Uzasadnienie
do wyroku z dnia 15 kwietnia 2008 roku
Wójt Gminy postanowieniem z dnia [...], znak: [...], na podstawie art. 94 § 1 pkt. 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z pozn. zm.), odmówił podjęcia zawieszonego w dniu 15 czerwca 2007r. postępowania w sprawie o wymeldowanie P. Ś. z miejsca pobytu stałego w budynku nr [...] w miejscowości S., z uwagi na to, że nie zostało rozstrzygnięte zagadnienie wstępne, jakim jest sprawa o ustalenie sposobu zamieszkiwania P. Ś. pod powyższym adresem. W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji wskazał, iż przed Sądem Rejonowym pod sygnaturą [...] zawisła sprawa z powództwa P. Ś. przeciwko J. K. o ustalenie sposobu zamieszkiwania.
Na powyższe postanowienie zażalił się J. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wskazał, iż uważa opuszczenie przez P. Ś. budynku nr [...] w S. we wrześniu 2006r. jest wystarczającą przesłanką do wymeldowania go z rzeczonego lokalu w oparciu o przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zdaniem skarżącego organ ma tylko bowiem ustalić, czy doszło do opuszczenia lokalu w sposób trwały i tylko do tego winno się ograniczyć postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania. Opuszczenie lokalu w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych musi mieć charakter trwały wraz z przeniesieniem centrum życiowego do innego miasta. W świetle zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika wprost, iż uczestnik opuścił w sposób dobrowolny miejsce dotychczasowego zamieszkania jednocześnie zaniedbując obowiązek wymeldowania się.
Wojewoda postanowieniem z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 993), utrzymał w mocy postanowienie Wójta Gminy z dnia [...], orzekające o odmowie podjęcia zawieszonego w dniu 15 czerwca 2007r. postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania P. Ś. z pobytu stałego z budynku nr [...] w miejscowości S. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż P. Ś. deklaruje chęć powrotu do lokalu nr [...] w miejscowości S. Podkreślone zostało także, iż zainteresowany stwierdził, iż nie opuścił przedmiotowej nieruchomości dobrowolnie, ale na skutek bezprawnych działań S. K. i J. K. Zamierza powrócić pod wskazany wyżej adres, dlatego też wystąpił do sądu o ustalenie sposobu zamieszkiwania w budynku nr [...] w miejscowości S. W dalszej kolejności Wojewoda stwierdził, iż przepis art. 97 § 2 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego zobowiązuje organ administracji publicznej do zawieszenia postępowania między innymi w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
W opinii organu odwoławczego zagadnieniem wstępnym stanowiącym podstawę do zawieszenia postępowania przed organem I instancji w sprawie wymeldowania P. Ś. z budynku nr [...] w S. był bez wątpienia spór cywilno-prawny powstały na tle dobrowolności opuszczenia lokalu przez wymienionego i uzyskanie w tym względzie stosownego orzeczenia sądowego. P. Ś. wniósł do Sądu Rejonowego pozew o ustalenie sposobu zamieszkiwania w budynku nr [...] w miejscowości S., który zarejestrowany został pod sygn. akt [...]. Wojewoda podkreślił również, iż skoro postępowanie w sprawie się toczy, to organ I instancji miał prawo zawiesić prowadzone postępowanie administracyjne do czasu prawomocnego zakończenia w/w sprawy.
J. K. zaskarżył postanowienie Wojewody z dnia [...] do sądu administracyjnego i wniósł o stwierdzenie nieważności przedmiotowego postanowienia, względnie jego uchylenie. W skardze zarzucił postanowieniu wydanemu przez organ II instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, a w szczególności art. 97 § 1 pkt. 4 kpa., art. 80 kpa oraz przepisów prawa materialnego tj. art.
15. ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2000r. nr 87 poz. 960 z pózn. zm.). Skarżący zakwestionował pogląd organu, że tocząca się sprawa cywilna ma charakter zagadnienia wstępnego w niniejszym postępowaniu administracyjnym oraz powołując się na treść art. 192 kpc stwierdził., że sprawa przed sądem cywilnym jeszcze nie zawisła, w dniu pisania skargi pozew nie był bowiem jeszcze doręczony pozwanemu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda w całości podtrzymał stanowisko w sprawie i powtórzył dotychczasową argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 134 i 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że jeżeli decyzja administracyjna wydana w granicach sprawy której dotyczy skarga narusza prawo w sposób określony w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlega uchyleniu bez względu na to, czy skarga formułuje zarzuty o naruszeniu prawa.
W ocenie sądu złożona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawy zawieszenia postępowania administracyjnego można podzielić na dwie grupy: podstawy niezależne od woli strony postępowania oraz podstawy od tej woli zależne. Zawieszenie podstępowania na podstawie przesłanek niezależnych od woli strony ma charakter obligatoryjny. Wymienia je art. 97 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego i są to następujące sytuacje: śmierć strony, niemożliwość wezwania spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu, utrata przez stronę lub przez jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych oraz oczekiwanie na rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego. Właśnie ta ostatnia sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie.
Zgodnie z przepisem ustawy na definicje zagadnienia wstępnego składają się następujące elementy: zagadnienie to pojawia się w toku postępowania administracyjnego, jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu, wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Niemniej ważne jest także istnienie zależności między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Wskazana zależność określana jest jako istnienie związku przyczynowego między rozstrzygnięciem sprawy a zagadnieniem wstępnym, z zastrzeżeniem, że ustalenie tego związku należy do organu (wyr. NSA: z dnia 7 marca 2001 r., III SA 32/00). Związek ten musi mieć charakter bezpośredni (uzasadnienie wyroku NSA z dnia 7 marca 2001r., III SA 32/00, niepubl.).
Tym samym od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno "zależeć" rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie pozytywnej dla wnioskodawcy decyzji (uzasadnienie wyroku NSA z dnia 8 czerwca 1998r.).
W przedmiotowej sprawie rozstrzygnięciem tym jest wyrok sądu określający uprawnienie do zamieszkiwania w lokalu w S. Według art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960, ze zm.) organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W doktrynie i orzecznictwie utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu omawianego wyżej art. 15 ust. 2 jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. W przedmiotowej sprawie organ powziął wiadomość, iż opuszczenie lokalu mieszkalnego przez P. Ś. nie miało charakteru dobrowolnego.
Dodatkowo wniósł on pozew do sądu o ustalenie sposobu zamieszkiwania w spornym lokalu. Spór ten dotyczy zatem przesłanki dobrowolności opuszczenia. Gdyby bowiem okazało się, iż P. Ś. został zmuszony do wyprowadzenia się przez bezprawne działanie skarżącego, przesłanka ta nie zostałaby dochowana. Istotne zatem dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy jest ustalenie przez sąd sposobu zamieszkiwania w lokalu przez uczestnika i skarżącego. Prawidłowo zatem organ zawiesił postępowanie, albowiem zachodzi potrzeba uzupełnienia wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy o element, który jest istotny do jej rozstrzygnięcia.
Na organie ciąży bowiem obowiązek wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym. Ustalenie przesłanki dobrowolności jest zatem podstawowym zadaniem organu, a jedynie sąd w drodze prawomocnego orzeczenia może zawisły przed nim spór cywilno-prawny rozstrzygnąć. W przypadku ustania przyczyny zawieszenia postępowania powstanie obowiązek podjęcia zawieszonego postępowania.
Podkreślenia wymaga także, że w dniu wydawania zaskarżonego postanowienia sprawa cywilna toczyła się już w Sądzie Rejonowym, odpis pozwu został bowiem doręczony pozwanemu w dniu 26 października 2007r. Nietrafny jest zatem zarzut skargi, że sprawa ta nie zawisła jeszcze przed sądem powszechnym.
Wobec powyższego przyjąć należy, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, zapadło po należytym wyjaśnieniu sprawy. Z tego powodu skarga została oddalona, w oparciu o 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie powołanych przepisów Sąd orzekł jak w sentencji.