Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowiez 24 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 1167/17

Uzasadnienie

Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych.

Objaśniając swoją sytuację rodzinną zakreślił rubrykę 6. Opisując swój majątek zadeklarował brak nieruchomości, zasobów i przedmiotów wartościowych. Swoje dochody określił na 800 zł z prac dorywczych.

Uzasadniając swoje starania podał, że zamieszkuje z rodzicami lecz nie prowadzi z nimi wspólnego gospodarstwa domowego. Podał, że przekazuje im 200 zł miesięcznie na cześć opłat czynszowych, za prąd i wodę. Twierdzi, że utrzymuje się sam. Powiada, że nie ma zawodu i tylko wykształcenie gimnazjalne a z uwagi na karalność nikt go nie chce zatrudnić na stałe. Ma także do odbycia karę pozbawienia wolności. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki powtórzył, że 200 zł miesięcznie przekazuje rodzicom na koszty związane z zamieszkaniem.

Wobec tego, że oświadczenia skarżącego zwarte we wniosku wzbudziły wątpliwości, zarządzeniem z dnia 27 października 2017 r. poproszono skarżącego (dokonując doręczenia do rąk jego pełnomocnik adw. A. K.) o dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe tj.

1. • wyjaśnienie z jakich środków przy deklarowanym braku majątku oraz deklarowanych dochodach na poziomie 800 zł z prac dorywczych i wydatkach po 200 zł skarżący opłaca pomoc prawną profesjonalnego pełnomocnika? Przedstawienie umowy łączącej skarżącego z pełnomocnikiem z wyboru w części obejmującej wysokość ustalonego wynagrodzenia i zasad jego płatności ewentualnie przedstawienie na tę okoliczność pisemnego oświadczenia pełnomocnika popartego odpowiednimi dokumentami księgowymi. Jeśli pomoc tę skarżący otrzymuje pro bono przedstawienie pisemnego oświadczenia pełnomocnika wraz z informacją czy okoliczność ta jest znana organom właściwego samorządu zawodowego? Jeśli środki na opłacenie takiej pomocy prawnej otrzymał od osób trzecich przedstawienie na tę okoliczność pisemnych oświadczeń tych osób,
2. • przedstawienie pisemnych, własnoręcznie podpisanych oświadczeń rodziców skarżącego (ojca i matki), potwierdzających twierdzenie skarżącego, iż rodzice nie pozostają ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym, że nie utrzymują skarżącego i że otrzymują od skarżącego miesięcznie po 200 zł na część czynszu, prądu i wody, ze wskazaniem przez rodziców skarżącego przyczyn takiego stanu rzeczy i jego uzasadnienie. W przeciwnym razie proszę o wyjaśnienie jakie do rodziców skarżącego należą nieruchomości, zasoby, przedmioty wartościowe? Jakie jest źródło i wysokość ich dochodów?

Zarządzenie nie zostało wykonane przez skarżącego. Wezwanie pozostało bez odpowiedzi.

Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące m.in. zwolnienie od kosztów sądowych o ile nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04).

W realiach niniejszej sprawy oświadczenie zawarte we wniosku wzbudzało wątpliwości i było niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony. Ta jednak nie udzieliła na wezwanie dodatkowych wyjaśnień o które była proszona. To powoduje, że przyznanie stronie w takich warunkach prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć trzeba, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. l FZ 63/05). Równocześnie skarżący powinien sobie uzmysłowić, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan.

NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05). Dla profesjonalnego pełnomocnika z usług którego strona korzysta wskazana w powołanym wyżej przepisie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa reguła prawa i przedstawione kierunki jej wykładni nie powinny być zaskoczeniem. Wszystkie zaś pytania dotyczyły wyłącznie weryfikacji rzetelności oświadczeń składanych przez stronę i wystarczało udzielić na nie jednoznacznych odpowiedzi w tym również pytanie o źródła finansowania pełnomocnika z wyboru. Pytanie nie wykluczało przy tym ewentualności, że pomoc taka może być świadczona pro bono. Dziwi więc unikanie odpowiedzi.

Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.