Uzasadnienie
I. Decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...] Starosta cofnął J. D. na okres od 13 października 2013 r. do 13 października 2015 r. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kat. A i B, w związku z orzeczonym wobec niego przez Sąd Rejonowy w wyroku z dnia 3 grudnia 2013 r. sygn. akt [...] zakazem prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres dwóch lat.
Decyzją z dnia [...] 2015 r. nr [...] Starosta stwierdził, że J. D. spełnia określone przepisami prawa warunki do wydania prawa jazdy kat. A i B, ważnego do dnia 11 marca 2020 r.
II. Pismem z dnia 15 kwietnia 2019 r. nr [...] Starosta zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia [...] 2015r. nr [...], gdyż została ona wydana z naruszeniem art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami.
Decyzją z dnia [...] 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Starosty z dnia [...] 2015 r. nr [...]. W uzasadnieniu Kolegium podało, że z materiału dowodowego wynika, iż w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego Wydział II Karny z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn. akt [...], Starosta decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...] orzekł o cofnięciu J. D. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A, B na okres dwóch lat od 13 października 2013 r. do 13 października 2015 r. Decyzja ta nie została zaskarżona w administracyjnym toku instancji, w związku z czym uzyskała walor ostateczności. W decyzji wskazano w sposób jednoznaczny okres na który uprawnienia do kierowania pojazdami kat. A i B zostają stronie cofnięte, tj. od dnia 13 października 2013 r. do dnia 13 października 2015 r. Okres ten uwzględnia fakt zaliczenia oskarżonemu w poczet zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych okresu zatrzymania prawa jazdy tj. od dnia 13 października 2013 r. do dnia 3 grudnia 2013 r. W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, że skoro cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami trwało przez okres przekraczający jeden rok, to przywrócenie uprawnień i wydanie dokumentu prawa jazdy J. D. mogło nastąpić jedynie po złożeniu przez niego z wynikiem pozytywnym egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje.
W toku postępowania ustalono jednak, że takiego egzaminu strona nie złożyła, a w związku z tym Kolegium uznało, że decyzja Starosty z dnia [...] 2015 r. nr [...] w sposób rażący narusza art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a oraz ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami. Odnosząc się do zarzutów oraz wniosków pełnomocnika zawartych w piśmie procesowym z dnia 9 lipca 2019 r. Kolegium wskazało, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty prowadzone było z urzędu, a podstawą jego wszczęcia było pismo Starosty z dnia 15 kwietnia 2019 r. informujące organ wyższego stopnia o wydaniu decyzji z dnia [...] 2015 r. z rażącym naruszeniem prawa. SKO stwierdziło, że analiza akt poprzedzająca wszczęcie postępowania doprowadziła do przekonania, że na podstawie przesłanego materiału dowodowego możliwe jest ustalenie w sposób nie budzący wątpliwości wszystkich istotnych w sprawie okoliczności faktycznych koniecznych dla wydania rozstrzygnięcia.
W związku z tym Kolegium zawiadomiło stronę o zebraniu całego materiału dowodowego i zgodnie z dyspozycją art. 10 § 1 k.p.a. umożliwiło jej zapoznanie się z jego treścią oraz wypowiedzenie się w tym zakresie. Za bezpodstawny Kolegium uznało zarzut braku ustalenia faktycznej daty dokonania czynności technicznej, tj. zatrzymania prawa jazdy. Zdaniem organu, data zatrzymania wynika wprost z wyroku Sądu Rejonowego Wydział II Karny z dnia 3 grudnia 2013 r. sygn. akt [...] i została przez Sąd wskazana jako dzień 13 października 2013 r. Za bezpodstawny uznało Kolegium również wniosek strony o przedłużenie terminu załatwienia niniejszej sprawy do dnia 30 września 2019 r. z uwagi na fakt, że strona rozważa złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 15 stycznia 2014 r. o cofnięciu uprawnień. Kolegium wskazało, że postępowanie w niniejszej sprawie toczy się od dnia 23 kwietnia 2019 r. (o czym strona została poinformowana) w związku z czym miała kilka miesięcy na złożenie takowego wniosku, czego jednak nie uczyniła.
