Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 czerwca 2009 roku sygn. akt III SA/Kr 138/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10.12.2008r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego.
Wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącej w dniu 15.07.2009r.
Postanowieniem z dnia 7.08.2009r. sygn. akt III SA/Kr 138/09 Referendarz Sądowy przyznał B. S. prawo pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego z urzędu, w pozostałym zakresie wniosek umarzając. Postanowienie zostało doręczone Radzie Okręgowej Izby Radców Prawnych w dniu 18.09.2009r. Na podstawie zarządzenia Dziekana Izby z dnia 23.09.2009r. pełnomocnikiem z urzędu skarżącej została wyznaczona radca prawny J. Ś. Otrzymała pełnomocnictwo do działania w imieniu skarżącej w dniu 19.10.2009r.
Skarga kasacyjna od w/w wyroku sporządzona przez pełnomocnika skarżącej została złożona w Sądzie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej w dniu 23.10.2009r.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że uchybienie terminu do złożenia skargi kasacyjnej nastąpiło bez winy skarżącej. Skarżąca złożyła wniosek o ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu oraz o zwolnienie od kosztów sądowych jeszcze w trakcie biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowienie Referendarza Sądowego w przedmiocie wniosku zostało wydane sześć dni przed upływem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik został powiadomiony o wyznaczeniu dopiero w dniu 12.10.2009r., tj. po upływie w/w terminu. Radca prawny niezwłocznie zapoznała się z aktami sprawy, skontaktowała ze stroną i na spotkaniu w dniu 19.10.2009r. otrzymała pełnomocnictwo do podjęcia działania w sprawie.
W ocenie składającej wniosek o przywrócenie terminu, za początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu należy uznać dzień udzielenia pełnomocnictwa umożliwiającego podjęcie działań w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu.
Zgodnie z treścią art. 177 § 1 p.p.s.a skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Wyrok wraz z uzasadnieniem B. S. otrzymała 15.07.2009r. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 14.08.2009r. Skarga kasacyjna została wniesiona dopiero w dniu 23.10.2009r., co uzasadnia stwierdzenie, że wniesienie skargi kasacyjnej zostało dokonane z uchybieniem terminu ustawowego.
Co do wniosku o przywrócenie terminu – ustawa wskazuje warunki, jakie strona musi spełnić, by wniosek o przywrócenie terminu został przez sąd uwzględniony. Chodzi tu w szczególności o przewidziany w art. 87 § 1 cyt. ustawy wymóg złożenia wniosku o przywrócenie terminu w określonym ustawą terminie, tj. w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu i przewidziany w art. 87 § 4 wymóg dopełnienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, której nie dokonano w terminie. Odnosi się ta regulacja również do działań pełnomocnika. Przesłanki te mają charakter formalny, których spełnienie warunkuje w ogóle rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu.
W ocenie Sądu warunki formalne wniosku zostały w sprawie spełnione, przy czym rozpoznając tego rodzaju wniosek należy wziąć pod uwagę specyfikę postępowania sądowoadministracyjnego związanego z ustanowieniem dla strony pełnomocnika profesjonalnego z urzędu po wydaniu wyroku. Generalnie, wniosek taki, złożony po wydaniu wyroku nie wpływa na bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, ale może być jedną z podstaw wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd podziela przy tym pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19.03.2008r. II FZ 105/07, że nie jest prawidłowa taka praktyka, kiedy osobie przyznaje się pomoc prawną w postaci profesjonalnego pełnomocnika, a następnie uniemożliwia się jej skorzystanie z tej pomocy.
Wracając do warunków formalnych wniosku – termin 7 - dniowy na wniesienie wniosku od ustania przyczyny uchybienia należy odnieść do działań pełnomocnika. Uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, a nie w dniu dowiedzenia się przez niego o wyznaczeniu go pełnomocnikiem. Rzeczywista możliwość wniesienia skargi kasacyjnej powstała zatem w dniu udzielenia przez B. S. pełnomocnictwa tj. w dniu 19.10.2009r. Wniesienie wniosku o przywrócenie terminu w dniu 23.10.2009r. oznacza że w/w termin został zachowany. Załączenie do wniosku skargi kasacyjnej spełnia z kolei warunek art. 87 § 4 p.p.s.a.
Przechodząc do kwestii braku winy – jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu, zauważyć należy, że polega ona na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (por. postanowienie NSA z dnia 21 lutego 2005 r. sygn. Fz 713/04). Wskazuje się przy tym, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu.
W niedochowaniu terminu nie można upatrywać winy skarżącej, gdyż pozostawała w usprawiedliwionym oczekiwaniu co do skuteczności czynności podejmowanych przez przyznanego mu – w ramach pomocy prawnej – z urzędu pełnomocnika. Co do pełnomocnika – w ocenie Sądu podjął on czynności procesowe, do których zobowiązuje go ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002r., Nr 123, poz. 1059) skutecznie i bez zbędnej zwłoki, biorąc pod uwagę, że skarga kasacyjna została sporządzona w ciągu czterech dni od dnia otrzymania pełnomocnictwa od skarżącej, wobec czego nie można w jego działaniu upatrywać winy w znaczeniu przyjętym przez art. 86 p.p.s.a.
Wobec tego, Sąd na podstawie art. 86 § 3 p.p.s.a przywrócił B. S. termin do wniesienia skargi kasacyjnej.