Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie:
- - art. 35 a ust. 1 pkt. 7 lit. d ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U.2011.721);
- - § 6 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz.U.2002. 861);
- - art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2013. 267), zwanej dalej kpa – decyzją z dnia 6 września 2013 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2013 r. nr [...] odmawiającą skarżącemu G. P. przyznania dofinansowania do zakupu notebooka z drukarką.
Powyższe decyzje zostały wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny ustalony przez organy:
w dniu 10 stycznia 2013 r. skarżący złożył wniosek o dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych likwidacji barier w komunikowaniu się w zakresie zakupu notebooka z drukarką. Kwota wnioskowanego dofinansowania wynosiła 1.942,40 zł. Do wniosku skarżący dołączył: 1/ kopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności ze względu na naruszenie sprawności organizmu powodujące zdolność do pracy w warunkach pracy chronionej oraz konieczność czasowej (częściowej) pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych, 2/ oryginał zaświadczenia lekarskiego, z którego wynikało, że skarżący pozostaje w stałym leczeniu lekarzy specjalistów, ma schorzenie przewlekłe o znacznym stopniu zaawansowania, wyraźnie utrudniające komunikację międzyludzką oraz 3/ fakturę pro forma na wnioskowany sprzęt opiewająca na kwotę 2.428,90 zł.
Z wniosku wynikało, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i uzyskuje dochód miesięczny w wysokości 522,00 zł.
W aktach sprawy znajduje się notatka pracownika socjalnego, z której wynika, że skarżący od 2007 r. pełni funkcję Prezesa Stowarzyszenia "[...]", aktywnie uczestniczy w działalności Stowarzyszenia Członków [...] w K, a nadto uczestniczy w zajęciach w ośrodku wsparcia Centrum Kultury [...] w K. Pracownik socjalny stwierdził, że skarżący jest osobą komunikatywną i nie zauważono trudności w komunikowaniu się z otoczeniem, jest zaradny życiowo i w swoich zasobach posiada własny stacjonarny komputer, z którego samodzielnie korzysta. Skarżący posiada potencjał intelektualny do uzyskania odpowiedniego zatrudnienia i uzyskania dochodu, ma bowiem wykształcenie wyższe techniczne i wykonywał pracę asystenta projektanta, trenera i pracownika naukowego.
Organ pierwszej instancji odmawiając przyznania wnioskowanego dofinansowania stwierdził, że skarżący prowadzi aktywny tryb życia, jest komunikatywny i zaradny życiowo, m.in. uczestniczył w obradach [...].
Ponadto organ wyjaśnił, że w 2013r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wpłynęły 1243 wnioski osób niepełnosprawnych ubiegających się o dofinansowanie likwidacji barier w komunikowaniu się. W związku z ograniczonymi środkami finansowymi przeznaczonymi na ten cel, organ wyjaśnił zasady rozpatrywania wniosków podnosząc, że w pierwszej kolejności rozpatrywane są wnioski osób z orzeczonym znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności lub orzeczeniami równoważnymi posiadających zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu, schorzenia narządu ruchu lub neurologiczne, (wyłącznie osoby poruszające się na wózkach inwalidzkich), osób niewidomych oraz ze schorzeniami onkologicznymi.
Według powyższych zasad dofinansowaniem objęto 199 osób.
Wskazując na powyższe okoliczności organ stwierdził, że z uwagi m.in. na rodzaj schorzeń skarżącego i ograniczone środki finansowe nie może przyznać dofinansowania we wnioskowanym zakresie.
W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżący zarzucił naruszenie art. 7 i art. 77 kpa oraz ww. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej dotyczącego likwidacji barier w komunikowaniu się. Skarżący podniósł, że ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności, pozostaje w stałym leczeniu z uwagi na przewlekłe schorzenia, a nadto obszernie opisał swoją działalność opozycyjną w latach 80-tych. Wniosek o dofinansowanie zakupu laptopa złożył dlatego, że wcześniej posiadany laptop został mu skradziony. Aktualnie skarżący posługuje się 13-letnim komputerem stacjonarnym, z którego korzysta w ograniczonym zakresie z powodu starego oprogramowania i niemożności podłączenia do Internetu.
Zaskarżona decyzja, w ocenie skarżącego, jest dla niego krzywdząca i nie uwzględnia jego zasług jako czołowego działacza podziemnej Solidarności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji przytoczyło treść art.35a ust.1 pkt.7 lit.d ww. ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, zgodnie z którym do zadań powiatu należy dofinansowanie; likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych, w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych. Z kolei zgodnie z § 6 pkt.2 ww. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, o dofinansowanie ze środków Funduszu zadań, jeżeli ich realizacja umożliwi lub w znacznym stopniu ułatwi osobie niepełnosprawnej wykonywanie podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem, mogą ubiegać się na likwidację barier w komunikowaniu się i technicznych – osoby niepełnosprawne, jeżeli jest to uzasadnione potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności.
W ocenie organu odwoławczego, analiza przytoczonych przepisów prowadzi wniosku, że krąg osób uprawnionych do otrzymania dofinansowania zawęża określenie "jeżeli jest to uzasadnione potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności".
Z orzeczenia o niepełnosprawności, którym legitymuje się skarżący nie wynika, aby napotykał on na bariery w komunikowaniu się. Skarżący, co prawda, posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności ze względu na naruszenie sprawności organizmu powodujące zdolność do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej oraz konieczność czasowej (częściowej) pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych, jednak pełni funkcję Prezesa Stowarzyszenia " [...]", działa w Stowarzyszeniu [...] w K, a także uczestniczy w zajęciach Centrum Kultury [...] w K. Skarżący, jak wyjaśnił, posiada komputer stacjonarny, którego nie można co prawda podłączyć do Internetu, jednak okoliczność ta – w ocenie organu – nie stanowi wystarczającej przesłanki do przyznania wnioskowanego dofinansowania.
Odnosząc się do przedłożonego przez skarżącego zaświadczenia lekarskiego, organ odwoławczy stwierdził, że dokument ten, w którym lekarz poparł wniosek skarżącego, także nie stanowi przesłanki przemawiającej za uwzględnieniem wniosku skarżącego.
Z uwagi na ograniczone środki, którymi dysponują organy, nie jest możliwe zabezpieczenie wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc.
Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.2012.270).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem, Sąd badał, czy organ administracyjny ustalił stan faktyczny zgodnie z obowiązującymi przepisami, a następnie, czy do tak ustalonego stanu faktycznego zastosował właściwe przepisy oraz, czy przepisy te prawidłowo zinterpretował.
Kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U.2011.721) ustawodawca stwierdził, że dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych, w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych należy do zadań powiatu (art. 35 a ust. 1 pkt 7 lit. d ww. ustawy). Natomiast szczegółowy tryb postępowania i zasady dofinansowania zostały określone w wydanym na podstawie tej ustawy rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz.U.2002. 861.).
Z § 1 wskazanego rozporządzenia wynika, że określa ono między innymi tryb postępowania i zasady dofinansowania zadań ze środków Funduszu.
W § 6 tego rozporządzenia stwierdzono natomiast, że na likwidację barier w komunikowaniu się i technicznych – mogą się ubiegać osoby niepełnosprawne, jeżeli jest to uzasadnione potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności.
Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że analiza przytoczonych przepisów wskazuje, że krąg osób uprawnionych do otrzymania dofinansowania jest zawężony określeniem: "jeżeli jest to uzasadnione potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności". Z samego orzeczenia o niepełnosprawności nie zawsze wynika wprost, że osoba napotyka na bariery w komunikowaniu się (związane z ułomnością fizyczną - ograniczeniami ruchowymi, mową lub słuchem) i w samym orzeczeniu o niepełnosprawności nie ma ustawowego wymogu w rodzaju: "stwierdza się/nie stwierdza się bariery w komunikowaniu się".
W związku z tym w postępowaniu dotyczącym przyznania dofinansowania, którego celem jest likwidacja barier w komunikowaniu się, należy dopuścić jako dowód m.in. zaświadczenia lekarskie, które mogą potwierdzić istnienie takich barier, ale również inne dowody potwierdzające bądź zaprzeczające istnienie przedmiotowych barier.
W aktach rozpatrywanej sprawy znajduje się zaświadczenie lekarskie wydane przez lek. med. E. B., z którego wynika, iż skarżący pozostaje w stałym leczeniu lekarzy specjalistów, a posiadane schorzenie " wyraźnie utrudnia komunikację". Organy orzekające zasadnie oceniły, iż dowód z przedstawionego przez skarżącego zaświadczenia lekarskiego pozostaje w sprzeczności z ustaleniami tych organów. Okolicznością bezsporną jest, że skarżący prowadzi aktywny tryb życia, jest osobą zaangażowaną społecznie, pełni różne funkcje, uczestniczy w różnorakich zajęciach, a nadto – jak wynika z akta sprawy – składa obszerne i analityczne pisma.
W ocenie pracownika socjalnego, skarżący także jest postrzegany, jako osoba, które nie ma problemów (barier) z komunikacją. W ocenie tej uwzględniono również fakt posiadania przez skarżącego osobistego sprzętu komputerowego, co niewątpliwie ułatwia komunikowanie się z otoczeniem. Okoliczność, że sprzętu tego nie można podłączyć do Internetu, oznacza jedynie, że skarżący nie może podwyższyć swojego standardu życia. Podkreślić jednak należy, że pomoc na dofinansowanie likwidacji barier w komunikowaniu się musi wiązać się z konkretnym rodzajem niepełnosprawności, która powoduje barierę w komunikowaniu się. Pomoc ta nie może prowadzić tylko do podwyższenia standardu życia osoby niepełnosprawnej.
W związku z powyższym trudno nie zgodzić się z organami orzekającymi w niniejszej sprawie, że ustalone i niesporne okoliczności związane z aktywnym trybem życia skarżącego nie kwalifikowały go do przyznania wnioskowanego dofinansowania. Wbrew zarzutom skargi, organy orzekające nie naruszyły przepisów postępowania tj. art.7, art. 77 § 1 i art.80 k.p.a. w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podjęte rozstrzygnięcia organów obu instancji są logiczne i znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym. Podane we wniosku schorzenia tj. choroba układu ruchu, nerwica i depresja, jak wykazało postępowanie dowodowe, nie stanowią bariery w komunikowaniu się skarżącego. Jak wyżej podniesiono, przyznanie dofinansowania możliwe jest, gdy ułomności fizyczne stanowią barierę w komunikowaniu się. Wskazane przez organ odwoławczy okoliczności związane z ilością złożonych wniosków o dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na likwidacje barier w komunikowaniu się, ograniczone środki przeznaczone na ten cel oraz przejrzyste zasady ich rozdziału świadczą o tym, że dokonana przez ten organ ocena wniosku skarżącego nie jest oceną dowolną i mieści się w kompetencjach organu rozstrzygającego przedmiotowy wniosek.
Należy stwierdzić, że postępowanie dowodowe mające na celu ustalenia stanu faktycznego - zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, a wydane rozstrzygnięcia odpowiadają prawu.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012. 270) orzekł jak w sentencji wyroku.