Poza tym brak jest przepisów prawa które nakazywałyby przedłużanie postępowania wszczętego z urzędu z uwagi na możliwość złożenie wniosku przez stronę o wszczęcie innego postępowania. Ponadto Kolegium uważa, że dalsze przedłużanie toczącego się postępowania byłoby bezcelowe.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. D. wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2019 r. nr [...] i umorzenie postępowania. Decyzji Kolegium z dnia [...] 2019 r. J. D. zarzucił naruszenie:
- 1. art. 6 w związku z art. 8 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez wydanie decyzji orzekającej o stwierdzeniu nieważności rozstrzygnięcia wydanego przez Starostę pomimo, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego zgłaszał wnioski dowodowe, jak również powoływał się na sposób wykładni przesłanki rażącego naruszenia prawa wskazujący na konieczność oceny skutków gospodarczych, jakie wywiera decyzja będąca przedmiotem badania, które to uwagi zostały całkowicie pominięte przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przy wydawaniu rozstrzygnięcia administracyjnego nacechowanego nadmiernym i nieuzasadnionym formalizmem;
- 2. art. 6 w związku z art. 8 w związku z art. 80 k.p.a., poprzez wydanie rozstrzygnięcia administracyjnego w oparciu o częściowo zgromadzony materiał dowodowy, co ma szczególne znaczenie w sytuacji, w której strona postępowania w jego toku powoływała się na istotne i korzystne sposoby wykładni, jednakże wymagające podjęcia postępowania wyjaśniającego we wskazanym zakresie, a pomimo powyższego organ wyższego stopnia takowych czynności nie podejmuje;
- 3. art. 6 w związku z art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 78 § 1 k.p.a., poprzez nieuzasadnioną odmowę przeprowadzenia dowodu wnioskowanego przez stronę, którego potrzeba została oceniona niejako z góry przed jego dopuszczeniem przez organ wyższego stopnia, co jest działaniem z całą stanowczością naruszającą przepisy postępowania administracyjnego i jako takie winno doprowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego wydanej decyzji administracyjnej;
- 4. art. 6 w związku z art. 8 w związku z art. 107 k.p.a., poprzez nieuzasadnioną odmowę uwzględnienia jego wniosku o przedłużenie terminu załatwienia sprawy, skutkiem czego doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.
Decyzją z dnia 25 września 2019 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 127 § 3 w związku z art. 158 § 1, art. 157 i art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U z 2018 r. poz. 2096), art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a oraz ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r. poz. 155), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] 2019 r. nr [...]. W ocenie Kolegium, brak jest podstaw do uchylenia kwestionowanej decyzji w wyniku postępowania zainicjowanego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W sprawie nie ulega bowiem jakichkolwiek wątpliwości, że Starosta wydając decyzję z dnia [...] 2015 r. nr [...] w sposób rażący naruszył treść art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a oraz ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami. Przepis ten - w przypadku, gdy cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami trwało przez okres przekraczający jeden rok - uzależnia możliwość przywrócenia uprawnień i wydania dokumentu prawa jazdy dopiero po złożeniu z wynikiem pozytywnym egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje.
Innymi słowy, złożenie z wynikiem pozytywnym egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje jest materialnoprawną przesłanką wydania decyzji o przywróceniu uprawnień i wydaniu dokumentu prawa jazdy. W sytuacji gdy przesłanka ta nie zostanie spełniona, organ nie ma możliwości wydania pozytywnej decyzji administracyjnej w trybie art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a oraz ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami. Zdaniem Kolegium, istota tego przepisu sprowadza się do tego, aby osoby, którym cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami na stosunkowo długi okres zostały poddane kontrolnemu sprawdzeniu ich kwalifikacji do kierowania pojazdami. Podstawowym celem przepisów ustawy o kierujących pojazdami jest bowiem zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym.
Nie można zatem doprowadzić do sytuacji, że na skutek błędu organu administracji publicznej uczestnikiem ruchu drogowego będzie osoba, która takiemu kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji nie zostanie poddana. Taka sytuacja może bowiem zagrażać życiu i zdrowiu innych uczestników ruchu drogowego i nie może być akceptowana w realiach demokratycznego państwa prawnego. W ocenie organu, stanowisko prezentowane przez J. D., zgodnie z którym przeciwko rażącemu naruszeniu prawa w niniejszej sprawie przemawia fakt, iż podjął pracę, w której wykorzystuje wydany dokument prawa jazdy do celów zarobkowych, a od daty wydania decyzji Starosty z dnia [...] 2015 r. korzystał z uprawnienia do kierowania pojazdami w sposób zgodny z prawem jest sprzeczne z celem ustawy o kierujących pojazdami.
Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Kolegium stwierdziło, że nie zasługują one na uwzględnienie. W szczególności nie zasługuje na uwzględnienie zarzut odstąpienia przez Kolegium od przeprowadzenia wnioskowanego przez stronę dowodu na okoliczność ustalenia momentu, w którym faktycznie dokonano czynności materialno-technicznej zatrzymania dokumentu uprawniającego do poruszania się pojazdami mechanicznymi. Okoliczność ta nie ma bowiem żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zgodnie z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami istotny jest bowiem okres, na jaki cofnięte zostały uprawnienia do kierowania pojazdami, który w niniejszym przypadku wynosił 24 miesiące, a zatem był dłuższy niż rok. Poza tym ze zgormadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w przypadku J. D. prawo jazdy zostało zatrzymane z dniem 13 października 2015 r.
Z powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodził się J. D. i pismem z dnia 12 listopada 2019 r. wniósł na nią skargę, domagając się jej uchylenia jako wydanej z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
- 1. art. 6 w zw. z art. 8 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096) w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r. poz. 155), poprzez utrzymanie w mocy decyzji o stwierdzeniu nieważności rozstrzygnięcia o wydaniu skarżącemu dokumentu prawa jazdy w sytuacji, w której przesłanki do stwierdzenia nieważności tego rodzaju rozstrzygnięcia administracyjnego nie zostały spełnione, a w szczególności okoliczność stanowiąca o negatywnych, trudnych do zaakceptowania skutkach wydanego aktu administracyjnego podlegającego ocenie pod kątem stwierdzenia nieważności nie zaistniały w sprawie, wobec czego zasadnym byłaby zmiana przez SKO wydanej decyzji polegająca na odmowie stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia administracyjnego Starosty z dnia [...] 2015 r. nr [...];
- 2. art. 6 w zw. z art. 8 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 158 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez zastosowanie wykładni przepisów stanowiących o przesłankach stwierdzenia nieważności w sposób wyjątkowo formalistyczny, a to z całkowitym pominięciem zmian w wykładni regulacji ustawowych zaistniałych na przestrzeni lat w orzecznictwie sądów administracyjnych, które nakazują obecnie jako jedną z przesłanek poddawanych ocenie przy celowości stwierdzenia nieważności wydanej decyzji zbadać skutki społeczno – gospodarcze jakie zaistniały w związku z wydaniem takowej decyzji, a w przedmiotowej sprawie jakiekolwiek negatywne konsekwencje nie miały miejsca, co jednakże zaistnieje w przypadku uprawomocnienia się rozstrzygnięcia, gdyż utrata prawa jazdy wpłynie bezsprzecznie na możliwości zarobkowe skarżącego, który korzysta z prawa jazdy w działalności zawodowej.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że dokonując oceny dopuszczalności, jak i celowości stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez Starostę w dniu [...] 2015 r. nr [...], Kolegium oparło swoje decyzje jedynie na podstawie formalnej sprzeczności wydanej decyzji z przepisami prawa, nie bacząc, pomimo istnienia takowego obowiązku, na skutki społeczno-gospodarcze zarówno wydania, jak i wyeliminowania z obrotu prawnego takowej decyzji. Zdaniem skarżącego, wydanie dokumentu prawa jazdy zarówno w dacie wprowadzenia do obrotu przedmiotowej decyzji, jak i obecnie nie wywoływało jakichkolwiek negatywnych skutków w tym odnoszących się do bezpieczeństwa użytkowników ruchu drogowego. Powyższa okoliczność ma również znaczenie w sprawie, gdyż - w ocenie skarżącego - dopiero wydanie w obecnym stanie faktycznym decyzji administracyjnej o stwierdzeniu nieważności skutkuje powstaniem po jego stronie negatywnych skutków społeczno-gospodarczych, które w najmniejszym stopniu nie zostały uwzględnione w ramach wydanych rozstrzygnięć przez SKO.
