Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił dopuszczenia J. K. do udziału w przedmiotowej sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Na to postanowienie J. K. wniosła zażalenie, a następnie w piśmie z dnia 1 sierpnia 2016 r. zatytułowanym "uzupełnienie zażalenia na postanowienie z dnia 2 grudnia 2015 r." sformułowała wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych. W związku z powyższym w wykonaniu zarządzenia z dnia 4 sierpnia 2016 r. przesłano J. K. aktualnie obowiązujący formularz PPF celem jego wypełnienia.
Z nadesłanego formularza PPF wynika, że J. K. ma rentę w wysokości 1470 zł i jest inwalidą I grupy. Ponadto wskazała, że około 400 – 450 zł miesięcznie wydaje na leki, pozostałą część na zapłatę bieżących rachunków i zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 – dalej powoływana jako P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4).
W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze szczególną sytuacją procesową. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w obecnej sytuacji po wydaniu przez Sąd postanowienia z dnia 2 grudnia 2015 r. J. K. nie jest stroną postępowania toczącego się w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Natomiast złożyła ona zażalenie na powyższe postanowienie i w tym zakresie przysługuje jej status strony, odnośnie tego konkretnego postępowania wpadkowego. Dlatego też Sąd uznał, że w tym zakresie powinien merytorycznie rozważyć jej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Analizując formularz PPF Sąd doszedł do przekonania, że sytuacja życiowa i materialna uzasadnia zwolnienie J. K. od kosztów sądowych w zakresie wpisu od zażalenia na postanowienie WSA w Krakowie z dnia 2 grudnia 2015 r. Odnosząc się do niniejszego wniosku należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a. mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a.).
Dokonana w tym kontekście ocena stanu majątkowego i sytuacji życiowej skarżącej doprowadziła do konkluzji, że wymóg warunkujący przyznanie prawa pomocy został przez nią zachowany, aczkolwiek tylko w stopniu uzasadniającym zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczeń strony wynika bowiem, że nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku.
Zdaniem rozpoznającego wniosek, sytuacja materialna, w jakiej znajduje się strona nie uzasadnia jednak całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Należy w tym miejscu podkreślić, że prawo pomocy stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym (zasada ta znalazła wyraz w art. 199 P.p.s.a.). Zastosowanie omawianej instytucji prawnej powinno zatem sprowadzać się wyłącznie do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest dla strony rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (utrwalone stanowisko orzecznictwa sądowego - patrz.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, publ. ONSA i WSA z 2005 r., z.1, poz. 8; z 16 grudnia 2008 r., sygn. akt II FZ 586/08 niepubl. oraz z 25 maja 2009 r., sygn. akt II OZ 460/09, niepubl.).
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów opłaty od zażalenia bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a zatem sytuacja skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w wyżej wskazanym zakresie. Wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych został uwzględniony w części, albowiem skarżąca wykazała w sposób wiarygodny, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów wpisu sądowego od zażalenia w postępowaniu dotyczącym dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu.
Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 258 § 4, orzekł jak w sentencji.