Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 5 lipca 2011 r., Nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) po rozpatrzeniu odwołania S. B., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej ARiMR) z dnia [...] 2011 r., Nr [...] w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2010.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:
W dniu 16 kwietnia 2010 r. skarżący S. B. złożył wniosek do Biura Powiatowego ARiMR o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010, obejmującej jednolitą płatność obszarową (JPO) oraz przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2010 r. – strefa nizinna II (ONW). Wniosek dotyczył przyznania płatności do obszaru działek rolnych: A o pow. 3,39 ha, B o pow. 0,12 ha, położonych na działkach ewidencyjnych o nr 170/2 (A) i 180/1 (B) w powiecie [...], gmina K, obręb ewid. Ł nr [...]. Skarżący łącznie zadeklarował 3,51 ha do płatności JPO.
Decyzją z dnia [...] 2011 r. Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił skarżącemu przyznania płatności ONW. Przyczyną takiego rozstrzygnięcia było ustalenie, że powierzchnia użytkowana rolniczo przez skarżącego była mniejsza niż powierzchnia którą zadeklarowano do płatności, gdyż powierzchnia faktycznie użytkowana rolniczo przez skarżącego i uprawniona do płatności wyniosła w przypadku płatności JPO i ONW 1,88 ha. Zawyżenie powierzchni uprawnionej do płatności dotyczyło działek rolnych: A (deklarowana pow. 2,54 ha, położna na działce ewidencyjnej 170/2 – stwierdzona powierzchnia 1,88 ha) i B (deklarowana pow. 0,12 ha, położna na działce ewidencyjnej 180/1 – stwierdzona powierzchnia 0,00 ha). W wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej przedmiotowych działek rolnych, wykazano różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną 1,63 ha. Zatem zawyżenie w stosunku do płatności JPO, jak i ONW wynosiło 86,7021 %, skutkowało odmową przyznania płatności i nałożeniem wieloletnich sankcji.
W odwołaniu skarżący domagał się przeprowadzenia ponownej kontroli. Podniósł, że na działce 170/2 rosną małe drzewka: dębu, grabu, brzozy. Skarżący zaprzeczył, że działka była zarośnięta różą, choć stwierdził, że rok 2010 był rokiem wilgotnym, co sprzyjało rośnięciu dzikiej róży. Koszt wycięcia tej róży wynosił 1700 zł, a oprysk Ranapem 670 zł. Wsparcie unijne i państwowe pomogłoby pokryć koszty robocizny. Skarżący podkreślił, że prace na w/w działce są utrudnione, gdyż z uwagi na ukształtowanie terenu, niemożliwe jest wykonywanie ich w sposób mechaniczny, a jedynie ręczny.
Decyzją z dnia 5 lipca 2011 r. Dyrektor Oddziału ARiMR utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygniecie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgromadzony w sprawie dowodowy w pełni potwierdził ustalenia organu I instancji. W szczególności organ odwoławczy podkreślił, że gospodarstwo strony zostało skontrolowane w lipca 2010 r. Wytypowano je do kontroli metodą FOTO. Kontrola polegała na określeniu charakterystyk obszarów objętych wnioskiem skarżącego, w związku z wymogami płatności, do jakich te tereny zostały zgłoszone. O kontroli producent nie został powiadomiony. Czynności sprawdzające przeprowadzili dysponujący odpowiednimi upoważnieniami pracownicy firmy A Sp. z o.o. z siedziba w K. Kontrola polegała na analizie i interpretacji aktualnych, pochodzących z 2010 r. obrazów satelitarnych lub zdjęć lotniczych działek podlegających kontroli.
Następnie uzupełniono w/w analizę o fizyczne inspekcje terenowe kontrolowanych terenów, nakierowane na bezpośrednią weryfikację poprawności analiz dokonanych na podstawie zdjęć i naniesienie ewentualnych poprawek. Rezultaty kontroli utrwalono w protokole nr [...] i materiale fotograficznym.
