Uzasadnienie
Zaskarżonym przez B. W. (zwanego dalej skarżącym) postanowieniem z dnia 18 września 2020 r., znak [...], wydanym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – zwanej dalej w skrócie k.p.a.) Wojewoda stwierdził niedopuszczalność odwołania skarżącego od decyzji Starosty z dnia [...] 2020 r., znak: [...], nr [...] orzekającej o przyznaniu skarżącemu prawa do dodatku aktywizacyjnego od dnia 31 lipca 2020 r. do dnia 5 sierpnia 2020 r. w wysokości 440,70 zł brutto miesięcznie.
Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 31 lipca 2020 r. do Powiatowego Urzędu Pracy, wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie dodatku aktywizacyjnego z tytułu podjęcia zatrudnienia. Do wniosku skarżący dołączył umowę o pracę z dnia 6 lipca 2020 r., zawartą na okres próbny od 6 lipca 2020 r. do 5 sierpnia 2020 r.
Organ pierwszej instancji - Starosta - po rozpatrzeniu ww. wniosku, orzekł decyzją z dnia [...] 2020 r., znak: [...], nr [...] o przyznaniu skarżącemu prawa do dodatku aktywizacyjnego od dnia 31 lipca 2020 r. do dnia 5 sierpnia 2020 r. w wysokości 440,70 zł brutto miesięcznie.
Powyższa decyzja została wysłana listem poleconym i skutecznie doręczona skarżącemu z dniem 13 sierpnia 2020 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie obioru, k. 14 akt administracyjnych).
W dniu 12 sierpnia 2020 r. w siedzibie Powiatowego Urzędu Pracy skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji. Odwołanie wraz z aktami sprawy wpłynęło do Urzędu Wojewódzkiego w dniu - 19 sierpnia 2020 r.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. "Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie" W związku z tym od dnia 13 sierpnia 2020 r. rozpoczął bieg termin na złożenie odwołania. Organ podkreślił bowiem, że sama możliwość dowiedzenia się o wyniku sprawy w inny sposób nie może skutkować uznaniem decyzji za doręczoną. Z faktem prawidłowego doręczenia decyzji związane są uprawnienia strony do zapoznania się z treścią decyzji, motywami jej rozstrzygnięcia, a także pouczeniem o możliwości złożenia środka zaskarżenia. Strona powinna zatem nie tylko wiedzieć o wyniku sprawy, ale przede wszystkim znać dokładną treść decyzji i motywy jej wydania przedstawione przez organ w uzasadnieniu decyzji.
Odwołanie, które wniósł skarżący w dniu 12 sierpnia 2020 r. zostało więc złożone przed dniem odebrania zaskarżonej decyzji - czyli przed dniem rozpoczynającym bieg terminu do dokonania tej czynności – wniesienia odwołania.
W konsekwencji, wniesienie odwołania jest przedwczesne i nie mogło wywołać skutku prawnego w postaci merytorycznego jego rozpatrzenia przez organ odwoławczy. To obligowało organ do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 k.p.a., który stanowi, że: "Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne".
Dodatkowo organ wskazał, że termin do skutecznego złożenia odwołania od decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego, upłynął 27 sierpnia 2020 r.
Pouczył także organ skarżącego, że ma możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Zgodnie z art. 58 k.p.a. strona, która uchybiła terminowi może złożyć prośbę o jego przywrócenie. Warunkiem dopuszczalności przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie. Przy czym, przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego oraz trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Ocena, czy wystąpiły okoliczności powodujące niemożność zachowania terminu, należy do organu administracji publicznej rozpatrującego prośbę o przywrócenie terminu.
W związku z powyższym organ odwoławczy postanowił, jak w sentencji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie skarżący wskazał, że dodatek aktywizacyjny powinien być wypłacony od dnia 6 lipca 2020 r. do dnia 5 sierpnia 2020 r. Podniósł, że brak było rzetelnej informacji ze strony PUP.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, a więc czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie ale nie z przyczyn w niej podniesionych.
Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2020 r., poz. 256 – zwanej dalej w skrócie k.p.a.) "Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne."
