Uzasadnienie
Pismem z dnia 31 grudnia 2010r. S. W. wniósł skargę na orzeczenie Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia 17 grudnia 2010r. nr [...]. Orzeczenie to dotyczyło ustalenia związku schorzeń stwierdzonych u S. W. ze służbą wojskową. Ze skargi jednoznacznie wynika, że S. W. kwestionuje ustalenia Komisji w zakresie jego schorzeń i związku tych schorzeń ze służbą wojskową.
W odpowiedzi na skargę Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o odrzucenie skargi, wskazując, że na orzeczenia, których przedmiotem jest ustalenie schorzeń danej osoby i ich związku ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Należy również przytoczyć wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2005r., sygn. akt OSK 1203/04, iż "Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich dzielą się na dwie odmienne grupy. Pierwsza, obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do tej służby. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla innych organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub zwolnieniu z tej służby i podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Druga grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby i ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego przysługujących na podstawie innych ustaw niż ustawa o powszechnym obowiązku obrony RP i poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego."
Wyjaśnić trzeba, że decyzje administracyjne w przedmiocie świadczeń odszkodowawczych, rentowych i zaopatrzenia emerytalnego wydawane są przez organy emerytalne (wojskowe, ZUS), a nie przez wojskowe komisje lekarskie. Natomiast orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych postępowaniach mają wyłącznie charakter elementu postępowania o przyznanie świadczenia, jako tzw. orzeczenia wstępne i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Mając na uwadze dwa reżimy prawne, w których orzekają wojskowe komisje lekarskie Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów z dnia 27 października 1999r. sygn. akt III ZP 9/99 (OSNP z 2000r. nr 5, poz. 167, Lex Omega nr 37912), wyjaśnił, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy w sprawie ze skargi żołnierza na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową. Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu siedmiu sędziów NSA z dnia 6 listopada 2000r. sygn. akt OSA 1/00 (ONSA z 2001r nr 2, poz. 47, Lex Omega nr 45587) w odniesieniu do orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i związku ze służbą wojskową stwierdzonych schorzeń dla m.in. celów zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), stwierdzając, że w tych sprawach skarga nie przysługuje. Na tle przytoczonego stanu prawnego stanowisko to jest nadal aktualne, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 9 marca 2005r. sygn. akt OSK 1203/04.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że zaskarżone orzeczenie Wojskowej Komisji Lekarskiej nastąpiło w trybie przepisów ustawy z dnia 10 grudnia 1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004r. Nr 8, poz. 66 ze zm.) oraz wydanego na podstawie przepisów tej ustawy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 12, poz. 75). Zaskarżone orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w części ustalającej brak związku rozpoznanych u skarżącego schorzeń ze służbą wojskową jest zatem elementem sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawy takie zgodnie z art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego mają charakter spraw cywilnych, do których rozpoznania właściwe są sądy powszechne (art. 2 kpc).
Potwierdza to przepis art. 31 ust. 4 powołanej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, w myśl którego od decyzji wojskowego organu emerytalnego w przedmiocie prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczenia służy odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.
Mając powyższe na względzie, Sąd uznał, że przedmiotowa sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego i orzekł jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ppsa.