Uzasadnienie
W. B. wniósł [...].2006r. o wymianę prawa jazdy zgodnie z posiadanymi kategoriami A i B i dołączył do wniosku fotografię, dowód uiszczenia opłaty za wydanie prawa jazdy i kserokopię prawa jazdy kategorii A i B nr [...] na druku [...] wydanego w dniu [...]1993r. przez Urząd Miasta i Gminy w [...].
Pismem z dnia [...].2006r. organ ł instancji - Starosta Powiatu w [...] zawiadomił wnioskodawcę, że "zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami wg kat. A, B prawa jazdy" uzasadniając to nie poddaniem się przez wnioskodawcę sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908).
W. B. złożył pismem z dnia [...].2006r. wyjaśnienie, z którego wynika, że w 1983r. miał zdarzenie z milicjantem z kontroli drogowej, w wyniku którego milicjant bezprawnie zatrzymał mu prawo jazdy i skierował na egzamin kontrolny. Podkreślił, że zgłosił się na taki egzamin, po którym otrzymał z powrotem prawo jazdy i nie miał świadomości, ze sprawa może ciągnąć się dalej. W okresie obowiązkowej wymiany praw jazdy w 1993r. otrzymał nowy dokument prawa jazdy, którym posługuje się do chwili obecnej. Podniósł też, że nigdy nie był karany za przestępstwa drogowe.
Decyzją z dnia [...].2006r., Nr [...] Starosta [...] cofnął W. B. uprawnienia do kierowania pojazdami wg kat. A, B prawa jazdy. Na uzasadnienie podał, że w związku ze złożonym przez W. B. wnioskiem o wymianę prawa jazdy przeprowadzono weryfikację dokumentów w oparciu o § 7 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 286, poz. 2884) i stwierdzono brak zaświadczenia o zdanym egzaminie kontrolnym, "na który W. B. w dniu [...].1985r. został skierowany przez Urząd Miasta i Gminy w [...] i równocześnie została wydana decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy, do czasu zdania egzaminu". Podniesiono nadto, że ustalono, że zainteresowany poddał się egzaminowi w dniu [...].1985r, jednak wynik egzaminu był negatywny. Podano, że egzaminator nie zatrzymał prawa jazdy i dlatego Urząd Miasta i Gminy w [...] wystąpił "dnia [...].1985r. z pismem do Rejonowego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...] o zatrzymanie tego prawa jazdy", który to urząd odpowiedział pismem z dnia [...].1985r., że nie jest to możliwe, gdyż W. B. przebywa za granicą.
Zaznaczono też, że prawo jazdy zostało wymienione W. B. w 1993r. pomyłkowo. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 114 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908)
Od powyższej decyzji złożył odwołanie W. B. podając, że postępowanie o cofnięcie mu uprawnień do kierowania pojazdami zostało wszczęte z urzędu w wyniku jego wniosku o wymianę prawa jazdy otrzymanego po wymianie prawa jazdy w 1993r. Odwołujący się podtrzymał swoje dotychczasowe wyjaśnienia i podniósł, że wydane w 1993r. prawo jazdy traktuje jako decyzję ostateczną i "wszelkie przesłanki uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej czy też stwierdzenia jej nieważności powinny być zgodne przepisami z Rozdziału 13 k.p.a.". Zaznaczył, że według art. 156 § 2 k.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 10 lat. Podobnie wg art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji nie może nastąpić, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 10 lat, a w szczególnych wypadkach 5 lat.
Decyzją z dnia [...].2006r, Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji organ administracyjny II instancji nie odniósł się w żaden sposób do zarzutów zawartych w odwołaniu, a jedynie podzielił w całości argumenty i podstawę prawną organu I instancji.
Na decyzję tę złożył skargę W. B., który wniósł o jej uchylenie i przedstawił argumenty jak w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę organ administracyjny - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] - wniósł o jej oddalenie nie ustosunkowując się do zarzutów skargi i uzasadniając swoje stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Organ ten podniósł, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania stanowisko Sądu Najwyższego, ze w sprawie o wymianę prawa jazdy nie jest dopuszczalna weryfikacja uprawnień kierowcy czy kontrola aktualnego stanu zdrowia, gdyż postępowanie o cofnięcie uprawnień W. B. toczyło się w wyniku wszczęcia postępowania z urzędu.
Na rozprawie w dniu [...] 2007r. skarżący wyjaśnił, że oprócz jednego wezwania na egzamin w 1985r., na który się stawił, nigdy nie dostał żadnych innych wezwań i skierowań, a przez 50 lat nie miał żadnego wypadku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarga jest w pełni uzasadniona.
Sąd zwraca uwagę na to, że domniemywa się, iż dokument prawa jazdy został wydany na podstawie decyzji administracyjnej, która może być wzruszona, jednakże, co należy podkreślić - wyłącznie w warunkach przewidzianych przez kodeks postępowania administracyjnego.
