Uzasadnienie
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Objaśniając swoją sytuację rodzinną i majątkową poprzestał na pozakreślaniu rubryk 6, 7, 8, 9, 11. Swoje miesięczne dochody oszacował na kwotę 529 zł zasiłku stałego.
Natomiast w oparciu o przedstawione przez organ wraz ze skargami akta administracyjne okolicznościami, Sądowi znane jest z urzędu, że skarżący jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, niezdolną do pracy ale zdolną do samodzielnej egzystencji. Chodzi samodzielnie, słyszy dobrze, mieści się w normie intelektualnej, posiada pełną zdolność przyswajania wiedzy, funkcjonuje samodzielnie. Jest rozwiedziony. Obciążają go zobowiązania alimentacyjne. Z dziećmi utrzymuje kontakt. Dwóch synów którzy mieszkają ze swoją matką w tej samej kamienicy co skarżący, nocuje u skarżącego.
Skarżący zajmuje bez tytułu prawnego lokal o powierzchni 37 m2. Z uwagi bowiem na zadłużenie czynszowe została mu wypowiedziana umowa najmu. Opłaty za bezumowne zajmowanie lokalu wynoszą 570,52 zł miesięcznie, zaś zadłużenie z tego tytułu przekracza obecnie 13765 zł. Skarżący miewał także problemy z terminowym regulowaniem opłat za energię elektryczną. Podstawą utrzymania skarżącego są przyznawane z pomocy społecznej zasiłki. Pomocą MOPS skarżący jest objęty od 2009 r. Łączna wysokość pomocy udzielonej skarżącemu tylko w 2013 r. przekroczyła 13979 zł.
Postanowieniem z dnia 17 października 2014 r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie umorzył postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i oddalił wniosek o ustanowienie radcy prawnego.
Na powyższe postanowienie skarżący wniósł skutecznie sprzeciw.
Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie umorzył postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i oddalił wniosek o ustanowienie radcy prawnego.
Na skutek zażalenia skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 marca 2015 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. tj.: z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej "P.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Stosownie do treści art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Z kolei zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Przepisy statuujące prawo pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi, zatem uprawdopodobnić, iż jej sytuacja majątkowa jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie i przyznanie pomocy z budżetu państwa. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu sądu pozostawił ustawodawca ocenę okoliczności przemawiających za rozstrzygnięciem korzystnym dla strony.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art. 252 § 1 P.p.s.a.).
Odnośnie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych należy wskazać, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych strony skarżące działanie lub bezczynność organów w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej.
Sprawa należy do katalogu spraw zwolnionych mocą ustawy z obowiązku uiszczania przez skarżących kosztów sądowych, zatem postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe, i na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 podlega umorzeniu.
Odnośnie wniosku o ustanowienie radcy prawnego z urzędu, zdaniem Sądu, z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że skarżący nie posiada żadnych nieruchomości, dochodów, wartościowych ruchomości ani oszczędności, a poniesienie przez niego kosztów pomocy prawnej w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika może odbyć się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niego samego i dla jego zobowiązań. Z całokształtu materiału dowodowego wynika, że utrzymuje się on jedynie ze środków pomocy społecznej, które wystarczają zaledwie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Skala zobowiązań finansowych skarżącego w sposób znacznie odbiegający od uzyskiwanego dochodu powoduje, że znajduje się on w ciągłym zadłużeniu. Oświadczenia skarżącego o sytuacji bytowej i materialnej zostały poparte stosownymi pismami organów, które nie budzą wątpliwości, co do zawartych w nich stwierdzeń. Skarżący jest osobą ubogą, borykającą się głównie z problemem mieszkaniowym i koniecznością opłacenia zajmowanego lokalu.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia kwalifikowanego zastępstwa procesowego z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a zatem sytuacja skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 239 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.