Uzasadnienie
Dyrektor Urzędu Celnego w K. decyzją z dnia [...].03.1999 r. wymierzył [...] Spółka z o.o. w P. opłatę manipulacyjną dodatkową w wysokości w kwocie [...]PLN tj. [...]% wartości celnej towaru ujawnionego w wyniku rewizji celnej.
W uzasadnieniu decyzji organ celny stwierdził, że w dniu [...].09.1998 r. skarżąca wwiozła przez przejść graniczne w S. przesyłkę nadesłaną dla niej przez niemieckiego kontrahenta przeznaczoną dla [...] Spółka z o.o. W wyniku rewizji przesyłki w Urzędzie Celnym w K. ujawniono [...] sztuk falowników niezgłoszonych do objęcia procedurą celną. Roszczenie o zapłatę opłaty manipulacyjnej dodatkowej w wysokości wartości towaru odpowiadającej ujawnionej różnicy skierowano do przewoźnika tj. skarżącej Spółki, która była odpowiedzialna za przedstawienie towarów organowi celnemu zgodnie z posiadanymi dokumentami, przyjętymi przy przewozie tej przesyłki.
Wprawdzie przewoźnik informował Oddział Celny w T. o niezgodności wagi towaru wskazanej w niemieckich dokumentach wywozowych [...] z wagą wskazaną na fakturach handlowych, jednak nawet przy przyjęciu wagi z faktur stwierdzono wagę towaru o [...] kg większą, czego przewoźnik nie podnosił, lecz w liście przewozowym z dnia [...].09.1998 r. podał wagę towaru, która nie była faktyczną wagą.
W wyniku złożonego przez skarżącą odwołania Prezes Głównego Urzędu Ceł w W. decyzją z dnia [...].08.2000 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji i stwierdził, że wprawdzie skarżąca poinformowała organ celny o swoich wątpliwościach, co do właściwej wagi przekazywanego towaru, fakt ten jednak nie jest jednoznaczny z przedstawieniem organowi faktycznej ilości przewożonego towaru.
Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w K., w której skarżąca podniosła, iż Spółka powiadomiła organ o nadwyżce towaru. Dostawa [...] sztuk falowników omyłkowo dostarczona została bez dokumentów celnych, tzn. bez faktury handlowej, za co wyłączną winę ponosi eksporter towaru. Skarżąca informowała o innej wadze towaru, a nadto eksporter niezwłocznie dostarczył brakującą fakturę i wyjaśnił powody jej braku.
Wyrokiem z dnia 1.12.2004 r. sygn. akt I SA/Kr 1988/00 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie zgłoszenie celne zostało dokonane przez skarżącą, która również przedstawiła organowi celnemu towar objęty zgłoszeniem. "Przedstawienie towaru" jest pojęciem prawnym zdefiniowanym w art. 3 § 1 pkt. 14 Kodeksu celnego, dlatego też art. 39 w/w ustawy nie może być interpretowany w ten sposób, że "przedstawienie towaru" jest rozumiane jako czynność fizyczna. Odpowiedzialność zgłaszającego za dokonanie prawidłowego zgłoszenia celnego, tj. zgodnego z rzeczywistym stanem rzeczy, oparta jest na zasadzie ryzyka, a nie winy.
W związku z powyższym nie mogła odnieść skutku argumentacja skarżącej, iż zaistniała sytuacja była spowodowana omyłką kontrahenta zagranicznego, który omyłkowo nie dołączył jednej faktury obejmującej [...] sztuk falowników. Skarżąca, która była przewoźnikiem towaru i która dokonała jego wprowadzenia na polski obszar celny, stała się z mocy prawa podmiotem zobowiązanym do należytego wypełnienia obowiązków celnych, w tym do zgodnego ze stanem rzeczywistym zgłoszenia towarów do objęcia wnioskowaną procedurą.
