Uzasadnienie
Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 16 czerwca 2026 r. przyznającej świadczenie wychowawcze za okres od 1 marca 2026 r. do 31 maja 2026 r. na dziecko T. Z. Przedmiotem zaskarżenia było nieuwzględnienie w wydanej decyzji jednego miesiąca – lutego 2026 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania sądowego wskazując, że skarga została uwzględniona w trybie autokontroli, o czym skarżąca została poinformowana. Do akt dołączono wydaną w sprawie decyzję z 21 lipca 2026 r., w której przyznane świadczenie obejmowało okres od 1 lutego 2026 r. do 31 maja 2026 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Postępowanie sądowoadministracyjne zostało umorzone ponieważ organ uwzględnił skargę w trybie autokontroli zaskarżonej czynności.
Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.) - dalej jako: p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli stało się ono bezprzedmiotowe.
Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia w sytuacji, gdy po wniesieniu skargi w toku postępowania sądowoadministracyjnego przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Będzie to miało miejsce między innymi wówczas, gdy zaskarżone rozstrzygnięcie zostanie pozbawione bytu prawnego wskutek skorzystania przez organ, który je wydał, z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 tej ustawy i uchylenia go.
Przepis art. 54 § 3 p.p.s.a. zezwala bowiem organowi, którego działanie lub bezczynność zaskarżono w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy.
Sąd umarzając postępowanie sądowe z uwagi na zastosowanie przez organ autokontroli bada jedynie czy skarga została uwzględniona przez organ w całości, a zaskarżony akt administracyjny wyeliminowany. Sąd nie kontroluje natomiast aktu autokontrolnego, gdyż naruszyłby zasadę skargowości. Na akt wydany w trybie autokontroli przysługuje bowiem odrębna skarga bezpośrednio do sądu administracyjnego, bez uprzedniego wnoszenia środka zaskarżenia lub wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa (por. uchwała NSA z 20 marca 1999 r., OPS 16/99, publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie organ skorzystał z uprawnień danych przez wskazany przepis i uwzględnił skargę o czym poinformował skarżącą (w aktach znajduje się potwierdzenie doręczenia decyzji wydanej w trybie autokontroli).
Wobec tego dalsze postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, ponieważ zaskarżona czynność w trybie autokontroli została wyeliminowana z obrotu prawnego.
Z tych względów należało orzec jak sentencji postanowienia na podstawie cytowanego art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.