Uzasadnienie
W dniu [...].2006 r skarżąca C. W. zgłosiła w procedurze dopuszczenia do wolnego obrotu używany samochód osobowy marki Mercedes według dokumentu SAD nr [...], którego wartość celna zadeklarowała w wysokości [...] USD.
W związku z przeprowadzoną w trybie art. 68 Wspólnotowego Kodeksu ustanowionego Rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. (Dz; U. WE L 302 z 19.10.1992r), weryfikacją ww. zgłoszenia polegającą na rewizji towaru, kontroli zgłoszenia i załączonych do niego dokumentów stwierdzono, iż wartość celna zadeklarowana w oparciu o fakturę nr z dnia [...].2006r, odbiega od wartości przedmiotowego towaru, określonej w opinii nr [...] z dnia [...].2006r. sporządzonej przez certyfikowanych rzeczoznawców samochodowych, dołączonej do w/w zgłoszenia, Naczelnik Urzędu Celnego w [...] zakwestionował zadeklarowaną celną ww. pojazdu.
W związku z powyższym w dniu [...].2006 r Naczelnik Urzędu Celnego w [...], działając na podstawie art.248 ust.1 Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2913/92 z dnia 02.07.19993r ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.WE L 253) w związku z art.33 ust.7 ustawy z dnia 11.03.2004r) podatku od towarów i usług (Dz.U.Nr 54, poz.535) wezwał skarżącą do złożenia zabezpieczenia w wysokości [...] zł na pokrycie różnicy kwoty długu celnego i podatku VAT z tytułu importu ww. samochodu.
Złożenie zabezpieczenia było warunkiem zwolnienia tego towaru.
Po wpłacie żądanej kwoty Naczelnik Urzędu Celnego w tym samym dniu wydał postanowienie o przyjęciu zabezpieczenia w wysokości [...] zł. Podstawą wydania ww. postanowienia stanowił m.in. art. 248 ust. l Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z późniejszymi zmianami (Dz. Urz. WE L253 z 11.10.1993r. z późniejszymi zmianami) w związku z art. 33 ust. 7 ustawy z dnia 11.03.2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535) oraz art. 21 f ust. 3 ustawy z dnia 2 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 29, poz. 257).
W uzasadnieniu ww. postanowienia organ celny stwierdził, że zgodnie z art. 248 WKC, jeżeli organy celne uważają, że kontrole, które przeprowadziły mogą doprowadzić do ustalenia kwoty należności celnych przywozowych wyższej od kwoty określonej na podstawie danych zawartych w zgłoszeniu, mogą zażądać ponadto złożenia zabezpieczenia wystarczającego na pokrycie różnicy między kwotą wynikająca z danych zawartych w zgłoszeniu celnym a ostateczną kwotą zawartą w zgłoszeniu.
Organ celny w tym postanowieniu zawarł pouczenie o trybie i terminie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
Zgodnie z otrzymanym pouczeniem skarżąca złożyła skargę do tut. Sądu, w której zarzuciła naruszenie następujących przepisów:
- - art. 248 ust. 1 polegające na bezzasadnym żądaniu zabezpieczenia w sytuacji prawidłowego wyliczenia kwoty należności celnych przywozowych w zgłoszeniu celnym;
- - art. 120 i art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 73 ustawy Prawo celne poprzez zaniechanie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i błędnej weryfikacji zgłoszenia celnego. Wskazując na powyższe uchybienia wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości jako naruszającej prawo.
W uzasadnieniu złożonej skargi skarżąca podniosła, że złożyła zgłoszenie celne SAD [...] dotyczące samochodu osobowego Mercedes Benz, rocznik 2005, nr identyfikacyjny [...] sprowadzonego z USA w Urzędzie Celnym w [...] Oddział l w [...] w dniu [...] 2006 roku, w którym prawidłowo ustaliła należności przywozowe: cło, akcyzę i podatek VAT przyjmując wartość samochodu zgodnie z fakturą zakupu, to jest [...]USD.
Urząd Celny dokonał rewizji celnej i weryfikacji zgłoszenia, w wyniku którego wezwał skarżącą do złożenia zabezpieczenia w wysokości [...] zł, a to oparciu o przepis art. 248 ust. 1 Rozporządzenia Komisji EWG nr [...] z dnia [...] 1993 roku. Tym samym Urząd stwierdził, że kwota należności celnych podatkowych może być wyższa niż wykazana w zgłoszeniu.
Skarżąca dokonała żądanej wpłaty, choć wezwanie do jej uiszczenia było dla niej krzywdzące i naruszało jej interes prawny, z tego powodu, że jedyną podstawą weryfikacji zgłoszenia było pobieżne badanie pojazdu w celu określenia jego wartości rynkowej dla potrzeb Urzędu Celnego na parkingu Urzędu przez rzeczoznawców. W sporządzonej opinii nr [...] z [...].2006 r. w sposób skrótowy i pobieżny określony został zakres uszkodzeń pojazdu na 35%, znacznie zawyżając jego wartość, a także ustalono jego wartość w kraju eksportera, na ok. [...]USD.