Ma więc rację skarżący podnosząc, że otrzymane w 1993r. po wymianie jego prawo jazdy zostało wydane mu w wyniku decyzji ostatecznej (podobnie jak wcześniejsze prawo jazdy uprawniające do kierowania pojazdami). Uchylenie, zmiana czy stwierdzenie nieważności takich decyzji może nastąpić jedynie w wyniku postępowania opartego o przepisy Rozdziału 13 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) - (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) zatytułowanego "Uchylenie, zmiana oraz stwierdzenie nieważności decyzji" lub o przepisy Rozdziału 12 tego kodeksu zatytułowanego "Wznowienie postępowania". Oba rozdziały przewidują brak możliwości wzruszenia decyzji ostatecznej, jeśli - co do zasady - minęło od dnia jej doręczenia lub od dnia ogłoszenia lat 10.
W niniejszej sprawie organy administracyjne nie ustosunkowały się do zarzutów skarżącego zawartych już w odwołaniu i nie wyjaśniły, na jakiej zasadzie zostało wszczęte z urzędu niniejsze postępowanie o cofnięcie uprawnień skarżącemu do kierowania pojazdami, pomimo uzyskania przez niego prawa jazdy w wyniku wymiany w 1993r. i braku jakichkolwiek zdarzeń od tego roku do chwili obecnej upoważniających do wszczęcia takiego postępowania. Należy też zauważyć, że organy prowadziły postępowanie podając przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym odnosząc się jednocześnie do zdarzeń mających miejsce wiele lat przed wejściem w życie tej ustawy i w żaden sposób nie wskazały podstaw prawnych mogących uzasadniać zastosowanie tych przepisów. Już poza zakresem tej sprawy Sąd zauważa, że sam brak w odpowiednim urzędzie dokumentów sprzed ponad dwudziestu lat, które ewentualnie potwierdzałyby uprawnienia skarżącego w zakresie uprawnień do kierowania pojazdami określonej kategorii, czy świadczyłyby o zdaniu przez niego egzaminu kontrolnego - nie może obciążać strony, która nigdy nie dysponowała takimi dokumentami i sam w sobie nie może prowadzić do wydania niekorzystnej dla tej strony decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy administracyjne rozpoznają wniosek skarżącego o wymianę posiadanego już przez skarżącego prawa jazdy - zgodnie z wnioskiem złożonym przez niego w dniu [...].2006r. - w oparciu o treść art. 150 cyt. wyżej ustawy - Prawo o ruchu drogowym:
"Art. 150.
1. Prawa jazdy i inne dokumenty uprawniające do kierowania pojazdami lub potwierdzające dodatkowe kwalifikacje i wymagania w stosunku do kierujących pojazdami, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują ważność do czasu ich wymiany dokonywanej na koszt osoby uprawnionej w zakresie, na jaki zostały wydane. Osoba uprawniona dokonująca wymiany jest obowiązana do uiszczenia opłaty ewidencyjnej.
2. Minister właściwy do spraw transportu, uwzględniając wszystkie wydawane przed dniem wejścia w życie ustawy dokumenty uprawniające do kierowania pojazdem oraz koszty związane z ich wymianą określi, w drodze rozporządzenia, warunki i terminy wymiany praw jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami lub potwierdzających dodatkowe kwalifikacje kierujących pojazdami oraz wysokość opłat za ich wymianę."
Jednocześnie organy zastosują prawidłowe przepisy wykonawcze, tj. wydane na podstawie delegacji ustawowej z art. 150 ust. 2 cyt. ustawy - Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz. U. Nr 69, poz. 640 z późn. zm.). Z ostrożności Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreśla, że wskazane wyżej Rozporządzenie z 2002r. o wymianie praw jazdy samodzielnie reguluje w § 3 wymogi przedłożenia przez obywatela określonych dokumentów takich jak: wyraźnej fotografii, kserokopii dokumentu podlegającego wymianie oraz dowodu uiszczenia stosownych opłat, których brak mógłby skutkować decyzją odmawiającą wymiany dokumentu, natomiast Rozporządzenie to w ogóle nie przewiduje możliwości wydania decyzji o odmowie wydania prawa jazdy, nawet tylko jednej kategorii. Okoliczność, że z treści § 5 ust. 2 tego Rozporządzenia wynika, iż przy wymianie dokumentów stosuje się zasady i tryb postępowania określone w przepisach w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami nie oznacza, że te ostatnie przepisy mogą stać się wyłączną podstawą do kwestionowania uprawnień w postępowaniu o wymianę prawa jazdy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że odesłanie do wydanego na podstawie art. 100 ustawy - Prawo o ruchu drogowym Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami dotyczy wyłącznie "zasad i trybu postępowania", a nie rodzaju dokumentów, na podstawie których ma nastąpić wymiana prawa jazdy. Rodzaj dokumentów, co podkreśla się ponownie - został uregulowany samodzielnie przez cyt. wyżej Rozporządzenie z 2002r. wydane w oparciu o art. 150 ustawy - Prawo o ruchu drogowym.
Mając powyższe na względzie - Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a. uwzględnił skargę jako w pełni uzasadnioną i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji - jak w pkt ł wyroku.
Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane - jak w pkt II wyroku.
Na mocy art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. orzeczono o zwrocie skarżącemu kosztów - jak w pkt III wyroku.