Skarżący uważa również, że doszło do naruszenia w ramach prowadzonego postępowania zasady zaufania do działań podejmowanych przez organy władzy publicznej, a której przejawem jest zastosowanie wyłącznie orzecznictwa odnoszącego się do wyjątkowo formalistycznego podejścia do przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji objętej prowadzonym postępowaniem, pomimo tego, że na gruncie przywołanych orzeczeń istotne są okoliczności społeczno-gospodarcze podjętego działania. Utrzymanie w mocy decyzji stanowiącej o odmowie stwierdzenia nieważności stanowi, w ocenie skarżącego, rozstrzygnięcie o tyle niedopuszczalne, o ile weźmie się pod uwagę fakt, że zasadą jest, iż w przypadkach, w których występują rozbieżności w orzecznictwie nieważności decyzji administracyjnej nie stwierdza się, bądź warunkiem koniecznym do stwierdzenia nieważności jest spełnienie wszelkich przesłanek warunkujących stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych występujących w orzecznictwie. Skarżący uważa zatem, że w niniejszej sprawie nie może być mowy o uznaniu, że wszelkie konieczne przesłanki uzasadniające działanie SKO zostały spełnione.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Na podstawie powyższych kryteriów należy stwierdzić, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję tego organu stwierdzającą nieważność decyzji Starosty o wydaniu skarżącemu dokumentu prawa jazdy potwierdzającego posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami kat. A i B. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., zwanej dalej k.p.a.), a w szczególności jej art. 156 § 1, który stanowi, że:
"Art. 156. § 1. Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
- 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
- 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;
- 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco;
- 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
- 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
- 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
- 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa."
Stwierdzenie nieważności decyzji Starosty nastąpiło na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż zdaniem Kolegium została ona wydana z rażącym naruszeniem art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a oraz ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r. poz. 341 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem:
"Art. 49.
- 1. Sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega:
- 3) osoba ubiegająca się o:
- a) przywrócenie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub tramwajem cofniętego na okres przekraczający rok lub cofniętego w związku z utratą kwalifikacji,
- 2. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 3, prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem wydaje się po złożeniu, z wynikiem pozytywnym, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje."
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji tego rodzaju aktu i stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji ostatecznych, pozostających w obrocie prawnym i w większości sytuacji nadających danemu podmiotowi określone prawo. Stwierdzenie nieważności decyzji może więc nastąpić w przypadku niewątpliwego i oczywistego wystąpienia którejkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Zaznaczyć jednocześnie należy, że w tym trybie nie prowadzi się postępowania mającego zastąpić i naprawić pierwotne działanie organu, którego decyzja jest badana (nie jest to bowiem postępowanie zwyczajne), bądź też zweryfikować wszelkie błędy tak postępowania zwykłego jak i wydanej w nim decyzji. Podkreślenia wymaga także i to, że weryfikacja prawidłowości decyzji następuje z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania, nie zaś stanu obecnie istniejącego.
W postępowaniu tym nie prowadzi się tym samym - co do zasady - nowych dowodów, ani nie czyni nowych ustaleń, chyba że chodzi o pewne doprecyzowanie (w granicach przewidzianych prawem i istotą trybu nadzwyczajnego) okoliczności ustalonych w pierwotnym postępowaniu, które pozornie mogą budzić wątpliwości. Konkludując, w trybie nadzwyczajnym ocenia się działanie organu, którego decyzja poddana jest nadzwyczajnej weryfikacji w kontekście dowodów zebranych w postępowaniu zwykłym.
Należy także zwrócić uwagę, że w administracyjnym postępowaniu nadzwyczajnym, takim jak oceniane w niniejszej sprawie, kontroluje się ważność decyzji ostatecznej przez pryzmat ewentualnie tkwiących w niej od początku wad o charakterze kwalifikowanym, a więc najpoważniejszych uchybień jakimi może być dotknięty akt administracyjny. Należy mieć więc na uwadze to, iż tylko wady kwalifikowane, nie zaś wszystkie uchybienia dotyczące decyzji administracyjnej, mogą zostać uznane za istotne, tj. takie które uzasadniają wyeliminowanie konkretnej decyzji administracyjnej z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc.
Podstawą stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa jest stwierdzenie, że decyzja ta pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu niebudzącego wątpliwości interpretacyjnych. W wyroku z dnia 14 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2525/10 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa.
W podobnym duchu wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 27 marca 2012 r. sygn. akt III UK 77/11 LEX nr 1213420 wskazując, iż decyzja administracyjna może zostać uznana za wydaną "z rażącym naruszeniem prawa", o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tylko wówczas, gdy w odniesieniu do niej spełnią się kumulatywnie następujące przesłanki: oczywistość naruszenia prawa polegająca na widocznej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną; przepis, który został naruszony, nie wymaga przy jego stosowaniu wykładni prawa; skutki, które wywołuje decyzja, są nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności, które należy chronić nawet kosztem obalenia tej decyzji.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy uznać należy, że prawidłowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Starosty z dnia [...] 2015 r. nr [...].
