Uzasadnienie
wyroku WSA z dnia 19 marca 2015r.
Decyzją z dnia [....] 2014r. nr [....] Wójt Gminy T. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania J. K. z adresu [.....], gmina T. Jako podstawę prawną wskazano art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 993 z późn. zm.) oraz art. 105 §1 kpa wskazując, że postępowanie prowadzone na wniosek C. K. stało się bezprzedmiotowe, albowiem w jego toku ustalono, że wnioskodawca nie ma przymiotu strony, gdyż nie jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości.
Odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji wniósł C. K. podając, że został pozbawiony przedmiotowej działki z naruszeniem prawa, za co odpowiedzialność ponosi gmina T. Postanowieniem z dnia 7 maja 2014r. nr [....], wydanym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 993 z późn. zm.), Wojewoda stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez C. K. Wojewoda przytoczył treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego i stwierdził, że stroną przedmiotowego postępowania może być tylko osoba posiadająca tytuł prawny do nieruchomości położonej w miejscowości [.....].
Natomiast z akt sprawy wynika, że C. K. nie jest właścicielem budynku w [.....], jak również nie dysponuje tytułem prawnym do tej nieruchomości, a więc nie posiada interesu prawnego tylko interes faktyczny. Dołączony bowiem do akt sprawy dokument – akt własności ziemi z dnia [....] 1977r., nr [....] – określa, że nieruchomość w [.....], oznaczona w ewidencji gruntów nr [.....], stanowi własność J. K., co - zdaniem Wojewody - wyklucza możliwość uznania C. K. za stronę w sprawie meldunkowej J. K. W związku z powyższym Wojewoda uznał, że C. K. nie jest osobą uprawnioną do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie, gdyż takie uprawnienie przysługuje tylko stronom postępowania.
W skardze na powyższe postanowienie Wojewody C. K. podniósł, iż jest notarialnym właścicielem nieruchomości położonej pod adresem [.....], wpisanym do księgi wieczystej. Skarżący uważa, że został administracyjnie pozbawiony prawa własności do tej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Organ powołał się na treść art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i stwierdził, że stroną postępowania meldunkowego, w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, jest osoba, na której ciąży obowiązek meldunkowy, jak również właściciel lokalu lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu. Wojewoda powołał się przy tym na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2011r., sygn. akt II OPS 1/11, z której wynika, że postępowanie administracyjne w sprawie o zameldowanie lub wymeldowanie określonej osoby w danym lokalu, dotyczy interesu prawnego tej osoby oraz właściciela lokalu lub innego podmiotu, który posiada tytuł prawny do danego lokalu. Organ stwierdził, że C. K. nie był osobą wnioskowaną do wymeldowania i nie jest właścicielem nieruchomości. Zdaniem Wojewody, nie można również uznać by posiadał on tytuł prawny do nieruchomości, którego istnienie warunkuje posiadanie statusu strony w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym w ocenie Wojewody, istnieje uzasadniona podstawa dla stwierdzenia, że w sprawie występuje niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych.
W piśmie z dnia 18 marca 2015r. pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewody. Zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie:
- 1. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie w sposób sprzeczny ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, iż skarżącemu nie przysługuje prawo własności do nieruchomości położonej w [.....], z której wymeldowania dotyczy postępowanie.
- 2. art. 6, art. 7, art. 8 w związku z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: kpa), poprzez przyjęcie w sposób sprzeczny ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, iż skarżący nie ma w przedmiotowej sprawie interesu prawnego i tym samym nie przysługuje mu przymiot strony niniejszego postępowania.
- 3. art. 6, art. 7, art. 8 w związku z art. 127 § 1 w związku z art. 28 kpa, poprzez przyjęcie w sposób sprzeczny ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, iż skarżący nie ma w przedmiotowej sprawie interesu prawnego i tym samym nie przysługuje mu przymiot strony niniejszego postępowania, a w konsekwencji nie służy mu prawo do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy T. z dnia [....] 2014r. nr [.....].
- 4. art. 6, art. 7, art. 8 w związku z art. 77 w związku z art. 80 kpa, poprzez wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego i błędną ocenę przeprowadzonych dowodów, w tym poprzez dokonanie jej w sposób sprzeczny z zasadami doświadczenia, a w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na bezpodstawnym przyjęciu, iż skarżącemu nie przysługuje prawo własności do nieruchomości położonej w [....].
- 5. art. 6, art. 7, art. 8 w związku z art. 77 § 1 kpa, poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy.
Pełnomocnik skarżącego podniósł, iż zgodnie z treścią księgi wieczystej [.....] jedynym i wyłącznym właścicielem nieruchomości, z której wymeldowania dotyczy postępowanie jest skarżący C. K. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, Wojewoda nie mógł powołać się na akt własności ziemi z dnia [.....] 1977r., nr [....], gdyż w aktach sprawy znajduje się jedynie jego kserokopia, która nie może skutecznie podważyć prawa jawnego wynikającego z księgi wieczystej. Pełnomocnik skarżącego stwierdził, iż w przypadku wątpliwości co do przysługiwania skarżącemu prawa własności nieruchomości, z której wymeldowania dotyczy postępowanie, organ winien był, zgodnie z dyspozycją art. 77 § 1 kpa, przeprowadzić wszelkie możliwe dowody celem usunięcia tych wątpliwości, czego jednak nie uczynił.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie było postanowienie Wojewody z dnia 7 maja 2014r. nr [....] stwierdzające niedopuszczalność odwołania C. K. od decyzji Wójta Gminy T. o umorzeniu postępowania.
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W niniejszej sprawie postępowanie przed organem I instancji w sprawie o wymeldowanie J. K. zostało przez organ wszczęte na wniosek C. K. Ponieważ w toku postępowania organ ustalił, że C. K. nie ma przymiotu strony tego postępowania, albowiem nie jest właścicielem nieruchomości, której dotyczył wniosek, orzekł o umorzeniu tego postępowania. W odwołaniu C. K. kwestionował ustalenia organu dotyczące jego prawa własności do przedmiotowej nieruchomości. W takim przypadku organ winien był merytorycznie rozpoznać odwołanie, odnosząc się do podniesionych w nim zarzutów. Organ odwoławczy winien był zatem przeprowadzić postępowanie odwoławcze i w zależności od poczynionych w nim ustaleń zakończyć je którymś rozstrzygnięciem przewidzianych przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w art. 138 dla organu odwoławczego, a mianowicie albo utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy, albo też ją uchylić i w tym zakresie orzec co do istoty bądź przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.
Podjęte w niniejszej sprawie działanie organu odwoławczego polegające na wydaniu postanowienia o niedopuszczalności odwołania zamiast merytorycznego rozpoznania tego odwołania, odniesienia się do jego treści i wydania decyzji w sprawie, uznać należy za naruszenie jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego – zasady dwuinstancyjności tego postępowania (art. 16 §1 kodeksu postępowania administracyjnego).
Mając powyższe na uwadze należy zatem uznać, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 134 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 127 §1 i art. 138 kodeksu postępowania administracyjnego. Z tego powodu zaskarżone postanowienie zostało uchylone na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O wynagrodzeniu pełnomocnika wyznaczonego z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (j. t. Dz. U. z 2013r., poz.461).
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy powinien rozpoznać merytorycznie odwołanie C. K. od decyzji o umorzeniu postępowania i wydać rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 kodeksu postępowania administracyjnego.