywołanej przez organ I instancji własnej wcześniejszej decyzji m [...] z dnia 8 lipca 2021r. w sprawie [...], wskazywano na rzekomy brak podstaw prawnych do uwzględnienia złożonego ówczesnego wniosku. Sytuacja ta jednak uległa znaczącej zmianie, po wydaniu wyroku WSA w Gliwicach z dnia 15 lutego 2022r. sygn.. III SA/Gl 989/21, który w sposób kategoryczny wykazał, błędność rozumowania Komendanta Powiatowego w Z. w tego typu sprawach.
Fakt ten powoduje, iż trudno uznać, iż nastąpiła res iudicata tylko z tego powodu, iż wnioskiem z 31.08.2022r. domagano się tego samego, co we wniosku z dnia 21.11.2018r., skoro świadczenie to jest należne, a jedynie bezpodstawnie go odmówiono decyzją z dnia 8 lipca 2021r., błędnie interpretując wówczas obowiązujący stan prawny. W konsekwencji powyższego skarżący mając na uwadze treść orzeczenia WSA w Gliwicach z dnia 15.02.2022r. sygn.. III SA/GI 989/21 oraz zasady współżycia społecznego, zgodnie z którymi strona pokrzywdzona nie może ponosić negatywnych skutków błędów popełnionych przez organy administracji, a w tym przypadku przez Komendanta Powiatowego Policji w Z. i podległe mu służby, skarżący wniósł o ponowne i rzetelne rozpoznanie wniosku z dnia 31.08.2022r.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 259) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Podstawę prawną kwestionowanego postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji stanowił art. 61a § 1 k.p.a., który w zdaniu pierwszym przyjmuje, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z treści cytowanego przepisu wynika obowiązek organu przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji pod względem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie podania. Samo złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie jest tożsame z wszczęciem postępowania w sprawie, lecz uruchamia etap wstępny, w ramach którego właściwy organ ocenia podmiotową i przedmiotową dopuszczalność wykorzystania instytucji procesowej.
W doktrynie, na gruncie przywołanego przepisu zauważa się, że poza przesłankami podmiotowymi i przesłankami przedmiotowymi, które są podstawą do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, należy wskazać też inne przyczyny uzasadniające wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Do takich innych uzasadnionych przyczyn można zaliczyć np.: żądanie jednostki dotyczy sprawy rozstrzygniętej już decyzją, żądanie jednostki dotyczy sprawy, w której prowadzone jest postępowanie. (tak: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, prof. dr hab. Barbara Adamiak, prof. dr hab. Janusz Borkowski, 2021)
W przypadku, kiedy organ dopuszcza wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z uwagi na istniejący stan res iudicata, warunkiem koniecznym wydania postanowienia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jest stwierdzenie tożsamości stosunku administracyjnoprawnego występującego pomiędzy sprawą zakończoną wydaniem ostatecznej decyzji oraz powtórnym podaniem o wszczęcie postępowania administracyjnego. Tożsamość ta będzie istniała wówczas, gdy: występują te same podmioty w sprawie, gdy dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego, a do tego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy (por. wyrok NSA z 28 grudnia 2012 r., I OSK 1948/18, za: Art. 61a KPA red. Hauser 2021, wyd. 7/Stankiewicz).
Na gruncie rozpoznawanej sprawy zauważyć trzeba, iż skarżący pismem z 20.11.2018r. roku zwrócił się do Komendy Powiatowej Policji w Z. o naliczenie i wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy z uwzględnieniem należnych odsetek w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji z dniem 18.03.2014 r. Wydaną w tej sprawie decyzją z 08.07.2021 r. nr [...] Komendant powiatowy w Z. odmówił stronie ponownego przeliczenia i wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w ilości 70 dni w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. Decyzja ta została zakwestionowana odwołaniem w przedmiocie którego wydano 30.08.2021r. postanowienie na podstawie art. 134 kpa, w zw. z art. 129 § 1 i 2 kpa, którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zaś wyrokiem z dnia 02.02.2022 r. sygn. akt Ill SA/Gl 1457/21WSA w Gliwicach oddalił skargę W. K. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 30 sierpnia 2021 roku w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z 08.07.2021 r. nr [...] Komendanta Powiatowego w Z. o odmowie ponownego przeliczenia i wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Wyrok ten od dnia 16.04. 2022 roku jest prawomocny.
Uwzględniając powyższe, Sąd podzielił pogląd Komendanta Wojewódzkiego Policji wyrażony w zaskarżonym postanowieniu z 14.11.2022 r. o tożsamości żądania skarżącego ze sprawą, która była już przedmiotem merytorycznego rozstrzygnięcia przez organy Policji. Bez wątpienia treść wniosku strony z 31.08.2022r o wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji sprawia, że mamy do czynienia ze sprawą, która była już przedmiotem merytorycznego rozstrzygnięcia i zachodzi w niej tożsamość stosunku administracyjnego względem postępowania zakończonego decyzją z 08.07.2021r. nr [...] Komendanta Powiatowego w Z.. Tożsamość ta dotyczy bowiem sfery podmiotowej - ten sam wnioskodawca, tożsamy przedmiot o naliczenie i wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy z uwzględnieniem należnych odsetek w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji z dniem 18.03.2014 r i tożsamy stan prawny dotyczący rozpoznawania sprawy z uwzględnieniem wyroku TK Z 30.10.2018r sygn.. akt 7/15 i znowelizowanych przepisów ustawy o Policji wprowadzonych ustawą z 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1610 - art. 1 pkt 16 w zw. z art. 48).
Z tych wszystkich względów jako prawidłowe należy ocenić objęte skargą postanowienie. Podniesione w związku z tym w skardze zarzuty Sąd uznał za niezasadne.
Mając to wszystko na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.