Uzasadnienie
Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2012r. nr [...] odmówił skarżącemu M. P. przyznania dodatku mieszkaniowego. Organ stwierdził, że faktyczna powierzchnia zajmowanego przez skarżącego i jego żonę mieszkania przy ul. W w K wynosi 84,88 m2 i jest większa od powierzchni dopuszczalnej o 24,88 m2.
W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z art.5 ust.1 pkt.2 w związku z ust.3 i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U.2001.734), normatywną powierzchnię użytkową lokalu powiększa się o 15 m2, jeżeli w mieszkaniu zamieszkuje osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wy maga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności. Dołączone przez skarżącego orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 20 marca 2012r. nr [...] potwierdza, że skarżący jest osobą niepełnosprawną, jednak jego niepełnosprawność nie wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju.
Przedmiotowa decyzja została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 1 października 2012r. i nie została przez niego zaskarżona.
Wnioskiem z dnia 2 listopada 2012r. skarżący wniósł pismo do Prezydenta Miasta zatytułowane "Zażalenie", z którego organ nie mógł ustalić, jakie jest żądanie. W związku z powyższym organ wezwał skarżącego do sprecyzowania treści żądania. W odpowiedzi na powyższe, skarżący wniósł o zmianę decyzji z dnia [...] 2012r. dołączając orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 17 kwietnia 2013r. nr [...] orzekającym m.in. o prawie skarżącego do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju.
Prezydent Miasta, po ponownym rozpatrzeniu wniosku skarżącego o przyznanie dodatku mieszkaniowego, decyzją z dnia [...] 2013 r. znak [...] uchylił swoją decyzję z dnia [...] 2012 r. nr [...] i ponownie odmówił przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego. Jako podstawę uchylenia pierwotnej decyzji, organ wskazał art.154 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.2013.267), zwanej dalej kpa.
W wyniku powtórnego przeliczenia faktycznie zajmowanej powierzchni zajmowanego mieszkania organ stwierdził, że jest ona większa od powierzchni normatywnej o 2,38 m2. Wobec nie spełnienia kryteriów powierzchniowych, zdaniem organu, dodatek mieszkaniowy nie przysługuje skarżącemu.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił dokonanie przez organ błędnych obliczeń faktycznie zajmowanej powierzchni mieszkania i wniósł o ponowne rozpatrzenie wniosku przy uwzględnieniu faktu, że jako osoba niepełnosprawna samodzielnie zajmuje pokój o pow.21,27 m2.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 154 w zw. art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekło w ten sposób, iż odmówiło uchylenia lub zmiany decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012 r. nr [...], orzekającej o odmowie przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego.
Organ wyjaśnił, że tryb przewidziany w art. 154 § 1 kpa ma na celu weryfikację ostatecznych decyzji administracyjnych dotkniętych wadami niekwalifikowanymi, tzn. takimi, które nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowanie prowadzone w tym trybie jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem nie jest merytoryczne rozpoznanie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już w sprawie decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Uwzględnienie interesu strony należy rozumieć w ten sposób, iż mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia, niepozostającego jednakże w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym, organ działając w granicach uznania administracyjnego, przyjmuje ten sposób orzekania, zmieniając decyzję mniej korzystną dla strony. Nie mieści się jednak w takim pojęciu interesu strony orzekanie w sposób sprzeczny z przepisami prawa.
Organ podniósł, iż w niniejszej sprawie skarżący domagał się zmiany decyzji ostatecznej z dnia [...] 2012 r., nr [...] odmawiającej przyznania mu dodatku mieszkaniowego przy uwzględnieniu prawa skarżącego jako osoby niepełnosprawnej do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, co potwierdzało orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 17 kwietnia 2013 r.
Przyznanie dodatku mieszkaniowego nie ma jednak charakteru uznania administracyjnego, a wynika wprost z przepisów wskazanej ustawy. Innymi słowy organ rozstrzygając o prawie do tego świadczenia nie ma żadnego wyboru (luzu) decyzyjnego.
Organ wyjaśnił, że tryb nadzwyczajny określony w art. 154 kpa może mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji uznaniowych, tzn. cechujących się tym, iż przy ich wydawaniu organ miał do dyspozycji określone luzy decyzyjne. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 kpa dopuszczalna jest wyłącznie dla decyzji o charakterze uznaniowym.
W niniejszej sprawie, decyzja z dnia [...] 2012 r., nr [...] odmawiająca przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego jest decyzją związaną, która nie może być zmieniona w trybie art.154 kpa.
Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący wniósł " o zbadanie jego sprawy".
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania.
Na podstawie art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 zwanej dalej p.p.s.a) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i okoliczności prawnych stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 154 § 1 kpa, zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
Skarżący domagał się bowiem zmiany prawomocnej decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012r. nr [...], w związku z tym jego wniosek z dnia 2 listopada 2012r. należało rozpatrzyć w trybie przytoczonego wyżej art.154 kpa.
Trybu określonego w art.154 kpa nie można traktować jako służącego do ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej już decyzją ostateczną. Istota tego postępowania sprowadza się do zbadania, czy w ustalonych okolicznościach faktycznych i prawnych dotychczasowej decyzji, zostały spełnione szczególne przesłanki wymienione w tym przepisie tzn., czy interes społeczny lub słuszny interes strony przemawiają za zmianą lub uchyleniem dotychczasowej decyzji.
Tryb określony w art.154 kpa może mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji opartych o uznanie administracyjne. Ich zastosowanie w stosunku do decyzji związanych jest niedopuszczalne. (patrz wyrok NSA sygn. akt I OSK 607/10 z 25 lutego 2011 r.).
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż decyzja o odmowie przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego nie jest decyzją uznaniową, a decyzją związaną. Oznacza to, iż organ związany jest przepisami ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowy (Dz.U. 2001.734). Podkreślić należy, że ustawodawca nie pozostawił organom orzekającym w przedmiocie dodatku mieszkaniowego jakiegokolwiek marginesu swobody uznania, uzależniając prawo do dodatku mieszkaniowego wyłącznie od spełnienia określonych w ustawie kryteriów dochodowych oraz dotyczących normatywnej powierzchni użytkowej zajmowanego lokalu. Każde przekroczenie określonej w ustawie powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego, w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego, niezależnie od wielkości tego przekroczenia, skutkuje ex lege utratą prawa do dodatku mieszkaniowego, bez jakiejkolwiek uznaniowości, czy też kierowania się zasadami słuszności ze względu na trudną sytuację skarżącego.
Jeżeli są spełnione przesłanki do przyznania dodatku mieszkaniowego – organ musi przyznać ten dodatek, z kolei jeżeli wnioskodawca nie spełnia choćby jednej przesłanki – dodatek taki nie może być przyznany.
W rozpatrywanej sprawie przekroczenie normatywnej powierzchni zajmowanego przez skarżącego mieszkania obligowało organ orzekający do odmowy przyznania wnioskowanego dodatku. Związanie organu przepisami prawa, które w sposób jednoznaczny określają, że normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego w przeliczeniu na jedną osobę nie może przekraczać wskazanej w tych przepisach powierzchni powoduje, że przekroczenie normatywnej powierzchni skutkuje odmową przyznania dodatku mieszkaniowego.
Mając na uwadze, że decyzja o odmowie przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego jest decyzja o charakterze związanym, nie może ona być przedmiotem żądania z art.154 kpa, który – jak wyżej podniesiono – może odnosić się wyłącznie do decyzji ostatecznych, w których żadna ze stron nie nabyła prawa, a które maja charakter uznaniowy.
W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270) orzekł jak w sentencji.