Uzasadnienie
Gmina Miejska Kraków (dalej: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia 30 maja 2023 r., nr 2/23 w przedmiocie umorzenia postępowania.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej z uwagi na brak wyczerpania toku instancyjnego.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 52 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej p.p.s.a.), skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia, należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. O spełnieniu tego warunku można mówić po rozpoznaniu wniesionego środka zaskarżenia przez właściwy organ administracji publicznej. Oznacza to, iż wniesienie skargi do sądu administracyjnego winno być poprzedzone nie tylko wniesieniem właściwego środka zaskarżenia od decyzji organu pierwszej instancji, lecz również zakończeniem postępowania administracyjnego przed organem drugiej instancji poprzez wydanie rozstrzygnięcia, które mogłoby stanowić przedmiot skargi do sądu w rozumieniu art. 3 p.p.s.a.
Z kolei w myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd skargę odrzuca, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Skarżąca nie wyczerpała w niniejszej sprawie właściwego toku instancji. Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przysługuje bowiem odwołanie stosownie do treści art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm., dalej: k.p.a.).
Należy wskazać, że organ nieprawidłowo pouczył stronę o możliwości wniesienia skargi na powyższą decyzję, nie pouczył natomiast o prawie wniesienia odwołania. Należy zatem zwrócić uwagę na skutki prawne nieprawidłowego pouczenia organu zawartego w decyzji o trybie i sposobie zaskarżenia przedmiotowej decyzji (tj. prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zamiast prawidłowego pouczenia o możliwości wniesienia odwołania). Jeśli wadliwość pouczenia polega na wskazaniu jako adresata odwołania organu funkcjonalnie lub miejscowo niewłaściwego, albo (jak w niniejszej sprawie) na wskazaniu możliwości wniesienia skargi do sądu bez wyczerpania środków zaskarżenia, tj. bezpośrednio na decyzję organu pierwszej instancji, to trudno przyjąć, że takie wadliwe pouczenie kreuje in concreto prawo do wniesienia skargi z pominięciem ustrojowego założenia co do powstania kognicji sądu dopiero po wyczerpaniu tych środków.
Zasadą ustrojową jest nadal możliwość wniesienia skargi dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, a jedynie wyjątkiem od tej zasady możliwość wniesienia skargi na decyzję już pierwszoinstancyjną. Nie budzi wątpliwości, że błędne pouczenie organu o możliwości wniesienia skargi do sądu, nie tworzy dla strony postępowania uprawnienia, które faktycznie na danym etapie postępowania nie przysługiwało (zob. np. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2022 r., sygn. III SA/Wa 2122/22, opubl. w CBOSA). Z kolei dla strony niepouczonej o prawie do wniesienia odwołania, termin do jego wniesienia nie rozpoczął biegu, a więc taka strona, nawet uchybiwszy terminowi do wniesienia środka zaskarżenia na skutek braku pouczenia o przysługiwaniu takiego środka, może wnieść odwołanie w każdym czasie bez potrzeby dodatkowego składania wniosku o przywrócenie terminu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. II OSK 193/11, z dnia 4 stycznia 2013 r., sygn. I OSK 1553/11, opubl. w CBOSA).
W okolicznościach przedmiotowej sprawy, skoro skarżący wniósł skargę na postanowienie organu I instancji, to jego skarga, jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a.