Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 9 czerwca 2022 r., sygn. akt SKO.NP/4115/198/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie utrzymało w mocy decyzję Burmistrza D. z dnia 25 kwietnia 2022 r. w przedmiocie odmowy przyznania A. Ż. (dalej: "skarżąca") prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad mężem K. Ż. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 17, art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 615, dalej: "u.ś.r.").
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z dnia 16 listopada 2021 r. skarżąca wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej i Wsparcia Rodziny w D. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad mężem. Z orzeczenia z dnia 13 października 2021 r. wynika, że mąż skarżącej jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, niepełnosprawność istnieje od 40 roku życia, ustalony stopień niepełnosprawności istnieje od 19 sierpnia 2021 r., a orzeczenie zostało wydane do 31 października 2025 r. Mąż skarżącej wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Przyczyną niepełnosprawności są choroby układu oddechowego i krążenia (symbol 07-S).
Z treści przeprowadzonego w dniu 30 listopada 2021 r. wywiadu środowiskowego wynika, że skarżąca pomaga mężowi jeśli zachodzi taka potrzeba, przy ubieraniu, myciu. Mąż skarżącej ma napady silnego drętwienia kończyn, które uniemożliwiają mu samodzielną egzystencję przez wiele dni. Skarżąca dba o czystość w domu: sprząta, pierze, zmienia pościel, towarzyszy mężowi w wizytach lekarskich, badaniach, wykupuje leki, pilnuje ich przyjmowania, sporządza maści, które następnie pomaga nakładać mężowi. Mąż skarżącej nie może dźwigać ciężkich przedmiotów. Mąż skarżącej oświadczył, że pomoc żony jest mu niezbędna, ponieważ kiedy drętwieją mu kończyny nie jest w stanie ubrać skarpetek, zawiązać butów, zapiąć koszuli, podnieś szklanki z wodą.
Z oświadczenia skarżącej wynika, że sprawuje całodobową opiekę nad mężem. Skarżąca pomaga mężowi w codziennej toalecie oraz ubieraniu, skarżąca sprząta, gotuje, umawia wizyty lekarskie, zamawia leki, pilnuje ich zażywania, przygotowuje maści dla męża, pomaga je nakładać, a opieka uniemożliwia podjęcie zatrudnienia przez skarżącą.
Z pisma z dnia 6 grudnia 2021 r. wynika, że skarżąca podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy jako rolnik.
Decyzją z dnia 11 stycznia 2022 r. Burmistrz D. odmówił skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Decyzją z dnia 3 marca 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie orzekło o uchyleniu decyzji Burmistrza D. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Z wskazań zawartych w decyzji wynika, że organ I instancji powinien uzupełnić materiał dowodowy w kierunku ustalenia, czy skarżąca obecnie faktycznie nie podejmuje zatrudnienia bądź innej pracy zarobkowej, w tym pracy w gospodarstwie rolnym, w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym mężem, wystąpić do placówki Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, ustalić rozmiar faktycznie sprawowanej przez skarżącą opieki nad mężem.
Z oceny sprawności męża skarżącej według skali Barthela wynika, że nie jest samodzielny i wymaga pomocy przy zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych.
Z pisma z dnia 31 marca 2022 r. ARiMR wynika, że w latach 2004 oraz 2006-2021 skarżąca ubiegała się o dopłaty w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i otrzymywała z tego tytułu należne płatności.
Z oświadczenia skarżącej wynika, że w kwietniu 2021 r. wystąpiła o dopłaty bezpośrednie, natomiast po zebraniu zbiorów zlikwidowała gospodarstwo i plantację, a pole stoi odłogiem. W 2022 r. skarżąca nie wystąpi o dopłaty bezpośrednie.
Decyzją z dnia 25 kwietnia 2022 r. Burmistrz D. odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu organ wskazał, że nie ma wątpliwości, że istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rezygnacją przez skarżącą z prowadzenia pracy w gospodarstwie a koniecznością opieki nad niepełnosprawnym mężem. Organ wskazał jednak, że niepełnosprawność męża skarżącej powstała po ukończeniu 18 roku życia, więc w świetle art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie dopuszczalne przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej.
W odwołaniu od decyzji skarżąca zarzuciła:
- - naruszenie art. 17 ust. 1 b u.ś.r. poprzez nieuwzględnienie zapadłego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r.;
- - błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że decyzje organów administracyjnych mają charakter związany, stąd też organ nie może odmówić zastosowania przepisu ustawy wyłącznie w oparciu o jego niekonstytucyjność.
