Uzasadnienie
Ustanowiony dla strony adwokat (k. 52), którego Okręgowa Rada Adwokacką wyznaczyła w osobie mecenasa W. W. (k.
- 62) sporządził i wniósł poprzez swojego substytuta adw. A. K. (k.
- 80) skargę kasacyjną (k. 81-85) od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 marca 2013 r. sygn. III SA/Kr 1073/12 (k.
- 68) w treści której rzeczony sformułował m.in. wnioski o "przyznanie adw. W. W. prowadzącemu kancelarię adwokacką przy ul. [...] w K kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu przed Naczelnym sądem Administracyjnym, wedle norm prawem przepisanych w tym również zwrot uzasadnionych wydatków w postaci kwoty 7,60 zł (koszt korespondencji do skarżącego oraz do pełnomocnika A. S.), albowiem nie zostały one uiszczone w całości lub w części" oraz o "przyznanie adw. W. W. prowadzącemu kancelarię adwokacką przy ul. [...] w K kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, wedle norm prawem przepisanych w tym również zwrot uzasadnionych wydatków w postaci kwoty 7,60 zł (koszt korespondencji do skarżącego oraz do pełnomocnika A. S.), albowiem nie zostały one uiszczone w całości lub w części" (k. 83). Uzasadniając to ostatnie żądanie adwokat A. K. podał jakoby "skarżącemu udzielona została pomoc prawna w I instancji poprzez udzielenie informacji i porad prawnych dotyczących niniejszej sprawy, co miało miejsce na spotkaniu z panią A. S. w kancelarii pełnomocnika z urzędu" (k. 85).
Postanowieniem z dnia 3 października 2013 r. sygn. akt II OSK 2368/13 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie bez orzekania o wynagrodzeniu za pomoc prawną spełnioną na zasadzie prawa pomocy.
Po rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydał w dniu 16 stycznia 2014 r. w sprawie o sygn. akt. III SA/Kr 1350/13 wyrok oddalający skargę w którego punkcie II wyrzeczono o przyznaniu wyznaczonemu adwokatowi kwoty 260 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (k. 144 oraz post. o sprostowaniu omyłki pisarskiej k. 158). Uzasadnienie tego punktu ograniczono do wzmianki, że "O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono (....) na podstawie art. 250 ppsa ustalając ich wysokość na podstawie §18 ust. 1 pkt. 1 lit. c i §19 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu " (vide: uzasadnienie wyroku k. 154).
Substytut wyznaczonego adwokata sporządził i wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku formułując w jej treści wniosek o "przyznanie adw. W. W. prowadzącemu kancelarię adwokacką przy ul. [...] w K kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu przed Naczelnym sądem Administracyjnym, wedle norm prawem przepisanych w tym również zwrot uzasadnionych wydatków w postaci kwoty 4,20 zł (koszt nadania skargi kasacyjnej), albowiem nie zostały one uiszczone w całości lub w części" (k. 170).
Wyznaczony adwokat ani jego substytut nie brali udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (protokół k. 196)
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 czerwca 2016 r. sygn. akt. II OSK 2384/14 oddalił tę skargę kasacyjną bez orzekania o wynagrodzeniu za pomoc prawną spełnioną na zasadzie prawa pomocy (k. 197) wyjaśniając w uzasadnieniu że "należne od Skarbu Państwa wynagrodzenie za pomoc prawną z urzędu (także przed Naczelnym Sądem Administracyjnym) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi." (k. 205).
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 1 września 2016 r. akta przedłożono referendarzowi sądowemu, który wezwał adwokata A. K. o przedstawienie pełnomocnictwa do reprezentowania adwokata W. W. oraz o przedłożenie pisemnego oświadczenia wyznaczonego adwokata tj. mecenasa W. W., że opłaty te nie zostały zapłacone w całości ani w części
W odpowiedzi na wezwanie adwokat A. K. przedstawił udzielone mu przez adwokata W. W. pełnomocnictwo do reprezentowania wyznaczonego adwokata w zakresie złożenia wniosku o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. W treści pełnomocnictwa adwokat W. W. zawarł oświadczenie, że opłaty te nie zostały uiszczone w całości ani w części.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Zasady te precyzuje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r. poz. 1801). Rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. (§23). Zamieszczony w tym rozporządzeniu przepis przejściowy przewiduje, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji (§22).
Zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w §20 dotychczasowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 461) wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości lub części. W realiach rozstrzyganego przypadku wyznaczony adwokat złożył takie oświadczenie.
Podstawę zasądzenia opłat stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-5 powoływanego rozporządzenia (§2 ust. 2). Gdy chodzi o postępowanie przed sądami administracyjnymi wysokość stawek minimalnych konkretyzuje umieszczony w rozdziale 5 rozporządzenia przepis §18 ust. 1 różnicując w zależności od instancji i przejawionej przez adwokata aktywności wysokość wskaźnika stawki należnego wynagrodzenia.
