Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia są decyzje Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 6 grudnia 2011 r.:
- - Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2011 r. znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego J. J. choroby zawodowej – alergicznego kontaktowego zapalenia skóry - wymienionej w poz. 18/1 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) oraz
- - Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2011 r. znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego J. J. choroby zawodowej – alergicznego nieżytu nosa - wymienionej w poz. 12 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869).
W uzasadnieniu obu decyzji organ odwoławczy podzielił ustalenia i wnioski organu I instancji wskazujące, że J. J. pracował w pewnych okresach w warunkach narażenia na czynniki alergizujące, które stwarzały możliwość powstania wymienionych wyżej chorób zawodowych, nie mniej jednak nie stwierdzono występowania u skarżącego objawów tych chorób. Podkreślono, że skarżący był badany w Ośrodku Medycyny Pracy, który wydał dwa orzeczenia lekarskie:
- - Nr [...] z dnia [...] 2011 r. znak [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby skóry pochodzenia zawodowego pod postacią alergicznego zapalenia skóry, uzasadniając, że w przedstawionej dokumentacji dermatologicznej i w wykonanym badaniu dermatologicznym nie stwierdzono obecności zmian chorobowych wskazujących na istnienie choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych, a podawany przez skarżącego świąd skóry, jak i ujawniona w badaniu choroba pasożytnicza, mogąca być przyczyną zgłaszanych dolegliwości, nie figurują jako choroby zawodowe w wykazie chorób zawodowych oraz
- - Nr [...] z dnia [...] 2011 r. znak [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią alergicznego nieżytu nosa, uzasadniając, że na podstawie badań - laryngologicznego, które nie ujawniło cech alergicznego nieżytu nosa jak i alergologicznego, które wykazało brak zmian o podłożu alergicznym w cytogramie śluzówek nosa oraz w badaniu laryngologicznym stwierdzonym prosty przewlekły nieżyt błony śluzowej nosa, który nie figuruje w wykazie chorób zawodowych – brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Powyższe decyzje zostały zaskarżone przez J. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który w skargach podkreślił wykonywanie pracy w warunkach narażenia zawodowego i występujące u niego dolegliwości mające – jego zdaniem – związek z pracą w narażeniu zawodowym. Skarżący wniósł przede wszystkim o ponowne badania diagnostyczne i wydanie orzeczeń "sprawiedliwych" i "spójnych z narażeniem zawodowym".
W odpowiedziach na skargi Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skarg podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonych decyzjach.
Na rozprawie w dniu 30 stycznia 2013 r. pełnomocnik skarżącego złożył do akt pismo Ośrodka Medycyny Pracy z dnia 14 stycznia 2013 r. informujące, że skarżący złożył w tym Ośrodku odwołania od orzeczeń lekarskich nr [...] i [...] z dnia [...] 2011 r. Do pisma załączono kopię pisma skarżącego z dnia 15 kwietnia 2011 r. stanowiącego odwołanie od obu orzeczeń wydanych przez Ośrodek Medycyny Pracy w dniu 1 marca 2011 r. o braku podstaw do rozpoznania u niego chorób zawodowych – wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tych odwołań.
Sąd stwierdza z urzędu, że w aktach administracyjnych brak jest pisma skarżącego z dnia 15 kwietnia 2011 r. stanowiącego odwołanie od orzeczeń wydanych w dniu 1 marca 2011 r. przez Ośrodek Medycyny Pracy jak i informacji o sposobie załatwienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołań.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Mając na względzie powyższe należy stwierdzić, że organy administracyjne naruszyły przepisy postępowania i z tego względu, zdaniem Sądu, skargi J. J. należy uznać za uzasadnione.
Jest niewątpliwym, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. (Dz. U. z 1998 r., nr 21, poz. 94 z późn. zm.) - Kodeks pracy (K.p.) oraz wydane na podstawie art. 237 tej ustawy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) wraz z załącznikiem do tego rozporządzenia stanowiącym wykaz chorób zawodowych, które – zgodnie z upoważnieniem ustawowym – w § 1 ust. 1 określa wykaz chorób zawodowych (pkt 1); okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym (pkt 2); podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych (pkt 4), a także sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych (pkt 3).
