Uzasadnienie
Dyrektor Izby Celnej działając na podstawie:
- - art. 13 § 1 pkt 2 lit. c, art. 233 § 1 pkt 1, art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. 2012.749);
- - art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz.U.2004.622) - postanowieniem z dnia 17 października 2013r. znak [...] utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej jako organu pierwszej instancji - znak [...] z dnia [...] 2013 r. odmawiające wszczęcie postępowania z wniosku skarżącej A Sp. z o.o. w W w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2011r. nr [...].
Przedmiotowe postanowienia zostały wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny ustalony przez organy:
w dniu [...] 2011 r. za zgłoszeniem celnym nr [...] zgłoszono do procedury dopuszczenia do obrotu towar w postaci artykułów tekstylnych.
W związku z wątpliwościami organu celnego co do zadeklarowanej wartości celnej towaru, Naczelnik Urzędu Celnego w dniu [...] 2011 r. wydał postanowienie znak: [...], w którym wezwał skarżącą do złożenia zabezpieczenia w wysokości 87.354,00 zł. "wystarczającego na pokrycie różnicy między kwotami długu celnego i podatku od towarów i usług wynikających z danych zawartych w zgłoszeniu celnym, a kwotami należnymi mogącymi wystąpić za towary objęte tym zgłoszeniem".
Skarżąca została pouczona, iż na ww. postanowienie przysługuje zażalenie.
Skarżąca, zgodnie z pouczeniem, złożyła zażalenie na ww. postanowienie wnosząc o jego uchylenie w całości i umorzenie postępowania.
Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] 2011 r. nr [...] stwierdził niedopuszczalność wniesionego zażalenia, gdyż zgodnie z art.23 ust.2 Prawa celnego, w brzemieniu obowiązującym na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego tj. 35 marca 2011r., w przypadku, o którym mowa w art. 248 ust. 1 Rozporządzenia Wykonawczego, organ wzywa do złożenia zabezpieczenia, wydając w tej sprawie postanowienie. Ustawodawca nie wskazał, że na postanowienie wydane w trybie przytoczonego przepisu przysługuje zażalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który rozpatrywał skargę na ww. postanowienie, wyrokiem z dnia 18 lipca 2012 r., sygn. III SA/Kr 877/11, skargę oddalił.
W dniu 13 maja 2013 r. do Izby Celnej wpłynął wniosek pełnomocnika skarżącej o stwierdzenie nieważności dwóch postanowień Naczelnika Urzędu Celnego tj. 1/ z dnia [...] 2011 r. nr [...], które jest przedmiotem niniejszego postępowania, oraz 2/ z dnia [...] 2011 r. nr [...], które jest przedmiotem innego postępowania prowadzonego pod nr [...].
Pismem z dnia 28 maja 2013r. organ wezwał pełnomocnika skarżącej do przedstawienia oryginału pełnomocnictwa lub urzędowo poświadczonego jego odpisu wystawionego przez skarżącą, z którego wynikałoby że pełnomocnik jest upoważniony do reprezentowania skarżącej w niniejszym postępowaniu – pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpatrzenia, na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej.
Organ wyjaśnił, że dołączony do wniosku odpis pełnomocnictwa został włączony przez Dyrektora Izby Celnej do akt sprawy [...] dotyczącej stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2011r. nr [...].
Pełnomocnik skarżącej przesłał do Dyrektora Izby Celnej odpis pełnomocnictwa z dnia 10 czerwca 2013r. do sprawy nr [...].
Postanowieniem z dnia [...] 2013 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej odmówił wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. Organ stwierdził, że w stosunku do postanowień, na które nie przysługuje zażalenie, ustawodawca nie przewidział możliwości zastosowania trybów nadzwyczajnych.
Ponadto, przedstawione do akt przedmiotowej sprawy pełnomocnictwo zostało udzielone w dniu 10 czerwca 2013r. i do dnia wydania ww. postanowienia pełnomocnik skarżącej nie przedstawił oryginału pełnomocnictwa lub urzędowo poświadczonego jego odpisu, z którego wynikałoby, iż w dniu złożenia wniosku tj. w dniu 10 maja 2013r. legitymował się pełnomocnictwem uprawniającym do złożenia w imieniu skarżącej wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] 2011r. nr [...].
W zażaleniu na ww. postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie art. 165a §1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 § 1 Prawa celnego w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej przez błędne przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie może być wszczęte postępowanie z tego powodu, że od objętego wnioskiem postanowienia nie służy zażalenie, a tym samym brak jest przesłanki do uruchomienia trybu nadzwyczajnego jakim jest stwierdzenia nieważności postanowienia.