W sprawie takiej jak niniejsza, stawka minimalna w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji wynosiła zgodnie z §18 ust. 1 pkt. 1 lit. c) rozporządzenia 240 zł co oznacza, że za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 stycznia 2014 r. sygn. akt. III SA/Kr 1350/13 adwokatowi, który prowadził sprawę w I instancji przysługuje 120 zł, gdyż stosownie do §18 ust. 2 pkt. 2 lit. b) wymienionego rozporządzenia kwota ta odpowiada 50% należnej stawki za czynności adwokata w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji. Na mocy §2 ust. 3 cytowanego rozporządzenia ustalona opłata ulega powiększeniu o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług. W myśl §19 pkt. 2 rozporządzenia wyznaczonemu adwokatowi przysługuje zwrot uzasadnionych wydatków w kwocie 4,20 zł obejmującej koszt nadania skargi kasacyjnej, które są udokumentowane naklejonym znaczkiem pocztowym na kopercie przesyłki rejestrowanej nr [...].
Na tym nie kończą się rozrachunki Skarbu Państwa z wyznaczonym adwokatem.
Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że w wyroku z dnia 16 stycznia 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 1350/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przyznał adwokatowi W. W. wynagrodzenie "(...) na podstawie art. 250 ppsa ustalając ich wysokość na podstawie §18 ust. 1 pkt. 1 lit. c i §19 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu " (vide: uzasadnienie wyroku k. 154) a więc tylko za postępowanie przez sądem administracyjnym pierwszej instancji po orzeczonym przez Naczelny Sąd Administracyjny uchyleniu postanowienia o odrzuceniu skargi. To oznacza, że jak dotąd nie zostały rozpoznane ani wniosek o "przyznanie adw. W. W. prowadzącemu kancelarię adwokacką przy ul. [...] w K kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu przed Naczelnym sądem Administracyjnym, wedle norm prawem przepisanych (...)" ani wniosek o "przyznanie adw.
W. W. prowadzącemu kancelarię adwokacką przy ul. [...] w K kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym (....)" sformułowane we wcześniejszej skardze kasacyjnej z 6 czerwca 2013 od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 marca 2013 r. sygn. III SA/Kr 1073/12.
Odnosząc się do wniosku o "przyznanie adw. W. W. prowadzącemu kancelarię adwokacką przy ul. [...] w K kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu przed Naczelnym sądem Administracyjnym, wedle norm prawem przepisanych (...)" należy przyjąć, iż za sporządzenie i wniesienie tej skargi kasacyjnej wyznaczonemu adwokatowi przysługuje również kwota 120 zł stosownie do §18 ust. 2 pkt. 2 lit. b) wymienionego rozporządzenia, powiększona na mocy §2 ust. 3 cytowanego rozporządzenia o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług jak i zwrot uzasadnionych, udokumentowanych wydatków w łącznej kwocie 15,20 zł (z wyliczenia 3,80x4) obejmujący koszt korespondencji do strony (k. 86-89).
Sprzeciwić należało się natomiast sformułowanemu w tej skardze kasacyjnej wnioskowi o "przyznanie adw. W. W. prowadzącemu kancelarię adwokacką przy ul. [...] w K kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym (....)" Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że wynagrodzenie ze środków budżetowych pozostających w dyspozycji sądu należy się adwokatowi ustanowionemu z urzędu nie za "udzielenie informacji i porad prawnych dotyczących sprawy, w kancelarii pełnomocnika z urzędu" lecz za podjęte przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji czynności. Zestawienie przepisów ust. 3 i 1 §2 oraz §18 ust. 1 powołanego rozporządzenia wzmiankując o "czynnościach adwokata w postępowaniu przed sądami administracyjnymi" nie postawia co do tego żadnych wątpliwości. Równocześnie akta sprawy dokumentują, że wyznaczony adwokat do czasu wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowienia z dnia 26 marca 2013 r. sygn. 1073/12 mimo, że formalnie prowadził już sprawę w I instancji, to ani sam ani przez swojego substytuta nie podejmował wówczas przed wojewódzkim sądem administracyjnym żadnych czynności.
Wskazując na to podnieść należy, że beneficjentem prawa pomocy nie są osoby dobrze sytuowane, wykonujące prestiżowe zawodowy zaufania publicznego, lecz osoby ubogie którym ci pierwsi zostali przydani do pomocy. Innymi słowy redystrybucja grosza publicznego poprzez instytucję prawa pomocy nie polega na bezrefleksyjnym opłacaniu wyznaczonego adwokata, lecz ocenie rzeczywiście podjętych przez niego w konkretnych warunkach czynności.
Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji.