Uzasadnienie
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 22 sierpnia 2019 r., nr [...], nałożył na skarżącego Ł. N. karę pieniężną w wysokości 9.300 zł.
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia:
- - wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy;
- - niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2140, dalej "u.t.d.", "ustawa");
- - niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 u.t.d. w wymaganym terminie.
Powyższe naruszenia organ ustalił w trakcie kontroli w dniu 22 maja 2019 r. w K przy ul. S, pojazdu marki FIAT [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował K. C. W chwili kontroli kierowca wykonywał zarobkowy, okazjonalny przewóz osób w imieniu i na rzecz A Ł. N. Kierowca okazał podczas kontroli m.in. kopię wypisu nr 1 z licencji nr [...] (zafoliowana kserokopia), wydanej dla Ł. N. Kontrola została udokumentowana protokołem nr [...]. Nadto ustalenia kontrolne zostały potwierdzone przesłuchaniem świadków: pasażera oraz kierowcy.
W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości, stwierdzenie nieważności w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., umorzenie postępowania, zarzucając nałożenie kary na osobę, która nie wykonywała przewozu drogowego, nie wyjaśnienie stanu faktycznego odnośnie tego, czy przewoź osób wykonywany był w ramach lub w sposób powiązany z działalnością prowadzoną przez skarżącego, jak i wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności dotyczących podmiotu E Sp. z o.o. Sp. k.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 7 sierpnia 2020 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że Ł. N. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A Ł. N. dokonywał w dniu kontroli przewozu okazjonalnego, zarobkowego osób za pośrednictwem kierowcy K. C., który nastąpił w następujących okolicznościach. Przesłuchany w charakterze świadka pasażer P. K. zeznał, że w dniu 22 maja 2019 r. zamówił poprzez aplikację U przejazd z K Dworca [...] na ul. Z, za przejazd miał zapłacić około 16 zł, podjechał biały samochód marki Fiat [...] o nr rej. [...], kierowca miał na imię K., a także, że w trakcie przejazdu pojazd został zatrzymany do kontroli. Podczas kontroli przesłuchano w charakterze świadka kierowcę, który zeznał, że w chwili zatrzymania przewoził zarobkowo pasażera z parkingu Dworca [...] w K na ul. Z, przewoź odbywał się przy pomocy aplikacji U, którą ma zainstalowaną na telefonie, przewoził jednego pasażera, rozliczenie za przejazd miało się odbyć bezgotówkowo po zakończeniu kursu.
Ponadto, kierowca zeznał, że wykonywał przewóz na rzecz i w imieniu firmy Ł. N. A (partnera U), w której jest zatrudniony na stanowisku kierowcy na podstawie umowy zlecenia (od ok. 20 lutego br.). Nie zawierał umowy przewozu z pasażerem w siedzibie przedsiębiorcy przed wykonaniem usługi. W chwili przejazdu posiadał zalaminowaną kopię wypisu z licencji na wykonywanie przewozu osób, ponieważ taki dokument otrzymał od partnera U. Oryginału wypisu z licencji mu nie udostępniono.
Co do stwierdzonych naruszeń organ odwoławczy podzielił w pełni stanowisko organu I instancji, a to braku licencji, braku zmiany danych w licencji, jak i niespełniania kryterium konstrukcyjnego przez kontrolowany pojazd.
Ł. N. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucił naruszenie:
- - naruszenie art. 7 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego odnośnie tego, czy przewoź osób wykonywany był w ramach (lub w sposób) powiązany z działalnością prowadzoną przez skarżącego,
- - naruszenie przepisów prawa materialnego - a to art. 28 k.p.a. w zw. z art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym - poprzez błędne uznanie Ł. N. działającego pod firmą A w przedmiotowej sprawie za podmiot, który wykonywał przewóz w trakcie kontroli w dniu 22 maja 2019 r. oraz za stronę postępowania;
- - naruszenie art. 8 i art.11 k.p.a. formułujących zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów oraz zasadę przekonywania poprzez wskazanie w treści uzasadnienia decyzji argumentacji dotyczącej zupełnie innego podmiotu tj. E sp. z o.o. sp.k. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. wobec skierowania jej przeciwko osobie niebędącej stroną w sprawie, względnie o: uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, bądź uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ i Instancji.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Skarga okazała się nieuzasadniona i podlegała oddaleniu, skarżący nie wykazał bowiem skutecznie przed Sądem, że przedmiotowy przewóz osób nie był wykonywany w jego imieniu, zatem stwierdzone naruszenia powinny obciążać skarżącego, nie kierowcę samochodu.
Skarżący prezentuje stanowisko, że organ nie wykazał powiazania między nim a przedmiotowym przewozem osób, kwestionując swoją odpowiedzialność w tym zakresie i twierdząc, że w dniu kontroli kierowca wykonywał przewóz na własny rachunek, co narusza art. 92a ust.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140, zwanej dalej u.t.d.), podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 zł za każde naruszenie. Jednakże suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 zł (ust. 3 u.t.d.).
W myśl art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W pierwszej kolejności należy rozważyć, czy skarżący w dniu kontroli dokonywał przewozu okazjonalnego osób w rozumieniu u.t.d. Zgodnie z art. 4 pkt 11 powołanej ustawy, przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że zwięzłość definicji przewozu okazjonalnego zawartej w ustawie o transporcie drogowym wymusza - celem prawidłowego zdefiniowania tego pojęcia - sięgnięcie do kryteriów charakteryzujących przewóz okazjonalny wynikających z przepisów prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L.2009.300.88). Stosownie do art. 2 pkt 4 tego rozporządzenia, za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika.