Jak wynika bowiem z akt sprawy, decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...] Starosta cofnął J. D. na okres od 13 października 2013 r. do 13 października 2015 r. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kat. A i B, w związku z orzeczonym wobec niego przez Sąd Rejonowy w wyroku z dnia 3 grudnia 2013 r. sygn. akt [...] zakazem prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres dwóch lat. Następnie decyzją z dnia [...] 2015 r. nr [...] Starosta stwierdził, że J. D. spełnia określone przepisami prawa warunki do wydania prawa jazdy kat. A i B. Decyzja ta została jednak wydana z naruszeniem art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a oraz ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, gdyż przed jej wydaniem skarżący nie przystąpił do egzaminu państwowego sprawdzającego jego kwalifikacje do kierowania pojazdami silnikowymi. Przytoczony wyżej art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a i ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami wyraźnie stanowi, że osobie, której cofnięto uprawnienie do kierowania pojazdami silnikowymi na okres przekraczający rok lub cofnięto w związku z utratą kwalifikacji prawo jazdy wydaje się dopiero po złożeniu z wynikiem pozytywnym egzaminu państwowego.
Analiza art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami prowadzi zatem do wniosku, że osoba, której cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami na okres powyżej jednego roku ma obowiązek dokonać ponownego sprawdzenia kwalifikacji w formie egzaminu państwowego.
Z akt sprawy wynika wyraźnie, że skarżący, któremu cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kat. A i B na okres 24 miesięcy (od 13 października 2013 r. do 13 października 2015 r.), nie przystąpił, przed zwróceniem mu przez Starostę prawa jazdy, do egzaminu państwowego mającego sprawdzić jego kwalifikacje. Przyznał to sam skarżący podczas przesłuchania w charakterze strony w dniu 1 kwietnia 2019 r. (protokół przesłuchania k. 15 akt administracyjnych). Oznacza to, że wydanie przez Starostę decyzji z dnia [...] 2015 r. nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, gdyż skarżący nie został poddany obowiązkowemu sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego.
Nie zasługują na uwzględnienie podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 6 w zw. z art. 8 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami i art. 6 w zw. z art. 8 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 158 § 1 k.p.a., gdyż Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z dnia [...] 2015 r. nastąpiło z pominięciem społeczno-gospodarczych skutków wydania zaskarżonej decyzji, gdyż skarżący nieprawidłowo pojmuje skutki społeczno-gospodarcze odnosząc je jedynie do własnych interesów (wpływu na jego możliwości zarobkowe).
Podkreślić wobec tego należy, że w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji rażąco naruszającej prawo, bierze się pod uwagę skutki jakie wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, które nie są możliwe do zaakceptowania z punktu widzenia państwa prawa. Chodzi tu więc o skutki gospodarcze lub społeczne, które wywołuje decyzja dotknięta nieważnością, a nie o negatywne skutki jakie wywoła stwierdzenie nieważności tej decyzji w sytuacji strony, której ona dotyczy. Każde bowiem stwierdzenie nieważności decyzji korzystnej dla strony (a taką w niniejszej sprawie jest decyzja zwracająca skarżącemu prawo jazdy) spowoduje negatywne dla niej skutki. To jednak nie jest wystarczające do odstąpienia od stwierdzenia nieważności decyzji dotkniętej wadą prawną i wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Prawidłowo Kolegium stwierdziło, że celem przepisów nakładających obowiązek sprawdzenia kwalifikacji w formie egzaminu państwowego na osobę ubiegającą się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, cofniętego na okres przekraczający rok, jest zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym poprzez wyeliminowanie osób, które nie posiadają wystarczających umiejętności aby kierować pojazdami. Społeczne konsekwencje dopuszczenia takich osób do ruchu drogowego mogłyby być zdecydowanie negatywne i zagrażające bezpieczeństwu publicznemu. Pozostawienie zatem w obrocie prawnym decyzji Starosty z dnia [...] 2015 r. mogłoby wywołać o wiele bardziej negatywne skutki społeczne niż wskazywane przez skarżącego własne jego interesy.
Sąd zauważa także iż zaskarżona decyzja przywraca konstytucyjną zasadę równości wszystkich obywateli wobec prawa. Pozostawienie zaskarżonej decyzji w obrocie prawnym naruszałoby tę zasadę, gdyż stawiałoby skarżącego w korzystniejszej sytuacji niż osoby, którym również cofnięto na okres przekraczający rok uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, a które po to, aby otrzymać je z powrotem musiały złożyć egzamin państwowy sprawdzający ich kwalifikacje.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że zaskarżona decyzja została wydana prawidłowo, a w związku z tym na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł - jak w sentencji.