Uzasadnienie
Decyzją objętą sprzeciwem z 6 września 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uchyliło decyzję Wójta Gminy Zabierzów z 12 stycznia 2023 r., znak [...] w przedmiocie odpłatności W. W. za pobyt matki S. W. w Domu Pomocy Społecznej w K. Sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie złożył Wójt Gminy Zabierzów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprzeciwu sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jego dopuszczalność. Sąd musi rozważyć, czy podmiot wnoszący sprzeciw w ogóle może być zaliczony do kręgu podmiotów do tego uprawnionych. Zgodnie z treścią art. 64b § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) – dalej p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Zgodnie z treścią art. 50 § 1 p.p.s.a. przed sądami administracyjnymi uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, która ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Jednak w myśl art. 64a § 1 p.p.s.a., od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.
W związku z tym, że zaskarżona decyzja została wydana w warunkach art. 138 § 2 k.p.a., oceniając dopuszczalność sprzeciwu należało ustalić, czy Wójt Gminy Zabierzów był stroną postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji, względnie czy powinien nią być (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019, art. 64(a)). Z akt administracyjnych wynika, że stroną postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją był wyłącznie W. W. Natomiast podmiot wnoszący sprzeciw w niniejszej sprawie, w warunkach kontrolowanego postępowania administracyjnego występował w roli organu pierwszej instancji.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, organ administracji, który w pierwszej instancji wydał rozstrzygnięcie w sprawie, nie jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tej sprawie i to bez względu na przedmiot sprawy oraz jego rzeczywisty związek z interesem prawnym organu administracji. W jednym postępowaniu nie może mieć bowiem miejsce łączenie funkcji procesowych organu prowadzącego postępowanie i strony tego postępowania, gdyż niedopuszczalne jest, aby ten sam podmiot działał jako organ administracji publicznej, a następnie składał skargę na akt organu odwoławczego o odmiennej treści (por. wyrok NSA z 3 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 824/05, akceptowany przez J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010 r., str. 102; T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2009 r., s. 273; wyrok NSA z 1 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 386/05; postanowienie NSA z 2 marca 2005 r., sygn. akt II GSK 387/05, wyrok NSA z 3 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 931/07; postanowienie NSA z 24 stycznia 1997 r., sygn. akt IV SA 802/95, uchwała składu 7 sędziów NSA z 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03, postanowienie NSA z 4 stycznia 2012 r., sygn. I OZ 1085/11).
Z kolei w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2015 r., sygn. akt I OPS 2/15, stwierdzono, że: "sądowa ochrona samodzielności jednostek samorządu terytorialnego nie wymaga jednak zapewnienia tym jednostkom statusu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ani też przyznania im prawa do wniesienia skargi na decyzje organu odwoławczego w sytuacji, w której jednostka ta nie występuje jako adresat działań władczych innych organów władzy publicznej, lecz sama podejmuje takie działania wobec innych podmiotów. Podstawowe znaczenie dla takiej regulacji prawnej ma tu fakt, że jednostki te nie mają własnych praw ani prawnie chronionych interesów, których mogłyby dochodzić w relacjach ze stronami postępowania administracyjnego, o których prawach lub obowiązkach władczo rozstrzygają w pierwszej instancji."
Wójt Gminy Zabierzów nie ma zatem legitymacji do wniesienia sprzeciwu od decyzji kasacyjnej w sprawie, w której wydał wcześniej decyzję jako organ pierwszej instancji.
Wobec powyższego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 § 1 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji postanowienia.