Ponadto rzeczoznawcy w sporządzający opinie dla potrzeb Urzędu niej uwzględnili w sposób dostateczny uszkodzeń podstawowych, tych wynikających z faktu zalania pojazdu przez wodę i huragan, co miało - jej zdaniem - podstawowe znaczeni dla ustalenia zakresu jego uszkodzeń. Dla wykazania i zbadania zakresu uszkodzeń z powyższej przyczyny, skarżąca zleciła drugą opinię i szczegółowe badanie pojazdu. Z tego badania rzeczoznawca inż. S. G. sporządził szczegółową opinię z dnia [...].2006 r, z której wynikał procentowy ubytek wartości w stosunku do pojazdu nieuszkodzonego z tegoż roku produkcji na poziomie ok. 70 % (podczas gdy w pierwszej opisanej opinii było to zaledwie 35 % całkowicie nie odpowiadające rzeczywistemu zakresowi uszkodzeń). Cena pojazdu w tym staniu technicznym w kraju eksportera została określona na kwotę ok. [...] do [...] USD.
Wskazane wyżej fakty, w ocenie skarżącej, dowodzą, że organ administracji bezzasadnie założył możliwość ustalenia należności celnych i podatkowych w wysokości wyższej niż wskazana w zgłoszeniu SAD i bezpodstawnie żądał zabezpieczenia należności od skarżącej. Urząd Celny - w ocenie skarżącej - nie dopełnił obowiązków art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa w zakresie dokładanego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i naruszył art. 120 ww. ustawy bezpodstawnie stosując art. 248 ust. l Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93, i żądając zabezpieczenia.
Porównanie przedstawionych wyżej opinii rzeczoznawców wskazuje na nierzetelności pierwszej z nich i nieuwzględnienie całego szeregu uszkodzeń wpływających na wartość pojazdu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej organ celny stwierdził, że możliwość przez organy celne złożenia zabezpieczenia jest uprawnieniem przyznanym na podstawie prawa wspólnotowego i polskiego. Zgodnie z art. 248 Rozporządzenia (EWG) nr 2454/93 z dn. 2.07.1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z późn. zm. (Dz. Urz. WE L253 l.10.1993r. z późn. zm.) - jeżeli organy celne uważają, że kontrole, które radziły mogą doprowadzić do ustalenia kwoty należności celnych przywozowych wyższej od kwoty określonej na podstawie danych zawartych w zgłoszeniu, mogą zażądać ponadto złożenia zabezpieczenia wystarczającego na różnicy między kwotą wynikającą z danych zawartych w zgłoszeniu celnym a ostateczną kwotą należną za towary.
Z kolei na podstawie art. 33 ust. 7 ustawy z dn. 11.03.2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54 póz. 535 z późn. zm.) organ celny zabezpiecza kwotę podatku, jeżeli podatek ten nie został uiszczony, w przypadkach i trybie stosowanych przy zabezpieczaniu należności celnych na podstawie przepisów celnych.
Tak więc uprawnienia powyższe (a nie obowiązki) przysługują organom celnym w sytuacji, gdy zachodzi podejrzenie zaniżenia wartości towaru przez jego właściciela, zwłaszcza gdy przeprowadzona weryfikacja zgłoszenia celnego potwierdziła wątpliwości organu.
Skarżąca kwestionuje nałożony na nią obowiązek złożenia zabezpieczenia kwoty należności celno -podatkowych. W wyniku przeprowadzonej weryfikacji zgłoszenia celnego zakwestionowano kwotę należności celno - podatkowych wykazanych w zgłoszeniu SAD nr [...]. Organ celny dla wyjaśnienia powyższych wątpliwości wezwały skarżącą m. in. do przedstawienia opinii biegłego co do wartości rynkowej oraz procentowego ubytku wartości pojazdu. W ocenie organu celnego sporządzona przez biegłego opinia z dn. 29.08.2006r. potwierdziła wyższą, od wynikającej z faktury zakupu towarów nr 16/2006Z, wartość pojazdu w kraju eksportera (k. 19-26). Tak więc żądanie złożenia zabezpieczenia przez skarżącą było w świetle przedstawionego wyżej stanu faktycznego sprawy w pełni uzasadnione, a wydane rozstrzygnięcie zostało oparte na właściwej podstawie prawnej.
Skarżąca w skardze z dn. [...].2006r. zakwestionowała również rzetelność i obiektywizm opinii biegłego rzeczoznawcy z dnia [...].2006r., przeciwstawiając jej drugą opinię techniczną wydaną w dn. [...].2006r.(a więc po wydaniu postanowienia o przyjęciu zabezpieczenia).
Dyrektor Izby Celnej w [...] stwierdził, że opinia nr [...] z dn. [...].2006r. spełnia wszystkie warunki, jakie wymagane są od prawidłowego rozstrzygnięcia tzn. wydana została przez uprawnionych biegłych (rzeczoznawców techniki samochodowej i ruchu drogowego) i zawierała wyjaśnienie problemu, który pojawił się w sprawie tj. określenia wartości rynkowej oraz procentowego ubytku wartości pojazdu marki Mercedes Benz E 500. Wbrew temu co twierdzi skarżąca w opinii nr [...] dokonano szczegółowego ustalenia powodów i rodzaju uszkodzę pojazdu (k. 27), określono wartość pojazdu nowego oraz w przedstawionym star technicznym.