Skarżąca wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7.09.2005r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zarzuty skargi kasacyjnej są uzasadnione, ponieważ z ustaleń faktycznych organów obu instancji, których nie zakwestionował także w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd I instancji wynika, że przewoźnik informował Oddział Celny w T., że waga przewożonej przesyłki wskazana w niemieckich dokumentach wywozowych [...] jest niezgodna z wagą wskazaną w fakturach handlowych. Powyższe ustalenie ma istotne znaczenia dla oceny, czy zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 276 § 2 Kodeksu celnego. Zgodnie z powołanym przepisem- tylko, jeżeli organ celny wykaże nadwyżkę towaru ujawnionego w wyniki rewizji celnej w stosunku do przedstawionego, pobiera się opłatę manipulacyjną dodatkową, a nie wówczas, gdy nadwyżkę towaru ujawnił sam przewoźnik czy inna osoba przedstawiająca towar.
Wobec tego, że z niekwestionowanych ustaleń wynika, że sam skarżący informował o niezgodności wagi przewożonej przesyłki, uwidocznionej w dokumencie tranzytowym [...], z wagą wskazaną na fakturach, nie można podzielić oceny, że to organ celny wykazał różnicę w ilości towarów. Nie ma przy tym rozstrzygającego znaczenia, że w wyniku rewizji celnej różnica w ilości towarów okazała się inna - większa. Istotne znaczenie ma, bowiem, zachowanie osoby przedstawiającej towar, która swoich wątpliwości, co do faktycznej ilości towaru nie ukrywała przed organami celnymi, ale przeciwnie - zgłosiła organom celnym.
Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że Sąd I instancji nie w pełni rozważył również odpowiedzialność skarżącego, zważywszy, że ten był przewoźnikiem, a towar przewożono według Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej z Interlaken z dnia 20.05.1987 r. Sąd I instancji rozstrzygając sprawę pominął całkowicie postanowienie Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej, sporządzonej w Interlaken dnia 20.05.57 r., ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską i ogłoszonej w Dzienniku Ustaw. W orzecznictwie przyjmuje się, że przepisy Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej dotyczące obowiązków w zakresie uiszczania cła i innych opłat mają, stosownie do art. 2 § 2 Kodeksu celnego, pierwszeństwo przed przepisami Kodeksu. Konwencja przewiduje w szczególności, że obowiązki w zakresie uiszczania cła oraz innych opłat, jeżeli takie będą należne na skutek naruszeń przepisów lub nieprawidłowości mających miejsce w toku wspólnej procedury tranzytowej lub w związku z tą procedurą, spoczywają na głównym zobowiązanym, tj. osobie, która sama lub przez upoważnionego przedstawiciela, przez złożenie odpowiedniego zgłoszenia, wyraziła swoją wolę realizacji procedury tranzytowej (art. 11 ust. 1 lit. c) w związku z art. 2 lit. d) załącznika nr 1 do Konwencji).
Niewątpliwie opłata manipulacyjna dodatkowa stanowi "rodzaj opłaty należnej na skutek naruszenia przepisów" w rozumieniu postanowień Konwencji. Konwencja jako źródło powszechnie obowiązującego prawa i część krajowego porządku prawnego podlega w powyższym zakresie bezpośredniemu stosowaniu z mocy art. 87 ust. 1 i art. 91 ust. 1 Konstytucji, przy czym jej postanowienia stanowią lex specialis w stosunku do unormowań wartych w Kodeksie celnym (art. 2 § 2 Kodeksu celnego).
Naczelny Sąd Administracyjny zauważył także, że w polu [...] noty tranzytowej wpisana została firma [...]. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, dlaczego podmiot ten ma być tożsamy ze stroną skarżącą - [...] Sp. z o.o., ul. [...] 1, [...]. Pismo (faks) z [...].01.1999 r. wysłane od [...], w którym wskazano stronę skarżącą jako osobę odpowiedzialną wydaje się, zatem pozostawać w sprzeczności z adnotacją w polu [...] dokumentu tranzytowego.
Mając na uwadze powyższe, po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone, zgodnie z art. 97 §1 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1271 ze zm.), podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).
Wojewódzki Sąd Administracyjny-zgodnie z ustawowymi kompetencjami - badał, czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne.
Zgodnie z treścią art.190 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Skarga zasługuje na uwzględnienie z następujących powodów.
W toku postępowania organy celne działają na podstawie przepisów prawa oraz podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 120, art. 122 Kodeksu celnego w zw. z art. 262 Ordynacji podatkowej).
