Uzasadnienie
Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2019 r. znak: [...], nr: [...], na podstawie art. 10 ust. 7 pkt 1, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b, art. 71 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2019 r., poz. 1482 z późn. zm.) – dalej u.p.z.i.r.p., oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.) – dalej k.p.a., orzekł o odmowie przyznania skarżącej S. C. od 6 listopada 2019 r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych z Funduszu Pracy.
W uzasadnieniu organ wskazał, że z przedstawionych w dniu rejestracji (6 listopada 2019 r.) dokumentów wynika, że bezrobotna S. C. nie spełniła warunków określonych w art. 71 u.p.z.i.r.p., tj. nie wykazała posiadania w okresie 18 miesięcy poprzedzających bezpośrednio dzień zarejestrowania 365 dni zatrudnienia ani też innych okresów zaliczanych do nabycia prawa do zasiłku.
W odwołaniu S. C. podniosła, że przed zarejestrowaniemw Urzędzie Pracy, sprawowała opiekę nad babcią i pobierała specjalny zasiłek opiekuńczy. W dniu 21 października 2019 r., zrezygnowała z tego zasiłku. Następnie 6 listopada 2019 r. zarejestrowała się w Urzędzie Pracy i tego dnia dowiedziała się o śmierci babci. Do odwołania skarżąca dołączyła kopię aktu zgonu J. C., oraz zaświadczenie z Urzędu Miasta, Centrum Świadczeń z 22 października 2019 r., potwierdzającego, że pobierała ona specjalny zasiłek opiekuńczy z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną J. C., w okresie od 1 października 2016 r. do 31 października 2019 r. Zaświadczenie potwierdza również, że decyzją Prezydenta Miasta z [...] 2019 r. na prośbę skarżącej uchylono prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z przebywaniem J. C. w zakładzie opieki zdrowotnej od 21 października 2019 r.
Wojewoda decyzją z dnia 16 grudnia 2019 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 71 ust. 2 pkt 9 u.p.z.i.r.p., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu Wojewoda wyjaśnił, że skarżąca spełnia warunki z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.i.r.p. konieczne do przyznania statusu osoby bezrobotnej, co pozostaje poza sporem. Kwestią sporną jest natomiast odmowa przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Organ wskazał, że do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych konieczne jest spełnienie łącznie dwóch warunków: pierwszy z art. 71 ust. 1 pkt 1 ustawy oraz któregokolwiek warunku (osobno lub łącznie) z art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. od "a" do "i", ust. 2 pkt od 1 do 9 ustawy.
Bezspornym jest, że na dzień rejestracji skarżąca wykazała ponad 365 dni pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania opieki nad babcią. Jednak, jak wynika z zaświadczenia Urzędu Miasta, Centrum Świadczeń z 22 października 2019 r. na podstawie decyzji Prezydenta Miasta z [...] 2019 r. prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego ustało nie w związku ze śmiercią osoby nad którą sprawowała skarżąca opiekę, lecz z uwagi na zaprzestanie sprawowania tej opieki osobiście.
Wojewoda podkreślił, że od 21 października 2019 r. J. C. przebywała w zakładzie opieki zdrowotnej. W tej sytuacji rozstrzygnięcie organu l instancji o odmowie przyznania skarżącej zasiłku dla bezrobotnych jest zatem prawidłowe. Przepisy ustawy zostały tak sformułowane, że nie przewidują jakichkolwiek odstępstw od zawartych w nich zasad i nie dają organom administracji żadnych uprawnień do uznaniowego przyznawania zasiłku bezrobotnemu ze względu na jego sytuację życiową lub materialną.
W skardze do Wojewódzki Sądu Administracyjnego w Krakowie S. C. nie zgodziła się z rozstrzygnięciem Wojewody. Skarżąca w uzasadnieniu wskazała na trudną sytuację osobistą i wniosła o pozytywne rozpatrzenie jej wniosku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) dalej - p.p.s.a.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).
Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.
Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody z dnia 16 grudnia 2019 r. znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2019 r. znak: [...], nr: [...], odmawiającą przyznania skarżącej S. C. od 6 listopada 2019 r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych z Funduszu Pracy.
Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 1, 2a u.p.z.i.r.p., prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli: 1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz 2) w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni: a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni. Do 365 dni, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zalicza się również okresy: 9) pobierania świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, lub zasiłku dla opiekuna na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, jeżeli utrata prawa do nich była spowodowana śmiercią osoby, nad którą opieka była sprawowana (art. 71 ust. 2 pkt 9 u.p.z.i.r.p.).
W świetle powyższego zatem, aby skarżąca mogła uzyskać prawo do zasiłku dla bezrobotnych z Funduszu Pracy, musiały zostać spełnione dwa warunki: skarżąca musiała pobierać specjalny zasiłek opiekuńczy przez co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy bezpośrednio przed dniem zarejestrowania jako osoba bezrobotna, a także utrata prawa do powyższego świadczenia musiała zostać spowodowana śmiercią babci skarżącej, tj. osoby nad którą sprawowała opiekę.
W okolicznościach sprawy skarżąca spełniała tylko jeden z ww. warunków, a mianowicie na dzień rejestracji wykazała ponad 365 dni pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania opieki nad babcią. Jak wynika bowiem z zaświadczenia Urzędu Miasta, Centrum Świadczeń z dnia 22 października 2019 r. na podstawie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2019 r. prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego ustało nie w związku ze śmiercią babci, tj. osoby nad którą sprawowała opiekę, lecz z uwagi na zaprzestanie sprawowania tej opieki osobiście, gdyż od 21 października 2019 r. J. C., babcia skarżącej przebywała w zakładzie opieki zdrowotnej.
Podkreślić należy, że art. 72 ust. 2 pkt 9 u.p.z.i.r.p. łączy prawo do zasiłku dla bezrobotnych z pobieranym specjalnym zasiłkiem opiekuńczym, a nie z samym faktem sprawowania opieki. Jednocześnie momentem końcowym pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego istotnym z punktu widzenia tej ustawy, jest tylko i wyłącznie śmierć osoby, nad którą sprawowano opiekę. Ustawodawca nie powiązał w zakresie prawa do zasiłku dla bezrobotnych żadnych skutków prawnych z sytuacją, gdy utrata prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego nastąpiła wcześniej, a sprawowana następnie opieka nie była już bezpośrednia i stała.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1553/10, wskazał, że "art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. określa sytuacje, w których bezrobotnemu przysługuje prawo do zasiłku. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Musi on być interpretowany i stosowany w sposób ścisły, nie dając administracji publicznej uprawnień do uznaniowego rozstrzygania w zakresie przedmiotowego świadczenia". Oczywiście to samo odnosi się do art. 71 ust. 2 ustawy. Bezpośrednio wskazuje na to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt IV SA/GL 653/17: "Podkreślenia wymaga, że skoro art. 71 ust. 1 i ust. 2 ma charakter bezwzględnie obowiązujący, toteż nie przewiduje jakichkolwiek odstępstw od przewidzianych w nim zasad". Powyższe twierdzenia popierają także liczne inne wyroki sądów administracyjnych, w tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 1011/11, zgodnie z którym "Przesłanki normatywne nabycia prawa do przedmiotowego zasiłku określa art. 71 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia. Przepis ten taksatywnie wymienia okresy pracy oraz inne okresy zaliczane do okresu uprawniającego do zasiłku. Regulacja ta ma charakter kompleksowy oraz wyczerpujący".
W konsekwencji powyższego organy obu instancji prawidłowo odmówiły przyznania skarżącej zasiłku dla bezrobotnych, gdyż jak już wyżej wykazano, utrata prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego nastąpiła w związku z umieszczeniem jej babci w zakładzie opieki zdrowotnej, a nie w związku ze śmiercią babci.
Reasumując, zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Postępowanie zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w sposób umożliwiający skarżącej udział w czynnościach organów, materiał dowodowy został zebrany w sposób umożliwiający jego szczegółową ocenę i odniesienie się do przepisów ustawy. Uzasadnienia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji są rzeczowe, szczegółowe i zrozumiałe. Sąd nie znalazł żadnych podstaw do kwestionowania stanowiska organu.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonej decyzji (art. 134 p.p.s.a.).
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.