Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 6 czerwca 2012r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia S. K. na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2012r., nr [...], odmawiające sprostowania (w trybie art. 113 K.p.a) oznaczenia numeru działki z [...] na nr [...] w sentencji decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta i Gminy z dnia [...] 1986r., nr [...], zatwierdzającej ustalone w toku postępowania rozgraniczeniowego granice działek nr [...] i [...] położonych we wsi K, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W podstawie prawnej postanowienia organ odwoławczy powołał art. 113 § 1, art. 144 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej K.p.a.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że organ
I instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie zajął stanowisko, że zgodnie z art. 113 § 1 K.p.a organ administracji może prostować z urzędu lub na żądanie strony błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez siebie decyzjach. Zdaniem organu, sprostowanie decyzji w tym trybie nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia.
W sprawie tej organ I instancji ustalił, że zarówno postanowienie wszczynające jak i decyzja kończąca postępowanie administracyjne dotyczyły ustalenia granic działek [...] i [...]. Organ podkreślił, że oznaczenie numeru rozgraniczanej działki stanowi istotny element rozstrzygnięcia, określający w istocie, której nieruchomości sprawa dotyczy. Dlatego też organ uznał, że sprostowanie decyzji w trybie art. 113 § 1 K.p.a nie może dotyczyć numeru działki.
Zażalenie na powyższe złożył S. K. wnosząc o jego zmianę i sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej. Wnoszący zażalenie zarzucił naruszenie przepisów postępowania art. 7 i 77 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego zgromadzonego materiału dowodowego oraz niedostateczne wyjaśnienie sprawy, a także naruszenie art. 113 K.p.a poprzez odmowę sprostowania danych osoby, na rzecz której wydana została decyzja o rozgraniczeniu.
Skarżący podniósł, że działka wnioskodawcy była rozgraniczana z działką sąsiednią, którą jest działka nr [...]. Zaznaczył również, że wymieniona w decyzji o rozgraniczeniu działka nr [...] nie sąsiaduje z działką wnioskodawcy – tylko działka nr [...]. Oznacza to, że rozgraniczenie w sposób wymieniony w decyzji z dnia [...] 1986r. było niemożliwe. Skarżący podniósł również, że organ I instancji odmawiając sprostowania oczywistej omyłki nie zbadał sprawy dostatecznie tzn. nie ustalił, czy wymienione w sentencji decyzji działki sąsiadują ze sobą i których faktycznie sąsiadujących działek dotyczyło postępowanie rozgraniczeniowe.
W uzasadnieniu organ odwoławczy zacytował art. 113 § 1 K.p.a. Wskazał, że nie mogą podlegać sprostowaniu w trybie art. 113 K.p.a. błędy i omyłki istotne, które nie są widoczne na pierwszy rzut oka i wymagają przeprowadzenia dodatkowych badań i ustaleń (patrz wyrok NSA II OSK 581/06 – Lex 10/2009).
Wskazał ponadto, że oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy też innego powinna wynikać bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. Oczywistość omyłki może wynikać z treści decyzji, postanowienia lub akt sprawy. W szczególności oczywista omyłka w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu to widoczne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie wyrazu, widoczna mylna pisownia czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu. Określona w cyt. wyżej przepisie instytucja sprostowania służy zatem wyłącznie do usuwania nieistotnych wadliwości decyzji, polegających na prostowaniu błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych pomyłek, zaś zapis tego przepisu wskazuje wyraźnie, że wymienione w nim wady orzeczenia charakteryzować się muszą cechą oczywistości. Cecha ta stanowi granicę przedmiotowej dopuszczalności sprostowania, wyrażającą się w tym, że nie może ono prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji.
Według utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, przedmiotem sprostowania nie mogą być też mylne ustalenia faktyczne organu administracji, popełniony błąd proceduralny, jak również niewłaściwe wskazanie w decyzji numerów działek i przypisanie ich niewłaściwym osobom.