Z ustaleń faktycznych organów celnych obu instancji wynika natomiast, że przewoźnik informował Oddział Celny w T., że waga przewożonej przesyłki wskazana w niemieckich dokumentach wywozowych [...] jest niezgodna z wagą wskazaną w fakturach handlowych. To ustalenie ma istotne znaczenia dla oceny, czy został spełnione przesłanki wskazane w art. 276 § 2 Kodeksu celnego zgodnie z którym, tylko, jeżeli organ celny wykaże nadwyżkę towaru ujawnionego w wyniki rewizji celnej w stosunku do przedstawionego, pobiera się opłatę manipulacyjną dodatkową, a nie wówczas, gdy nadwyżkę towaru ujawnił sam przewoźnik czy inna osoba przedstawiająca towar.
Wobec tego, że z niekwestionowanych ustaleń wynika, że sam skarżący informował o niezgodności wagi przewożonej przesyłki, uwidocznionej w dokumencie tranzytowym [...], z wagą wskazaną na fakturach, nie można przyjąć, że to organ celny wykazał różnicę w ilości towarów. Nie ma przy tym znaczenia, że w wyniku rewizji celnej różnica w ilości towarów okazała się inna - większa. Istotne znaczenie ma, bowiem zachowanie osoby przedstawiającej towar, która swoich wątpliwości, co do faktycznej ilości towaru nie ukrywała przed organami celnymi, ale przeciwnie - zgłosiła te wątpliwości organom celnym.
Ponadto organ celny I i II instancji nie rozważył kwestii odpowiedzialności skarżącego, zważywszy, że ten był przewoźnikiem, a towar przewożono według Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej z Interlaken z dnia 20.05.1987 r., ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską i ogłoszonej w Dzienniku Ustaw(Dz.U. z 1998 r., Nr 46, poz. 802). W orzecznictwie przyjmuje się, że przepisy Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej dotyczące obowiązków w zakresie uiszczania cła i innych opłat mają, stosownie do art. 2 § 2 Kodeksu celnego, pierwszeństwo przed przepisami Kodeksu. Konwencja przewiduje w szczególności, że obowiązki w zakresie uiszczania cła oraz innych opłat, jeżeli takie będą należne na skutek naruszeń przepisów lub nieprawidłowości mających miejsce w toku wspólnej procedury tranzytowej lub w związku z tą procedurą, spoczywają na głównym zobowiązanym, tj. osobie, która sama lub przez upoważnionego przedstawiciela, przez złożenie odpowiedniego zgłoszenia, wyraziła swoją wolę realizacji procedury tranzytowej (art. 11 ust. 1 lit. c) w związku z art. 2 lit. d) załącznika nr 1 do Konwencji).
Niewątpliwie opłata manipulacyjna dodatkowa stanowi "rodzaj opłaty należnej na skutek naruszenia przepisów" w rozumieniu postanowień Konwencji. Konwencja jako źródło powszechnie obowiązującego prawa i część krajowego porządku prawnego podlega w powyższym zakresie bezpośredniemu stosowaniu z mocy art. 87 ust. 1 i art. 91 ust. 1 Konstytucji, przy czym jej postanowienia stanowią lex specialis w stosunku do unormowań wartych w Kodeksie celnym (art. 2 § 2 Kodeksu celnego).
Ponadto w polu [...] noty tranzytowej wpisana została firma [...] i nie zostało ustalone w toku postępowania celnego, dlaczego podmiot ten ma być tożsamy ze stroną skarżącą -[...]l Sp. z o.o., ul. [...], [...]. Pismo (faks) z [...].01.1999 r. wysłane przez [...], w którym wskazano stronę skarżącą jako osobę odpowiedzialną wydaje się zatem pozostawać w sprzeczności z adnotacją w polu [...] dokumentu tranzytowego. Należy mieć przy tym na uwadze także to, że pełnomocnik skarżącej na rozprawie w dniu 3.04.2006 r. oświadczył, że firma [...]jest odrębnym podmiotem gospodarczym do strony skarżącej.
W ocenie Sądu, liczba uchybień powyżej opisanych, popełnionych przez organy celne w toku prowadzonego postępowania, a przede wszystkim stopień naruszenia prawa, powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Z tych względów Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt.1 a oraz c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji wyroku.
Zgodnie z art.152 w/w ustawy uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.