Przewóz okazjonalny należy rozumieć zatem jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej. W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06). Sąd w pełni podziela zatem prezentowany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym wykonywanie transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definicji transportu drogowego, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwałego prowadzenia działalności gospodarczej.
W ocenie Sądu z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a to: z protokołu kontroli i zeznań świadków: pasażera kontrolowanego pojazdu oraz kierowcy jednoznacznie wynika, że wykonywany w dniu 22 maja 2019 r. w K przez kierowcę K. C. przewóz osób na rzecz A Ł. N. miał niewątpliwie charakter okazjonalny i zarobkowy. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że usługa przewozu została zamówiona przez aplikację internetową U. W wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt C-34/15, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami, nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług tych kierowców.
W tych okolicznościach należy przyjąć, że kierowca korzystając z aplikacji U przy nawiązywaniu kontaktu z klientem realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób na rzecz A Ł. N. Dzięki tej aplikacji i wykonanemu przewozowi przedsiębiorstwo to uzyskało wynagrodzenie za wykonany przewóz osób, co nie tylko potwierdza, że doszło do wykonania usługi w zakresie transportu drogowego, ale że usługa ta została wykonana w imieniu i na rzecz tego przedsiębiorstwa.
W tej sytuacji nieuzasadnione okazały się zarzuty skargi naruszenia prawa materialnego, a to art. 92 a ust. 1 u.t.d.
Organy w oparciu o art. 4 pkt 11 u.t.d. trafnie zakwalifikowały przedmiotowy przewoź drogowy jako przewoź okazjonalny, który może być wykonywany tylko pojazdami określonymi w art. 18 ust. 4a i ust. 4b u.t.d., przy czym warunki określone w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. a), b) i c) u.t.d., muszą być spełnione łącznie. Samochód skarżącego nie spełniał ww. wymagań, ponieważ konstrukcyjnie przystosowany był do przewozu tylko 5 osób łącznie z kierowcą (niezgodność z art. 18 ust. 4a u.t.d.), podczas gdy przepisy wymagają, aby przewoź okazjonalny był wykonywany pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.
Natomiast w myśl Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł.
Słusznie również organy nałożyły na skarżącego karę za naruszenie z Ip. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. Kierowca nie okazał do kontroli wypisu z licencji wydanej skarżącemu na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób kontrolowanym samochodem. Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli (...) wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. Kierowca okazał podczas kontroli kopię wypisu nr 1 z licencji nr [...] (zafoliowana kserokopia), wydanej dla Ł. N. Nadto zasadnie uznano, że w dniu kontroli skarżący nie zgłosił w terminie 28 dni do posiadanej przez siebie licencji kontrolowanego pojazdu, tym samym zasadne było nałożenie na nią kary z tytułu naruszenia Ip.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.
Organ I instancji ustalił bowiem, a ustalenia te zostały podtrzymane przez organ odwoławczy, że kontrolowany pojazd nie został zgłoszony do licencji nr 126/2019, do której zgłoszono tylko pojazd marki FORD o nr rej. [...] i w związku z tym wydano jeden wypis.
Odpowiadając na zarzut nieważności zaskarżonej decyzji wobec powołania w jej treści okoliczności dotyczących podmiotu E Sp. z o.o. Sp.k. na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., który nie jest w żaden sposób powiązany z przedmiotową sprawą, stwierdzić należy, że również okazał się on ostatecznie nieuzasadniony. Wskazana przez skarżącego okoliczność niewątpliwie stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 107 § 3 k.p.a.), jest jednakże w okolicznościach przedmiotowej sprawy wyłącznie wyrazem niestaranności organu przy sporządzaniu uzasadnienia decyzji, powielonego błędu z innej decyzji, lecz nie wpływa na jej treść. Powołany przez skarżącego art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi, że nieważna jest decyzja, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Taka sytuacja nie zachodzi jednak w niniejszej sprawie, gdyż decyzja została zaadresowana do Ł. N. prowadzącego działalność pod firmą A Ł. N. siedzibą os.
K, K oraz jemu doręczona, a z ustalonego na str. 4-5 stanu faktycznego niezbicie wynika, że stroną postępowania jest Ł. N. Naruszenie to nie może więc stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w zakresie naruszeń Ip. 1.12. Ip. 1.5 oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. przypisanych stronie tj. Ł. N. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaskarżone decyzje są prawidłowe. Organ nie przekroczył przy wymierzaniu kar maksymalnego ich pułapu określonego w art. 92a ust. 4 u.t.d. Wnioski decyzji znajdują pokrycie w materiale dowodowym, który został zgromadzony w sposób wynikający z przepisów prawa procesowego. Sąd nie dopatrzył się w przeprowadzonym postępowaniu okoliczności potwierdzających zarzuty skargi dot. naruszenia art. 7, art. 8, art.11 k.p.a.
W ocenie Sądu zgormadzony przez organ materiał dowodowy był wystraczający do ustalenia stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie, a to wykonywanie przez skarżącego krajowego przewozu osób w dniu kontroli, jak i pozostałych naruszeń załącznika nr 3 do u.t.d.
W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.