W przedmiotowej sprawie S. K. w złożonym w Urzędzie Miasta i Gminy wniosku z dnia 21.03.2012r. o sprostowanie decyzji z dnia [...] 1986r., nr [...] o rozgraniczeniu nieruchomości domagał się usunięcia numeru działki [...] i wstawienie w to miejsce numeru [...].
W ocenie organu odwoławczego żądanie wnioskodawcy (dokonanie zmiany co do oznaczenia nieruchomości) wykracza poza granice "sprostowania", o którym mowa w art. 113 § 1 K.p.a., albowiem prowadzi w istocie do zmiany rozstrzygnięcia, której nie można dokonać w trybie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej – na podstawie art. 113 § 1 K.p.a. Nawiązano do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22.03.2010r. (sygn. II SA/Kr 20/10), że oznaczenie działki tj. jej numeru ewidencyjnego w decyzji administracyjnej nie może być zmienione na prawidłowe oznaczenie w trybie art. 113 § 1 K.p.a. jako sprostowanie oczywistej omyłki. Niewłaściwe wskazanie w decyzji numerów działek i przypisanie ich niewłaściwym osobom nie ma charakteru oczywistej omyłki, a instytucja sprostowania oczywistej omyłki nie może służyć konwalidacji popełnionego przez organ błędu proceduralnego, gdyż czynność zmiany numeru ewidencyjnego działki stanowi zmianę treści decyzji i nie może podlegać sprostowaniu (por. wyrok NSA z dnia 9.01.2008r., II OSK 1815/06 oraz z dnia 4.04.2007r., II OSK 581/06 Lex nr 325253).
W takim stanie rzeczy organ odwoławczy stwierdził, że wyrażone w zaskarżonym postanowieniu stanowisko organu I instancji co do odmowy sprostowania jest zasadne.
Na marginesie organ wskazał, że środkiem do wzruszenia ostatecznej decyzji organu I instancji o rozgraniczeniu nieruchomości jest skorzystanie z postępowania nadzwyczajnego.
S. K. wniósł na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, powtarzając argumentację zawartą w zażaleniu. Dodatkowo podniósł, że organ oparł się wyłącznie na jednym orzeczeniu WSA i na nim zakończył działania dowodowe. Na poparcie swojego stanowiska przywołał orzeczenie WSA w Lublinie z dnia 20.11.2011r., sygn. akt II SA/Lu 344/11.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skarga jest bezzasadna.
Stosownie do przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 t.j.) w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) przedmiot kontroli działalności administracji publicznej wywołanej skargą stanowi zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia (decyzji) jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W sprawowaniu tej kontroli zgodnie z treścią art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej ustawa P.p.s.a – sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonana na tych zasadach kontrola zaskarżonego postanowienia prowadzi do wyrażonego na wstępie wniosku, gdyż nie stwierdzono by zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a tylko tej wagi naruszenie przepisów prawa mogło stanowić podstawę uwzględnienia skargi.
Nie zachodzą też przyczyny określone przepisem art. 156 K.p.a., które w myśl art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a stanowią podstawę stwierdzenia nieważności postanowienia lub do stwierdzenia wydania postanowienia z naruszeniem prawa w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Wyjść należy od przypomnienia, że przedmiotem wniosku o sprostowanie jest decyzja z dnia 1 grudnia 1986r. o rozgraniczeniu nieruchomości, oparta na przepisach dekretu z dnia 15 września 1946r. o rozgraniczeniu nieruchomości (Dz. U. Nr 53, poz. 298 ze zm.) wydana przez ówczesną władzę mierniczą w O w rozumieniu art. 8 dekretu.
Przepisy tego dekretu uległy uchyleniu z dniem 1 lipca 1989r. t.j.
z chwili wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. 2010, nr 193, poz. 1287 t.j. ze zm.). Ta ustawa jest obowiązującym do chwili obecnej aktem prawnym regulującym w Rozdziale 6 (art. 29 in.) rozgraniczenie nieruchomości. Zgodnie z przepisami art. 29 ust. 3 i 30 ust. 3 właściwym do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego jest wójt (burmistrz, prezydent miasta).
