Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 5 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 października 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego.
Powyższy wyrok stał się prawomocny z dniem 10 marca 2009 r.
Skarżący w dniu 23 marca 2009 r. nadał listem poleconym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyżej wskazanego wyroku wraz z wnioskiem o wydanie odpisu wyroku z uzasadnieniem.
We wniosku tym skarżący podniósł, że uchybienie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło bez jego winy. Spowodowane było to tym, że listonosz nie włożył awiza do drzwi, a jedynie do skrzynki listowej wraz z broszurami. Spowodowało to, że awizo zostało przez skarżącego niezauważone. Nadto wskazał, że wskutek zaburzeń pamięci nie mógł znaleźć kluczy od skrzynki listowej. Listonosz pomimo tego, że go widział i posiadanej wiedzy, iż nie odbiera on listów poleconych, nie poinformował go o tym fakcie. Uważa zatem, że nie można uznać, iż nastąpiło skuteczne doręczenie mu przesyłki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje
Art. 86 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 – zwane dalej w skrócie p.p.s.a.) stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu a w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Przywrócenie terminu wnioskowane przez stronę jest instytucją procesową mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu. Jedną z zasadniczych przesłanek uwzględnienia wniosku jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej.
Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy strony w niedopełnieniu w ustawowym terminie określonej czynności procesowej można mówić tylko w przypadku uprawdopodobnienia przez nią, że dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i nie do przezwyciężenia, tj. takiej, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie rodzaju uchybienia bierze się pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Zajęcie odmiennego stanowiska wprowadziłoby do stosunków procesowych niedopuszczalny element dowolności.
Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu.
W nauce prawa i orzecznictwie sądowym do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inna katastrofa, nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, mylne poinformowanie strony przez sąd o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia.
W niniejszej sprawie zapadł wyrok oddalający skargę. Wobec tego siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku biegnie od dnia jego ogłoszenia, nawet jeśli strona nie była obecna przy jego ogłaszaniu, jeżeli została prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy. Tylko w przypadkach wymienionych w art. 139 § 4 i art. 140 § 2 tj,, gdy wyrok zapada na posiedzeniu niejawnym lub w przypadku doręczenia stronie pozbawionej wolności i wskutek tego nieobecnej przy ogłaszaniu wyroku, a działającej bez adwokata lub radcy prawnego, odpisu sentencji wyroku, termin ten biegnie od daty doręczenia odpisu sentencji wyroku.
W niniejszym przypadku Sąd prawidłowo zawiadomił skarżącego o terminie rozprawy. W zawiadomieniu o rozprawie znajduje się też pouczenie, że obecność nie jest obowiązkowa, i że na rozprawie może zapaść wyrok, który nie będzie podlegał doręczeniu, a jego zaskarżenie będzie możliwe po uprzednim złożeniu wniosku o jego uzasadnienie w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku.
Okoliczności zatem podniesione przez skarżącego, o nie dostrzeżeniu awiza nie mogły mieć znaczenia w kwestii braku jego winy w uchybieniu siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, skoro w tym wypadku termin ten liczy się od dnia ogłoszenia wyroku, a nie od daty przesłania odpisu wyroku. Awizo, o którym wspomniał skarżący w pisemnym wniosku dotyczyło natomiast najprawdopodobniej przesyłki zawierającej odpis prawomocnego już orzeczenia sądu, przesłanego za pismem z dnia 18 marca 2009 r., od którego doręczenia nie mógł biec, z przyczyn wyżej wskazanych, siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Poza tym, pozostawanie awiza wraz z innymi broszurami w skrzynce listowej, jak podniósł skarżący, nie może w żaden sposób i tak tłumaczyć braku zawinienia skarżącego w uchybieniu tego terminu. Świadczy to raczej o braku należytej staranności i dbałości o interesy skarżącego i jest okolicznością jego obciążającą.
W takim stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.