W oparciu o podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Decyzją z dnia 9 czerwca 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie orzekło o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że mimo błędnego uzasadnienia decyzja odpowiada prawu. Kolegium nie zgodziło się z przyjętym w zaskarżonej decyzji stanowiskiem, że dopuszczalna jest odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z powołaniem się na wiek, w którym powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. W ocenie Kolegium skarżąca nie wykazała jednak, aby zakres sprawowanej nad mężem opieki wykluczał pracę w gospodarstwie rolnym. Organ II instancji podkreślił, że zaprzestanie aktywności przez opiekuna musi być spowodowane opieką nad osobą niepełnosprawną. Zdaniem SKO ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby mąż skarżącej nie mógł funkcjonować bez stałej obecności skarżącej. Kolegium podkreśliło, że specyfika pracy w gospodarstwie rolnym polega na tym, że rolnik sam dysponuje swoim czasem.
Zdaniem organu skarżąca ma możliwość połączenia opieki nad mężem z pracą w gospodarstwie rolnym. Kolegium powołało się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego 11 grudnia 2012 r. (I OPS 5/12) wskazując, że przy właściwej organizacji pracy, rolnik może prowadzić gospodarstwo rolne i opiekować się osobą niepełnosprawną. Organ zwrócił uwagę, że praca rolnika nie polega tylko na pracy fizycznej, ale również na zarządzaniu gospodarstwem rolnym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła:
- - naruszenie art. 17 ust. 1 oraz ust. 6 u.ś.r. poprzez ich nieprawidłową wykładnię, naruszającą zasady wyrażone w Konstytucji RP- równości wobec prawa (art. 32 ust. 1); sprawiedliwości społecznej (art. 2); obowiązku udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust.
- 1) i osobom niepełnosprawnym (art. 69), skutkującą pozbawieniem skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego;
- - naruszenie art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez nieprawidłową wykładnię w zakresie rozumienia rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy, przesłanki niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i błędne przyjęcie, że skarżąca jest w stanie opiekować się mężem i prowadzić gospodarstwo rolne;
- - naruszenie art. 7 i 8, art. 77 i art. 80 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy- poprzez naruszenie wymogu podjęcia wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy oraz dokonanie dowolnych ustaleń co do związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy opieką skarżącej nad mężem a rezygnacją z prowadzenia gospodarstwa rolnego;
- - naruszenie art. 7 i 8, art. 77 i art. 80 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy- poprzez błędne i nieuzasadnione przyjęcie, że wykonywane przez skarżącą czynności związane z opieką nad mężem nie są czynnościami wykluczającymi kontynuowanie pracy w gospodarstwie rolnym, pomimo faktu, że skarżąca zaprzestała pracy w gospodarstwie właśnie z uwagi na konieczność opieki nad mężem;
- - naruszenie art. 7 i 8, art. 77 i art. 80 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy- poprzez przyjęcie, że skarżąca pomaga mężowi jedynie w prostych czynnościach i pominięcie, że opieka nad mężem wymaga pełnej dyspozycyjności skarżącej i pomięcie przy ocenie informacji wynikających z karty świadczeniobiorcy;
- - naruszenie art. 7 i 8, art. 77 i art. 80 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy- poprzez pominięcie, że skarżąca nie ma możliwości podjęcia jakiejkolwiek pracy,
- - art. 17 ust. 4 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że nie istnieje związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją przez skarżącą z prowadzenia gospodarstwa rolnego a opieką nad mężem;
- - naruszenie art. 6, art. 8, art. 9, art. 77, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy- tj. faktycznego zakresu opieki skarżącej nad mężem, co skutkuje brakiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej;
- - naruszenie art. 6, art. 8, art. 9, art. 77, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie przez organ I instancji ustaleń sprzecznych z ustaleniami organu II instancji, ale również wewnętrznie sprzecznych;
- - art. 17 ust. 1b u.ś.r. poprzez błędne zastosowanie i brak uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r.
W oparciu o podniesione zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie wnioskowanego świadczenia ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ II instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje
Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją, sąd rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami.
W świetle przywołanych regulacji, sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Kontrola legalności decyzji przeprowadzona zgodnie z ww. granicami wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, z prawidłowo zastosowaną normą prawa materialnego, a zatem skarga zasługiwała na oddalenie.