Z tych względów organem funkcjonalnie, miejscowo i rzeczowo właściwym do rozpatrzenia wniosku o sprostowanie decyzji o rozgraniczeniu z 1986r. jest Prezydent Miasta i Gminy.
Zgodnie z przepisami art. 113 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej K.p.a) organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony sprostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach.
Zarówno w piśmiennictwie (por. np. Andrzej Wróbel Komentarz Lex do art. 113 K.p.a. wg stanu na 2012.12.30) jak i w utrwalonym orzecznictwie sądowym (tamże przywołanym) przyjmuje się, że skoro sprostowanie nie jest ograniczone terminem i możliwe w każdym czasie, to znaczenia nabiera przesłanka "oczywistości" omyłek, które mogą być przedmiotem sprostowania. Przez błąd rachunkowy rozumie się omyłkę w wykonaniu działania rachunkowego np. w wyniku dodawania, dzielenia czy mnożenia), a przez błąd pisarski widoczne, wbrew oczywistemu zamiarowi władzy – ucięcie wyrazu, błędną pisownię, widoczne nie zamierzone opuszczenie wyrazu czy wyrazów. Pod pojęcie "innych oczywistych omyłek" kwalifikują się omyłki, które stoją na równi z błędami pisarskimi czy rachunkowymi, a zatem takie omyłki, które w sposób nie budzący żadnych wątpliwości i jednoznacznie wskazują na ich oczywistość, tzn. możliwość stwierdzenia błędu bez głębszej analizy, przyczyn takiej a nie innej treści decyzji.
Podkreśla się (Komentarz j.w. i powołane tam orzecznictwo), że oczywistość wad decyzji w jej warstwie rachunkowej czy pisarskiej, jest zarazem granicą dopuszczalności sprostowania. Jednoznaczne i bezwyjątkowe jest stanowisko piśmiennictwa i orzecznictwa sądowego, w tym sądowoadministracyjnego, że następstwem sprostowania nie może być merytoryczna zmiana decyzji.
Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy innej omyłki, winna wynikać albo z natury błędu albo z samego porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z wnioskiem czy innymi niespornymi okolicznościami czy dokumentami (por. np. wyrok NSA w Krakowie z 2012.12.10 II SA/Kr 1414/12 Lex 1235506).
Na tle powyższej wykładni pojęcia oczywistości omyłki podlegającej sprostowaniu odmowa uwzględnienia wniosku jest uzasadniona.
Przypomnieć należy, iż oczywistości omyłki w opisie rozgraniczanych działek wnioskodawca upatruje w tym, że działka wnioskodawcy, a w istocie działka jego poprzedniczki prawnej W. K. nr [...] rozgraniczana była z działką [...], a nie z wymienioną w decyzji działką nr [...], która nie sąsiaduje z działką [...].
Ze znajdującego się w aktach sprawy operatu rozgraniczenia m.in. wynikają następujące okoliczności;
- - wnioskiem złożonym 4 lipca 1986r. W. K. jako właścicielka działki [...] legitymując się aktem własności ziemi, wniosła o rozgraniczenie z graniczącą z nią od strony zachodniej działką stanowiącą "własność M. C.", nie oznaczając numeru tej działki,
- - postanowieniem z dnia [...] 1986r. wszczęte zostało na wniosek W. K. jako właścicielki działki [...] postępowanie rozgraniczeniowe z "działką [...] k.m.g stanowiącą własność M. C.", położonymi we wsi K,
- - według wypisu z ewidencji gruntów oraz wypisów z ksiąg wieczystych sporządzonych w 1986r. przez geodetę uprawnionego J. A. właścicielem działki [...] objętej KW [...] była M. C. c. M. i M., a właścicielem działki [...] objętej KW [...] była W. C. c. J. i M.;
- - ze sprawozdania technicznego geodety uprawnionego z dnia 30 października 1986r. wynika, że na gruncie geodeta stwierdził odwrotny stan użytkowania działek niż wynikający ze stanu prawnego, tzn. że posiadaczem działki [...] była M. C., a działki [...] W. C. Z zapisów tego dokumentu wynika, że właścicielki tych działek uznały, że nastąpił "błędny" zapis w akcie notarialnym i wymieniły się posiadaniem działek,
- - według protokołu granicznego uczestnikiem postępowania rozgraniczeniowego poza wnioskodawczynią W. K. była tylko M. C. jako " właściciel sąsiadującej nieruchomości – działki [...]",
- - na szkicu podstawowym z 20.10.1986 r. (k. 13 operatu) do działki [...] od strony zachodniej przylega działka [...] ze wskazaniem jako właściciela W. C.,
- - na szkicu podstawowym i polowym z 29.10.1986r. (k. 22 operatu) z działką [...] od zachodu graniczy działka [...] "M. C." z podaniem KW [...]. Szkic opatrzono uwagą, że istnieje " pomyłka w zapisie hipotecznym" i właścicielem działki [...] jest M. C., a [...] W. C. Objętą wnioskiem o sprostowanie decyzją z [...] 1986r. zatwierdzono
"ustalone protokolarnie w toku przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego granice gruntów położonych we wsi K działek nr nr: [...] k.m.g – stanowiącej własność J. i W. K., [...] – k.m.g – stanowiącej własność "C. H.".
