Uzasadnienie
Sygn. akt III SA/Kr 10097 04
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].2004 r. [...] utrzymał w mocy orzeczenie Starosty Powiatu [...] z dnia [...].2004 r. [...] uchylającą decyzję z [...].2004 r. [...] Nr [...] o przyznaniu B. S. prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...].2004 r. w kwocie zaliczkowej w wysokości 120% kwoty zasiłku określonego w art. 37 k ust. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. 2003, Nr 58, póz. 514 z późn. zm.) – orzekającą o uznaniu B. S. z dniem [...].2004 r. za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku od dnia [...].2004 r. w wysokości [...] zł. miesięcznie na okres 6 miesięcy.
Powyższe decyzje zapadły na tle następującego stanu faktycznego:
B.S. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] jako osoba bezrobotna w dniu [...].2004 r. Przedłożyła dokumenty na podstawie których Starosta [...] w dniu [...] 2004 r. wydał decyzję o przyznaniu B. S. prawa do świadczenia przedemerytalnego w kwocie zaliczkowej w oparciu o przepis art. 37 k ust. 1 i 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (w/w). Równocześnie wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] o ustalenie wysokości emerytury dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego.
Organ rentowy w dniu [...].2004 r. wydał decyzję odmawiającą ustalenia wysokości emerytury dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego, uznając że wykazała łącznie 28 lat 9 miesięcy i 22 dni okresów składkowych i nieskładkowych, zamiast wymaganych 30 lat.
W związku z tym, że organ rentowy wydając decyzję w trybie art. 37 k ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu uznał, że B. S. nie posiada wymaganego przepisem 37 k ust. 130 letniego okresu uprawniającego do emerytury, organ zatrudnienia wydał w dniu [...].2004 r. decyzję o uznaniu wnioskodawczyni za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku od [...] 2004 r. Decyzja ta została uchylona przez Wojewodę [...] w dniu [...].2004 r. a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Podstawę uchylenia stanowił przepis art. 156 § 1 pkt. 2, gdyż zdaniem organu odwoławczego nastąpiło uchybienie przepisowi art. 151 § 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz.1001 ze zm.), a mianowicie jako podstawę rozstrzygnięcia należało powołać tę ustawę, gdyż pod jej rządami wydana została uchylona decyzja.
Rozpoznając sprawę ponownie organ zatrudnienia pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...].2004 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną o przyznaniu B. S. prawa do świadczenia przedemerytalnego od [...] 2004 r. w kwocie zaliczkowej z dnia [...].2004 r. wskazując jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 kpa.
W wyniku wznowienia wydana została przez organ pierwszej instancji wskazana na wstępie decyzja z dnia [...].2004 r. Uchylając swoją decyzję o przyznaniu B. S. prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...].2004 r. w kwocie zaliczkowej organ stwierdził, że decyzja ta została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu- a to stanowiska ZUS o ustaleniu wysokości emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego- co odpowiada dyspozycji art. 145 § 1 pkt. 6 kpa. Organ powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 19.03.2003 r. III KZP 1/ 03 (OSN nr 13 z 2003 r., póz. 317), wskazując na konieczność poprzedzenia decyzji organu zatrudnienia w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego, ustaleniem przez ZUS, że zachodzą warunki określone w art. 37 k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu... (w/w), tj. wydanemu przez organ rentowy decyzji co do ustalenia wysokości emerytury, a co zatem idzie okresów składkowych i nieskładkowych warunkujących wysokość emerytury.
Uchylając decyzję dotyczącą przyznania świadczenia przedemerytalnego w kwocie zaliczkowej, organ nie wydał orzeczenia w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego, gdyż decyzja ZUS została zaskarżona przez B.S. dlatego postępowanie w tym przedmiocie zostało zawieszone przez Starostę [...] postanowieniem z dnia [...].2004 r. utrzymanym w mocy przez Wojewodę [...] postanowieniem z [...] 2004 r. [...] (zaskarżonym do tut. Sądu- sygn. akt III SA/ Kr 118/ 05).
Natomiast tą samą decyzją wydaną w wyniku postępowania wznowieniowego Starosta [...] orzekł o przyznaniu B.S. uprawnień wynikających z faktu, że uchylenie decyzji z [...].2004 r. spowodowało utratę świadczenia przedemerytalnego w kwocie zaliczkowej, a postępowanie w sprawie ustalenia uprawnień do świadczenia przedemerytalnego nie zostało zakończone. Mianowicie orzekł o przyznaniu statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku- na okres 6 miesięcy od [...].2004 r. do [...] 2004 r., powołując przy tym jako podstawę prawną przepis art. 9 ust. 1 pkt. 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt. 2 i art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz.1001 ze zm.).
W odwołaniu od decyzji Starosty [...] z dnia [...].2004 r. B. S. domagała się przyznania zasiłku dla bezrobotnych bezterminowo, ewentualnie wypłaty świadczenia przedemerytalnego zaliczkowo. Postępowanie odwoławcze przed Sądem Odwoławczym w [...] w sprawie ustalenia wysokości emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego trwa zazwyczaj około jednego roku, dlatego przyznanie zasiłku na okres 6 miesięcy, jest zdaniem skarżącej sprzeczne z zasadami współżycia społecznego oraz bezduszne. Błędne ustalenia PUP w [...]nie powinny wg skarżącej skutkować " ukaraniem " jej pod względem prawnym i finansowym.