Weryfikując prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia organu I instancji organ odwoławczy potwierdził, że powierzchnia uprawniona do płatności ONW była mniejsza niż powierzchnia, którą strona zadeklarowała we wniosku o przyznanie płatności. Zawyżenie wyniosło 86,7021%. Organ odwoławczy podkreślił, że z analizy zdjęć wykonanych na miejscu jednoznacznie wynika, że na części powierzchni działki zadeklarowanej do płatności wstępują zakrzaczenia i wieloletnie trawy. Dotyczy to przed wszystkim wschodnich i południowo-wschodnich części działki, na której stwierdzono głównie występowanie dzikiej róży. W środkowej części działki stwierdzono wieloletnie trawy. Z powierzchni uprawnionej do płatności wykluczono także północno-zachodni fragment działki rolnej A, z uwagi na rosnące tam drzewa i krzewy. W odniesieniu do działki B wykluczono ją całą z płatności, gdyż obszar ten stanowi nieużytek. Organ podkreślił, że strona była zobowiązana do podania w złożonym przez siebie wniosku, informacji umożliwiających bezproblemowe ustalenie rodzaju i wymiaru wsparcia o jakie wnioskowała. W szczególności deklarowane we wniosku dane powinny być zgodne ze stanem rzeczywistym.
Organ odwoławczy nadto wskazał, że konsekwencją zawyżenia powierzchni uprawnionej ONW reguluje art. 16 ust. 2 rozporządzenia Komisji Rady (WE) 1975/2006 z dnia 6 grudnia 2006 r. (Dz. Urz. WE L 368 z 23.12.2006, str.74 ze zm.). Zgodnie z jego brzemieniem, jeśli obszar zadeklarowany we wniosku przekracza o 50 % obszar faktycznie uprawniony do płatności to rolnika wyklucza się z otrzymania pomocy w wysokości różnicy między obszarem zadeklarowanym i obszarem stwierdzonym. Kwotę wynikającą z wykluczeń odlicza się od płatności pomocowych w ramach wszystkich środków wsparcia ustanowionych na mocy rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) lub rozporządzenia (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003, do których obecny beneficjent jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych, następujących po roku kalendarzowym w którym dokonano ustalenia.. Jeżeli nie będzie możliwości odliczenia tej kwoty w całości od wymienionych płatności, saldo pozostałe do spłaty zostanie anulowane.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący S. B. powtórzył zarzuty uprzednio podniesione w uzasadnieniu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podtrzymał w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutów naruszenia prawa, procesowego i materialnego, w rozpoznawanej sprawie.
Zasadniczą kwestią sporną w niniejszej sprawie stanowi prawidłowość ustaleń organów odnośnie różnicy pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowaną przez skarżącego do dopłat ONW, a powierzchnią dziełek faktycznie uprawnionych do przedmiotowych dopłat.
Na wstępie rozważań należy wskazać, iż postępowanie w sprawach przyznania uzupełniających płatności obszarowych toczy się zasadniczo w oparciu o przepisy k.p.a., co wynika z art. 3 ust. 1 ustawy z 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 roku, Nr 170, poz. 1051 ze zm.). Jednocześnie art. 3 ust. 2 i ust. 3 tejże ustawy wprowadzają szereg modyfikacji w zasadach postępowania, wynikających z k.p.a. Stosownie do art. 3 ust. 2, w postępowaniu organ administracji publicznej stoi na straży praworządności (pkt 1), jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (pkt 2), udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (pkt 3) oraz zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (pkt 4).
Oznacza to znaczne ograniczenie przewidzianych w k.p.a. zasad prawdy materialnej, informowania stron oraz czynnego udziału strony w postępowaniu. Wyraźne wyłączenie zastosowania art. 81 k.p.a. (zgodnie z nim okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów) oznacza, że brak możliwości wypowiedzenia się strony na temat poszczególnych dowodów nie wyklucza oparcia na nich ustaleń faktycznych. Nadto art. 3 ust. 3 ustawy stanowi, iż strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zatem zasady, wynikające z przepisów k.p.a., doznają w postępowaniu o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego znacznych ograniczeń, wynikających z powołanych wyżej przepisów.