W pierwotnym wniosku z dnia 29 listopada 2010r. o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej skarżący S. K. wniósł o sprostowanie powyższej decyzji przez zastąpienie słów "C. H." słowami "C. M.".
Wniosek po dwukrotnej odmowie jego uwzględnienia i dwukrotnym uchyleniu postanowień przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze został w powyższym zakresie uwzględniony postanowieniem Burmistrza Miasta i Gminy z [...] 2011r. na podstawie art. 113 k.p.a., przez wpisanie C. M. w miejsce C. H. Kolejnym wnioskiem z 21 marca 2012r. będącym przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia wniósł skarżący o wpisanie w miejsce nr działki [...], działki nr [...].
Na tle tych okoliczności należy podzielić stanowisko zaskarżonego postanowienia, że nie zachodziły podstawy do sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej polegającej na błędnym podaniu numerów rozgraniczonych działek.
W świetle operatu rozgraniczeniowego, postanowienia wszczynającego postępowanie, decyzji o rozgraniczeniu i wniosku o wszczęcie postępowania uczestnikiem tego postępowania poza wnioskodawczynią W. K. była wyłącznie M. C., będąca właścicielem działki [...]. Geodeta uprawniony z pełną świadomością tego stanu prawnego, dopuścił M. C. do czynności jako władającą działką [...], której właścicielem była W. C. nie uczestnicząca w postępowaniu.
Nie jest więc oczywiste, że wymienienie przez organ wydający decyzję, o rozgraniczeniu jako nieruchomości rozgraniczanej działki nr [...] było wynikiem "oczywistej" omyłki, czy też świadomą intencją Organu orzekającego – znającego treść sprawozdania technicznego – przypisania M. C. będącej jedynym uczestnikiem postępowania tej działki, której była prawnym właścicielem. W konsekwencji orzeczono o rozgraniczeniu nieruchomości, które z sobą nie sąsiadują.
W tych okolicznościach uwzględnienie wniosku o sprostowanie stanowiło by taką merytoryczną zmianę decyzji z 1 grudnia 1986r. która konwalidowała by wadliwości, dające podstawę do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny akceptuje stanowisko zawarte w wyroku WSA w Krakowie z dnia 29 lipca 2008r. III SA/Kr 195/08, Lex nr 499797, w myśl którego niedopuszczalne jest obejmowanie instytucją sprostowania omyłek popełnionych przez organ administracji publicznej w określeniu okoliczności mogących rzutować na ocenę legalności decyzji kończącej konkretne postępowanie. Podziela także stanowisko Naczelnego sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 4 kwietnia 2007r.
II OSK 581/06 Lex nr 325253, że niewłaściwe wskazanie w decyzji numerów działek i przypisanie ich niewłaściwym osobom nie ma charakteru oczywistej omyłki a sama instytucja nie może służyć konwalidacji błędów proceduralnych.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji w oparciu o przepis art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.