Odnosząc się do przedstawionej przez skarżącą drugiej opinii biegłego z dn [...].2006r. Dyrektor izby Celnej stwierdził, że sporządzona została ona już wydaniu przez Naczelnika Urzędu Celnego w [...] postanowienia nr [...] W związku z powyższym, organ celny podejmując powyższe rozstrzygnięcie nie mógł ustosunkować się do tego dowodu.
Dyrektor Izby Celnej za nieuzasadnione uznał zarzuty naruszenia zasad postępowania wyrażonych w art. 120 i art. 122 Ordynacji podatkowej. Wszelkie działania podjęte przez organy celne w sprawie (w tym zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dn. [...].2006r.) były podejmowane podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego w Rzeczpospolitej Polskiej. W szczególności dotyczy to kwestionowanej przez skarżącą prawidłowości weryfikacji zgłoszenia celnego nr [...].
Z zasady prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 122 Ordynacji podatkowej wynika konieczność uzyskania takiego materiału dowodowego i takiego obrazu stanu faktycznego, który jest zgodny z rzeczywistością i który w końcowej fazie pozwoli na właściwe rozstrzygnięcie sprawy. Przeprowadzone przez organ celny czynności wskazują na to, że w sprawie dokonano wnikliwego ustalenia stanu faktycznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuję:
Stosownie do art.58 § 1 pkt.6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270) sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
W rozpatrywanej sprawie organy celne naruszyły szereg przepisów, które spowodowały, że skarżąca - zgodnie z pouczeniem zawartym w zaskarżonym postanowieniu - złożyła skargę, która podlega odrzuceniu.
Nie kwestionując uprawnienia organu celnego do żądania - na podstawie art. 189 Wspólnotowego Kodeksu Celnego - zabezpieczenia w celu zagwarantowania pokrycia długu celnego i obowiązku dłużnika lub osoby, która może się nim stać do złożenia takiego zabezpieczenia, należy podnieść, że żądanie to powinno mieć formę decyzji, co wynika z art.61 § 3 ustawy z dnia 19.03.2004 r - Prawo celne (Dz.U. z 2004 r Nr 68, poz.622). Przepis ten stanowi, że zabezpieczenie następuje w drodze decyzji, w której organ celny określa przybliżoną kwotę należności w oparciu o dane dotyczące podstawy ustalenia wysokości tej kwoty. Decyzja taka podlega zaskarżeniu na ogólnych zasadach.
W niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego w [...] nie dokonał zabezpieczenia w sposób wyżej określony tj. poprzez wydanie decyzji, lecz pismem z dnia [...].2006 r wezwał skarżącą do złożenia zabezpieczenia w kwocie [...] zł. Mimo, iż skarżąca od początku trwania postępowania kwestionowała zasadność i wysokość tego zabezpieczenia, dokonała żądanej wpłaty. Gdyby została wydana decyzja, tak jak nakazują tego przepisy, skarżąca mogłaby dochodzić swoich racji przed organem drugiej instancji tj. Dyrektorem Izby Celnej w, a gdyby nie zgadzała się z decyzją organu odwoławczego, aby jej skarga do sądu administracyjnego.
Naczelnik Urzędu Celnego w [...], jako organ celny pierwszej instancji "potwierdził- fakt przyjęcia zabezpieczenia wydaniem postanowienia. Podstawą jego wydania był art.216 Ordynacji podatkowej.
Wskazany przepis nie mógł jednak mieć zastosowania w niniejszej sprawie z tego względu, że potwierdzenie przyjęcia zabezpieczenia nie jest kwestią, o której rozstrzygać w formie postanowienia; jest to czynność techniczna polegająca a potwierdzeniu wpłaty zabezpieczenia. Dla tego rodzaju czynności ustawodawca przewidział formularz, którego wzór stanowi załącznik do Rozporządzenia Ministra z dnia 13.07.2004 r w sprawie złożenia zabezpieczenia w formie depozytu w gotówce (Dz.U. z 2004 r Nr 169, poz.1769). Zgodnie z § 4 ww. Rozporządzenia celny przyjmując zabezpieczenie, wydaje zobowiązanemu potwierdzenie złożenia zabezpieczenia na formularzu, o którym wyżej mowa.
Nawet gdyby przyjąć, iż postanowienie takie byłoby dopuszczalne, to i tak nie podlegałoby zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż naruszałoby to fundamentalną zasadę dwuinstancyjności postępowań celnych, wyrażoną w art.127 Ordynacji podatkowej. Przedmiotem skargi jest bowiem postanowienie wydane przez organ pierwszej instancji tj. Naczelnika Urzędu Celnego w [...]. Skargę można natomiast wnieść, stosowanie do art.52 § 1i § 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270), po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich.
Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
Wskazując na powyższe Sąd działając na podstawie art.58 § 1 pkt.6 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.