W przedmiotowej sprawie swoje ustalenia organ oparł na kontroli przeprowadzonej w lipcu 2010 r. metodą FOTO. Kontrola polegała na analizie i interpretacji aktualnych, pochodzących z 2010 r. obrazów satelitarnych lub zdjęć lotniczych działek podlegających kontroli, którą następnie uzupełniono w/w analizę o fizyczne inspekcje terenowe kontrolowanych terenów, nakierowane na bezpośrednią weryfikację poprawności analiz dokonanych na podstawie zdjęć i naniesienie ewentualnych poprawek. Skarżący nie był zawiadomiony o przedmiotowej kontroli, jednak organ powiadomił skarżącego o wynikach kontroli, posyłając mu protokół pokontrolny nr [...]. Nadto wyniki kontroli zostały utrwalone w materiale fotograficznym.
Z powyższych czynności jednoznacznie wynikała, że na części powierzchni działki A zadeklarowanej do płatności wstępują zakrzaczenia i wieloletnie trawy. Dotyczyło to przed wszystkim wschodnich i południowo-wschodnich części działki, na której stwierdzono głównie występowanie dzikiej róży. W środkowej części działki stwierdzono wieloletnie trawy. Nadto z powierzchni uprawnionej do płatności wykluczono także północno-zachodni fragment działki rolnej A, z uwagi na rosnące tam drzewa i krzewy. W odniesieniu do działki B wykluczono ją całą z płatności, gdyż obszar ten stanowi nieużytek. Zebrane w sprawie dokumenty potwierdzają, że w zakresie płatności ONW powierzchnia stwierdzona wynosiła 1,88 ha, a nie jak zadeklarowana pierwotnie 3,51 ha.
Zatem stwierdzono zawyżenie powierzchni deklarowanej na poziemnie 1,63 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnia działek położonych na obszarze ONW w strefie ze specyficznymi utrudnieniami zadeklarowanymi we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w miejscu wyniosła 86,7021 %.
W ocenie Sądu rozstrzygnięcia organów obu instancji zostały oparte na prawidłowo ustalonym stanie faktycznym. Stan ten potwierdzają jednoznacznie zdjęcia lotnicze oraz dołączony do akt materiał fotograficzny. Zresztą nawet sam skarżący potwierdza, że w 2010 r. dzika róża, która zawsze rosła na działce znacznie się rozrosła, gdyż rok był mokry, a dodatkowo nie może jej było usunąć mechanicznie, gdyż teren był zbyt górzysty. W konsekwencji dokonanych w sposób prawidłowy ustaleń faktycznych uprawnionym stała się odmowa przez organy administracji przyznanie płatności ONW do zadeklarowanych obszarów na 2009 r.
Jak prawidłowo wskazały organy, w myśl art. 16 ust. 2 rozporządzenia Komisji Rady (WE) 1975/2006 z dnia 6 grudnia 2006 r. (Dz. Urz. WE L 368 z 23.12.2006, str.74 ze zm.), jeśli obszar zadeklarowany we wniosku przekracza o 50 % obszar faktycznie uprawniony do płatności to rolnika wyklucza się z otrzymania pomocy w wysokości różnicy między obszarem zadeklarowanym i obszarem stwierdzonym. Kwotę wynikającą z wykluczeń odlicza się od płatności pomocowych w ramach wszystkich środków wsparcia ustanowionych na mocy rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) lub rozporządzenia (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003, do których obecny beneficjent jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych, następujących po roku kalendarzowym w którym dokonano ustalenia. Jeżeli nie będzie możliwości odliczenia tej kwoty w całości od wymienionych płatności, saldo pozostałe do spłaty.
Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy powiedzieć, iż brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a..
O wynagrodzeniu wyznaczonego dla skarżącej adwokata orzeczono na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 29 ust.1 ustawy z dnia z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (t.j. Dz.U. z 2009 r., nr 146, poz. 1188 ze zm.), określając ich wysokość na podstawie §19 pkt 1 i § 18 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r., nr 163, poz. 1348 ze zm.)