Wojewoda [...] opisaną na wstępie decyzją z dnia 22.09.2004 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podkreślając argumentację i powołaną w uzasadnieniu podstawę prawną. Zgodnie z przepisem art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. 2004, Nr 120, póz. 1252) " do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, przy czym przez sprawy wszczęte i niezakończone rozumie się również wnioski o ustalenie prawa do świadczenia przedemerytalnego złożone przed dniem przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych...". Z uwagi na złożenie wniosku w [...] 2004 r., podlega on rozpatrzeniu na gruncie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Przepis art. 37 k ust. 1 tej ustawy, w punkcie 2, który mógłby mieć zastosowanie w przypadku skarżącej uzależnia prawo do świadczenia przedemerytalnego od osiągnięcia 50 lat życia (kobiety) i równocześnie posiadania 30- letniego okresu uprawniającego do emerytury, który zgodnie z ust. 3- ustala (organ rentowy na wniosek powołanego zakładu pracy.
Skoro organ rentowy w postępowaniu o ustalenie wysokości emerytury uznał, lżę skarżąca wykazała 28 lat 9 miesięcy i 22 dni, to decyzja z dnia [...] 2004 r. l przyznane świadczenie w kwocie zaliczkowej i na okres zaliczkowy traci rację bytu.
Jako podstawę orzeczenia o przyznaniu statusu osoby bezrobotnej organ odwoławczy dodatkowo wskazał przepis art. 73 ust. 1 pkt. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, który stanowi, że okres pobierania zasiłku wynosi 6 miesięcy dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze działania powiatowego urzędu pracy, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku nie przekraczała 125% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju. Stopa bezrobocia w kraju na dzień 30 czerwca 2003 r. wynosiła 22, 12%, natomiast stopa bezrobocia na ten dzień na obszarze działania PUP w [...] wynosiła 12,1 % i nie przekraczała 125% przeciętnej w kraju.
W skardze na powyższą decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. S. domagała się jej zmiany na swoją korzyść. Zarzuciła decyzji bezduszność i niehumanitarność i naruszenie zasad współżycia społecznego.
Dokumentacja w sprawie stażu pracy była dwukrotnie sprawdzana przez zakład pracy, jak i przez PUP w [...], który zdaniem skarżącej powinien ponosić wszelkie konsekwencje wynikłe w toku postępowania, a w szczególności za pozostawienie skarżącej bez środków do życia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.
Wojewódzki Sądu Administracyjny zważył co następuje
Argumentacja skargi nie może odnieść zamierzonego skutku.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracyjnej pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych- Dz.U. Nr 153, póz. 1269). Dokonując kontroli w takim zakresie Sąd nie może kierować się zasadami współżycia społecznego w sytuacji gdy przepisy prawa tego nie i przewidują. Przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, jak i ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy są przepisami bezwzględnie obowiązującymi i nie mogą być traktowane uznaniowe ani przez organy administracji ani przez sąd, a kwestia przyznania świadczenia przedemerytalnego lub zasiłku i czasookres jego pobierania nie są przedmiotem uznania administracyjnego, lecz ściśle określone przez przepisy bezwzględnie obowiązujące, które organ trafnie powołał. W szczególności przesłanką przyznania świadczenia przedemerytalnego jest ustalenie przez organ rentowy wysokości emerytury dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego (art. 37 k ust. 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu). Ustalając wysokość emerytury organ rentowy określa okres uprawniający do emerytury, na który składają się okresy składkowe i nieskładkowe i od których zależy wysokość emerytury.
Ustalenie przez organ rentowy, iż skarżąca nie posiada wymaganego 30-letniego okresu uprawniającego do emerytury stanowiło podstawę uchylenia decyzji o wypłacie świadczenia przedemerytalnego w formie zaliczkowej, która jest przewidziana wyłącznie w sytuacji trwającego postępowania dotyczącego ustalenia wysokości emerytury. Tymczasem organ rentowy odmówił ustalenia wysokości emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego, gdyż orzekł, że skarżąca nie spełnia warunku dotyczącego posiadania 30 -letniego okresu uprawniającego do emerytury.
Wydanie przez organ rentowy decyzji w trybie art. 37 k ust. 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu bez uzyskania wymaganego prawem (art. 37 k ust. 3) stanowiska organu rentowego stanowiło podstawę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt. 6 kpa. W rozpatrywanym przypadku nie chodzi bowiem o brak możliwości ustalenia wysokości emerytury, lecz o ustalenie jednego z warunków koniecznych do ustalenia uprawnień do świadczenia przedemerytalnego i to w tej sprawie toczyło się postępowanie w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem decyzji objętej postępowaniem wznowieniowym było prawo do świadczenia przedemerytalnego w formie zaliczkowej, podczas gdy postępowanie o ustalenie uprawnień do świadczenia przedemerytalnego, nie zostało zakończone ze względu na postępowanie odwoławcze od decyzji organu rentowego przed Sądem
Okręgowym w [...]. Z tego względu organ nie mógł uchylając decyzję orzec o istocie sprawy, rozumianej jako identyczność przedmiotu sprawy.
Objęcie decyzją wydaną w trybie art. 151 § 1 pkt. 2 kpa kwestii przyznania B. S. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku stanowi uchybienie przepisom postępowania. Jednakże mając na uwadze, iż wyrzeczenie w takim zakresie stanowiło przyznanie skarżącej uprawnień, które przysługiwały w sytuacji braku decyzji o wypłacie w sytuacji braku decyzji o wypłacie świadczenia przedemerytalnego w formie zaliczkowej, Sąd doszedł do przekonania, że uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wyniki postępowania.
Z tego względu Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270).