Organ II instancji zasadnie wskazał, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym brak jest podstaw do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z powołaniem się na wiek, w którym powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Jest to konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13), w którym Trybunał stwierdził, że art. 17 ust. 1 u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
Zdaniem Sądu zasadnie przyjęło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie, że w toku postępowania nie zostało wykazane, aby skarżąca musiała całkowicie zrezygnować z pracy w gospodarstwie rolnym ze względu na konieczność opieki nad mężem. Przede wszystkim, ocena konieczności rezygnacji z zatrudnienia powinna uwzględniać dwie okoliczności: charakter pracy w gospodarstwie rolnym oraz zakres czynności opiekuńczych, których wymaga osoba niepełnosprawna. Zdaniem Sądu Kolegium, dokonując oceny istnienia związku przyczynowo-skutkowego, zasadnie wzięło pod uwagę charakter pracy w gospodarstwie rolnym, która daje możliwość elastycznego planowania zajęć, znacznie większą niż przy zatrudnieniu na podstawie umów o pracę, czy umów cywilnoprawnych.
W ocenie Sądu z okoliczności niniejszej sprawy nie wynika, aby stan zdrowia męża skarżącej oraz czynności opiekuńcze, których wymaga mąż skarżącej całkowicie uniemożliwiały prowadzenie przez skarżącą gospodarstwa rolnego. Sąd zwraca uwagę, że niepełnosprawność męża skarżącej istnieje od czterdziestego roku życia (2017 r.), a do 2021 r. skarżąca była w stanie łączyć pracę w gospodarstwie rolnym z opieką nad mężem, o czym świadczą pobierane w tym czasie dopłaty bezpośrednie. Podkreślić należy, że skarżąca nie podnosiła, aby w 2021 r. doszło do takiego pogorszenia stanu zdrowia męża, który całkowicie uniemożliwił skarżącej prowadzenie gospodarstwa rolnego.
Zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Skarżąca jest osobą legitymowaną do wystąpienia z wnioskiem o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawnym małżonkiem.
Podkreślić jednakże należy, że świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną o znacznym stopniu niepełnosprawności – bowiem ta wynika z prawnego i moralnego obowiązku względem małżonka – lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Świadczenie to nie może być zatem traktowane jako zastępcze źródło dochodu. W przepisie art. 17 ust. 1 u.ś.r. chodzi o sprawowanie stałej, ciągłej opieki, której zakres wyklucza podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Świadczenie ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga.
Ustawodawca wymaga, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 i ust. 1 a u.ś.r., pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Aby spełnione były przesłanki określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r., opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły (por. wyrok NSA z 12 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 516/19). W każdej sprawie właściwy organ musi dokonać oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub zmuszona jest zrezygnować z zatrudnienia (por. wyrok NSA z 13 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2820/13).
Zdaniem Sądu w zaskarżonej decyzji zasadnie przyjęło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie, że zakres opieki, której wymaga mąż skarżącej nie jest tego rodzaju, aby wymagał od skarżącej całkowitej rezygnacji z prowadzenia gospodarstwa rolnego. Skarżąca wskazała, że czynności opiekuńcze obejmują: utrzymanie czystości w domu, przygotowanie posiłków, pomoc w ubieraniu (przy nasileniu objawów drętwienia), pomoc w utrzymaniu higieny, towarzyszenie w wizytach lekarskich, wykupowanie leków, pilnowanie zażywania leków przez małżonka, sporządzanie maści i pomoc w ich nakładaniu.
Wskazać należy, że Kolegium ustaliło zakres czynności opiekuńczych w oparciu o treść wywiadu środowiskowego oraz oświadczenia skarżącej, równocześnie skarżąca nie podnosiła, aby opieka nad mężem obejmowała jeszcze inne czynności. W rezultacie, Sąd uznał za niezasadne zarzuty skarżącej dotyczące wadliwego ustalenia przez organy zakresu opieki nad mężem. Podkreślić bowiem należy, że organ organ nie ma obowiązku poszukiwania dowodów na poparcie stanowiska strony (por. wyrok NSA z 10 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1933/08), a skarżąca na żadnym etapie postępowania administracyjnego, ani sądowego nie przedstawiła innego zakresu opieki, niż ustalony przez organy. Zdaniem Sądu przedstawiony przez skarżącą zakres opieki nad mężem oraz stan zdrowia męża skarżącej, nie dają podstaw do stwierdzenia, że wymaga on stałej obecności skarżącej w domu. Zdaniem Sądu skarżąca może podjąć zatrudnienie, choćby w częściowym wymiarze czasu pracy, bez szkody dla opieki, jakiej wymaga mąż skarżącej.
Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Krakowie (z dnia 19 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 1001/22), zgodnie z którym, wykładnia art. 17 ust. 1 u.ś.r. jednoznacznie wskazuje, że zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna (czy niemożność jej podjęcia) musi być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami. Nie sposób przyjąć, aby takie czynności, jak dbanie o czystość w domu- sprzątanie, pranie, zmienianie pościeli, towarzyszenie mężowi w wizytach lekarskich, badaniach, wykupywanie leków, pilnowanie ich przyjmowania, sporządzanie maści, które następnie pomaga nakładać mężowi, czy pomoc skarżącemu w ubieraniu się, przygotowanie posiłków, czy ich podanie wymagały całkowitej rezygnacji przez skarżącą z zatrudnienia. Podkreślić należy, że są typowe czynności dnia codziennego, które są wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je (dla siebie, a przy okazji także dla domowników) przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu, czy w dni wolne od pracy.
Nawet gdyby skarżąca mieszkała sama, to i tak musiałaby wykonywać większość ww. czynności (sprzątanie, pranie, czy przygotowanie posiłków). Natomiast czynności polegające na pomocy w utrzymaniu higieny, czy podawanie posiłków czy leków nie są czynnościami oznaczającymi stałą lub długotrwałą opiekę innej osoby w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. uniemożliwiającą podjęcie zatrudnienia.
Mając na względzie powyższe, należało stwierdzić, że organ prawidłowo przyjął w zaskarżonej decyzji, że skarżąca nie spełnia przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ zakres opieki skarżącej nad mężem nie jest tego rodzaju, aby uniemożliwiał podjęcie przez skarżącą zatrudnienia.
Niezasadny jest podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisów postępowania, polegający na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych – w szczególności faktycznego zakresu opieki skarżącej nad mężem. W zaskarżonej decyzji ustalono istotne dla zastosowania normy prawnej wyrażonej w art. 17 u.ś.r. okoliczności, w szczególności zakres opieki skarżącej nad mężem, stan zdrowia męża skarżącej. Sama skarżąca nie złożyła w toku postępowania żadnych innych wniosków dowodowych, ani nie zakwestionowała dokonanych w toku postępowania ustaleń. Organy realizując zasadę prawdy obiektywnej, zawartą w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązane są do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Powyższe jednak nie sprawia, że strona jest zwolniona od obowiązku współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych sprawy, gdyż zobowiązana jest ona przedstawić w sprawie wszystkie informacje niezbędne do ustalenia jej stanu faktycznego, wskazać dowody mające, jej zdaniem, znaczenie w sprawie i udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 czerwca 2022 r., sygn. akt III OSK 5191/21).
Za niezasadne Sąd uznał również podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 11 listopada 2022 r. (I OPS 2/22): "świadczenie pielęgnacyjne jest instrumentem wspierania rodzin będących w trudnej sytuacji ze względu na konieczność opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Obowiązek wsparcia rodziny jako wspólnoty nie oznacza jednak obowiązku wspierania każdego z jej członków w taki sam sposób. Przez odesłanie do standardów określanych w ustawie, ustrojodawca w Konstytucji upoważnił ustawodawcę do przyjęcia szczegółowych form i zasad realizowania wskazanych zadań państwa. Ich katalog może być różny, a przyjęte rozwiązania ustawowe zróżnicowane. Być może, w przypadku analizowanych regulacji dotyczących przyznawania świadczeń pielęgnacyjnych, przyjęte aktualnie rozwiązanie regulujące kolejność dostępu poszczególnych osób do świadczenia, nie jest optymalne z punktu widzenia interesów świadczeniobiorców". Zdaniem Sądu odmowa przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o ustawowo określone przesłanki, pozostaje zgodna z zarzuconymi przez skarżącą przepisami Konstytucji RP.
Za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 6, art. 8, art. 9, art. 77, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie odmiennej oceny materiału dowodowego przez organ II instancji. Wskazać należy, że organ I instancji jedynie lakonicznie stwierdził, że istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rezygnacją przez skarżącą z prowadzenia gospodarstwa rolnego a opieką nad mężem. Dwuinstancyjność postępowania administracyjnego zakłada dwukrotne rozpoznanie całości sprawy przez organ I i II instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze miało przy tym prawo dokonać odmiennej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie. Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo uzasadniło z uwagi na jakie okoliczności stwierdziło, że zakres opieki skarżącej nad mężem nie jest tego rodzaju, aby wykluczał prowadzenie przez skarżącą gospodarstwa rolnego.
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została wydana w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy, prawidłowo zastosowano przepisy postępowania oraz prawa materialnego, a Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji naruszeń, które dawałyby podstawę do jej uchylenia.
Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.