Uzasadnienie
Prokurator Okręgowy w Nowym Sączu wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na uchwałę Rady Gminy Łapsze Niżne nr VI-57/19 z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie zmiany uchwały nr XL-359/14 Rady Gminy Łapsze Niżne w sprawie uchwalenia statutów Sołectw Gminy Łapsze Niżne.
Prokurator Okręgowy w Nowym Sączu wniósł również odrębne skargi na uchwałę Rady Gminy Łapsze Niżne z dnia 30 kwietnia 2014 r. nr XL-359/14 w sprawie uchwalenia statutów sołectw Gminy Łapsze Niżne, wraz z załącznikami numer 1 do 9.
Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2019 r. Sąd zawiesił niniejsze postępowanie do czasu rozstrzygnięcia skarg na uchwałę Rady Gminy Łapsze Niżne z dnia 30 kwietnia 2014 r. nr XL-359/14 w sprawie uchwalenia statutów sołectw Gminy Łapsze Niżne, wraz z załącznikami numer 1 do 9.
Postanowieniem z dnia 3 marca 2020 r. postępowanie sądowe zostało podjęte.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Gminy Łapsze Niżne nr VI-57/19 z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie zmiany uchwały nr XL-359/14 Rady Gminy Łapsze Niżne w sprawie uchwalenia statutów Sołectw Gminy Łapsze Niżne.
Skarga została wniesiona na podstawie art. 8 § 1, art. 50 § 1, art. 53 § 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z powyższymi przepisami kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.
Zgodnie z brzmieniem art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Prokurator nie jest ograniczony żadnym terminem przy wnoszeniu skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Do grupy takich aktów należy natomiast zaskarżona w rozpoznawanej sprawie uchwała.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne są między innymi właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów organów jednostek samorządu terytorialnego. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uchwała organu jednostki samorządu terytorialnego jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa. Stwierdzenie nieważności uchwały przez sąd następuje tylko w przypadku istotnego naruszenia prawa zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a.
W literaturze przyjmuje się, że podstawą do wyeliminowania z obrotu prawnego takiego aktu powinno być każde istotne naruszenie prawa, bez względu na jego ustrojowoprawny, materialnoprawny lub procesowoprawny charakter. Akt organu jednostki samorządu terytorialnego jest natomiast zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej oraz z ustawami.
W niniejszej sprawie istotne naruszenie prawa występuje, o czym będzie mowa niżej. Skarga zasługiwała zatem na uwzględnienie.
Podstawy nieważności aktu organu gminy określa art. 91 ust. 1 u.s.g., według którego uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.
Zgodnie z art. 91 ust. 4 u.s.g., w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Przepisy art. 91 ust. 1 oraz ust. 4 u.s.g. wyróżniają zatem dwie kategorie wad uchwał lub zarządzeń organów gminy: istotne naruszenie prawa i nieistotne naruszenie prawa. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny oraz z ustalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, do istotnego naruszenia prawa należy zaliczyć naruszenie przez organ gminy podejmujący uchwałę lub zarządzenie przepisów o właściwości, podjęcie takiego aktu bez podstawy prawnej, wadliwe zastosowanie normy prawnej będącej podstawą prawną podjęcia aktu, jak również naruszenie przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwały – co (o czym będzie mowa niżej) miało miejsce w niniejszej sprawie.
Sądowi z urzędu wiadome jest, że w Sądzie zawisły pod sygn. akt III SA/Kr 704/19, sygn. akt III SA/Kr 913/19, sygn. akt III SA/Kr 914/19, sygn. akt III SA/Kr 1209/19, sygn. akt III SA/Kr 1210/19, sygn. akt III SA/Kr 1211/19, sygn. akt III SA/Kr 1212/19, sygn. akt III SA/Kr 1213/19, sygn. akt III SA/Kr 1214/19 sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w Nowym Sączu na uchwałę nr XL-359/14 w sprawie uchwalenia statutów sołectw Gminy Łapsze Niżne na każdy załącznik z osobna:
załącznik Nr 1 - Statut Sołectwa Frydman, załącznik Nr 2 - Statut Sołectwa Falsztyn, załącznik Nr 3 - Statut Sołectwa Niedzica-Zamek, załącznik Nr 4 - Statut Sołectwa Niedzicą załącznik Nr 5 - Statut Sołectwa Kacwin, załącznik Nr 6 - Statut Sołectwa Łapsze Niżne, załącznik Nr 7 - Statut Sołectwa Łapsze Wyżnę, załącznik Nr 8 - Statut Sołectwa Łapszanka, załącznik Nr 9 - Statut Sołectwa Trybsz.
Prawomocne rozstrzygnięcie powyższych spraw nastąpiło wyrokiem z dnia 2 grudnia 2019 r. do sygn. akt III SA/Kr 704/19, w którym Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały z dnia 30 kwietnia 2014 nr XL-359/14 w sprawie uchwalenia statutów sołectw Gminy Łapsze Niżne w całości.
W tej sytuacji brak było jakiejkolwiek podstawy do podjęcia uchwały wprowadzającej zmiany do uchwały, której nieważność została stwierdzona wyżej opisanym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona uchwała w sposób istotny narusza prawo i na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.