Analiza powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy po otrzymaniu odwołania, a przed dokonaniem merytorycznego rozpoznania sprawy, obowiązany jest zbadać w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Prowadząc ustalenia w tym zakresie, organ winien wziąć pod uwagę i rozważyć wszystkie okoliczności istotne z punktu widzenia dokonania takiej oceny. W razie zaś wątpliwości i zaistnienia konieczności wyjaśnienia kwestii istotnych dla ustaleń w zakresie dopuszczalności odwołania i dochowania terminu, należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w niezbędnym zakresie. Wydanie postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a., bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego co do okoliczności mających wpływ na dopuszczalność odwołania, czy też dochowania terminu, uznać należy za naruszające zasadę prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a. oraz obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.).
W przypadku wniesienia do sądu administracyjnego skargi na postanowienie wydane na podstawie art. 134 k.p.a., sąd ten bada jedynie, czy organ wykazał w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu, że zachodziła w sprawie niedopuszczalność odwołania lub czy doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
W rozpoznawanej sprawie kontrolowane postanowienie z art. 134 k.p.a. stwierdzające niedopuszczalność odwołania skarżącego od decyzji Starosty z dnia [...] 2020 r., znak: [...] nr [...] jest w ocenie Sądu nieprawidłowe. Zapadło bowiem bez dogłębnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Trafnie wskazał organ odwoławczy, że wniesienie odwołania przed doręczeniem kwestionowanej nim decyzji powoduje jego niedopuszczalność z przyczyn przedmiotowych.
Zauważyć jednakże należy, że o ile pismo skarżącego z dnia 12 sierpnia 2020 r., zatytułowane "wniosek (odwołanie)", rzeczywiście zostało złożone przed doręczeniem decyzji Starosty z dnia [...] 2020 r., znak: [...] nr [...], to w otwartym terminie do wniesienia odwołania skarżący wniósł osobiście w dniu 24 sierpnia 2020 r. do organu odwoławczego pismo z tej samej daty (doręczenie kwestionowanej nim decyzji nastąpiło z dniem 13 sierpnia 2020 r.; k. 14 akt administracyjnych).
W Kodeksie postępowania administracyjnego przyjęto rozwiązanie, zgodnie z którym odwołanie nie wymaga zachowania szczególnej formy ani szczególnego uzasadnienia. Oczywiście, że o tym co jest odwołaniem decyduje przede wszystkim sam skarżący wobec obowiązującej zasady skargowości. Nie mniej jednak, jeżeli z pisma skarżącego wynika niezadowolenie z decyzji jest de facto odwołaniem od kwestionowanej decyzji.
Uważna analiza wskazanego pisma skarżącego potwierdza, że nie jest to tylko polemika ze stanowiskiem organu wyrażonym w piśmie z dnia 19 sierpnia 2020 r. Pismo skarżącego, złożone osobiście w dniu 24 sierpnia 2020 r., zawiera bowiem merytoryczne zarzuty i polemikę ze stanowiskiem organu wyrażonym w kwestionowanej decyzji. Jest więc odwołaniem od tej decyzji.
Nawet jeżeli organ odwoławczy, miał ku temu wątpliwości, powinien, respektując obowiązującą zasadę skargowości zwrócić się do skarżącego i wezwać go o jednoznaczne potwierdzenie, czy pismo to nie stanowi odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej.
Brak podjęcia czynności wyjaśniających i wydanie postanowienia z art. 134 k.p.a. bez poczynienia ustaleń w tym zakresie stanowi w tym przypadku o naruszeniu art. 7 i 77 § 1 k.p.a., a w konsekwencji o naruszeniu art. 134 w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli w ramach wstępnego badania kwestii związanej z dopuszczalnością odwołania organ doszedł by do przekonania, że jednak pismo skarżącego z dnia 24 sierpnia 2020 r. jest odwołaniem i dodatkowo, zostało złożone w terminie przewidzianym do wniesienia tego środka zaskarżenia, powinien przystąpić do jego rozpatrzenia.
Organ odwoławczy wydał zatem wadliwe postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania skarżącego.
Skarga musiała zatem odnieść zamierzony skutek.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.