W zakresie sposobu i trybu postępowania w sprawie stwierdzania chorób zawodowych Sąd zwraca uwagę na treść § 6 ust. 1 oraz § 7 wskazanego wyżej rozporządzenia:
"§ 6.
1. Lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego."
"§ 7.
1. Pracownik lub były pracownik, badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia.
2. Wniosek o przeprowadzenie ponownego badania składa się w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego, za pośrednictwem jednostki orzeczniczej I stopnia zatrudniającej lekarza, który wydał to orzeczenie.
3. W przypadku wystąpienia pracownika lub byłego pracownika z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania, jednostka orzecznicza I stopnia powiadamia o tym właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego."
Zdaniem Sądu, z treści złożonego przez J. J. pisma z dnia 15 kwietnia 2011 r. do Ośrodka Medycyny Pracy, jako jednostki orzeczniczej I stopnia, wynika, że nie zgadza się on z treścią orzeczeń lekarskich wydanych przez ten Ośrodek i uważa, że pogarszający się stan jego zdrowia ma związek z pracą zawodową wykonywaną w warunkach narażenia zawodowego, a to oznacza, że organ orzeczniczy, o ile miał wątpliwości, co do intencji skarżącego, powinien wyjaśnić, czy pismem tym skarżący wnioskuje o przeprowadzenie ponownych badań przez jednostkę orzeczniczą II stopnia, jak wskazuje to § 7 ust. 1 omawianego orzeczenia. Dla Sądu jest niewątpliwym, że powyższe pismo skarżącego stanowi odwołanie od obu orzeczeń lekarskich albowiem nie tylko w swej treści początkowej ale i końcowej wskazuje wprost na taki charakter formułując jednocześnie wniosek o przywrócenie "terminu odwoławczego", którego skarżący ze względów w nim podanych nie mógł dotrzymać.
Sąd zwraca uwagę na treść art. 235 § 1 K.p.:
"Art. 235. § 1. Pracodawca jest obowiązany niezwłocznie zgłosić właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu i właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy każdy przypadek podejrzenia choroby zawodowej."
Z kolei Sąd zauważa, że art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 z późn. zm.) brzmi:
"Art.
- 5. Do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegania i zwalczania chorób, o których mowa w art. 2, należy:
4a) wydawanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do jej stwierdzenia;"
Wskazana wyżej ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w art. 37 stanowi:
"Art. 37.
1. W postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego."
W związku z powyższym Sąd zwraca uwagę na treść art. 58 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) – Kodeks postępowania administracyjnego (kpa):
"Art.
- 58. § 1. W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
§ 2. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin."
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że wydane przez organy administracyjne decyzje zostały wydane przedwcześnie, bez należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, przy czym w pierwszej kolejności należy rozpatrzyć wniosek skarżącego z dnia 15 kwietnia 2011 r. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od orzeczeń mając na względzie, że przed organami orzeczniczymi tryb postępowania administracyjnego na podstawie kpa nie został wyłączony, a następnie - w sytuacji przywrócenia terminu - skierować skarżącego do jednostki orzeczniczej II stopnia celem przeprowadzenia badań i wydanie opinii w trybie odwoławczym.
Stanowisko przedstawione wyżej organy administracji wezmą pod uwagę prowadząc ponownie postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej skarżącego omawianej w niniejszym postępowaniu, albowiem zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a.
"Art. 153. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia."
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy administracyjne naruszyły wskazane wyżej przepisy prawa, a zatem Sąd skargę uwzględnił i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji orzekając w tym względzie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - jak w pkt I wyroku.
W punkcie II wyroku orzeczono o kosztach udzielonej z urzędu stronie skarżącej pomocy prawnej na podstawie § 15 i § 16 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.).