Pełnomocnik skarżącej uznał także za błędne stanowisko organu, że nie był legitymowany do wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania w rozpatrywanej sprawie.
Skarżąca podniosła, że jak wynika z uzasadnienia postanowienia z dnia [...] 2011r. nr [...], przedmiotowe postanowienie nie dotyczyło zabezpieczenia należności celnych przywozowych, co uzasadniałoby tryb określony w art. 23 § 2 ustawy – Prawo celne, a kwestionowana była wyłącznie wartość celna towarów, co potwierdza wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 marca 2013r., sygn.akt III SA/Kr 908/12.
Zdaniem skarżącej, art. 23 § 2 Prawa celnego nie ma w niniejszej sprawie zastosowania, dlatego postanowienie to jest zaskarżalne w trybie art. 243 WKC. Konsekwencją powyższych stwierdzeń jest – w ocenie pełnomocnika skarżącej - zaskarżalność postanowienia objętego wnioskiem o stwierdzenie jego nieważności.
Odnośnie braku właściwego umocowania do występowania w imieniu skarżącej w rozpatrywanej sprawie, pełnomocnik stwierdził, że treść pełnomocnictwa z dnia 9 maja 2013r., załączonego do wniosku inicjującego niniejsze postępowanie, przeczy stanowisku organu. Wezwanie do przedłożenia pełnomocnictwa spowodowało, że nie mogło ono być wystawione przez skarżącą w momencie złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia, lecz po doręczeniu wezwania o uzupełnienie braków.
Gdyby nawet przyjąć, że doszło do nieprawidłowego uzupełnienia wniosku, to powinien być zastosowany rygor z art.169 § 1 Ordynacji podatkowej – tj. pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia.
Wskazując na powyższe okoliczności, pełnomocnik wniósł o zmianę postanowienia w zaskarżonym zakresie i orzeczenie zgodnie z treścią wniosku.
Dyrektor Izby Celnej utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie odniósł się w pierwszej kolejności do kwestii pełnomocnictwa i stwierdził, że zgodnie z art.137 § 3 Ordynacji podatkowej, pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. W ocenie organu, pełnomocnik chcąc występować w postepowaniu w takim charakterze, jest zobligowany do przedłożenia do akt konkretnej sprawy dokumentu poświadczającego jego uprawnienia.
Organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie wniosek o stwierdzenie nieważności postanowień Naczelnika Urzędu Celnego obejmował, dwa postanowienia: 1/ z dnia [...] 2011r. nr [...] oraz 2/ z dnia [...] 2011r. nr [...]. Tymczasem do wniosku zostało dołączone tylko jedno pełnomocnictwo, które organ dołączył do akt sprawy dotyczącej postanowienia z dnia [...] 2011r. nr [...]. W związku z powyższym zasadne było wezwanie pełnomocnika do przedstawienia pełnomocnictwa (lub jego odpisu) dotyczącego postanowienia z dnia [...] 2011r. nr [...].
Przedstawienie pełnomocnictwa wystawionego w dniu 10 czerwca 2013 r., w ocenie organu odwoławczego, umożliwia pełnomocnikowi udział w postępowaniu odwoławczym przed Dyrektorem Izby Celnej, natomiast do akt sprawy nie dołączono pełnomocnictwa, z którego wynikałaby uprawnienie pełnomocnika do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] 2011r. nr [...]. Zatem zasadne było wydanie przez organ pierwszej instancji zaskarżonego postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z dnia [...] 2013r., nr [...].
Odnosząc się do zarzutu, że organ nie rozpoznał istoty sprawy za wyjątkiem ogólnikowego stwierdzenia, że postanowienia wydawane przez organy celne na podstawie art. 23 § 2 Prawa celnego nie podlegają zaskarżeniu i jako takie nie mogą stanowić przedmiotu rozpoznania o stwierdzenie nieważności, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który w przypadku niezadowolenia z ogólnikowego, jego zdaniem, uzasadnienia przedmiotowego rozstrzygnięcia, mógł wnieść o jego uzupełnienie. W związku z powyższym zarzut ten organ odwoławczy uznał za niezasadny.
Kolejny zarzut dotyczył przedmiotu zabezpieczenia, którego dotyczyło postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2011r. Dyrektor Izby Celnej przytoczył fragment uzasadnienia wyroku WSA w Krakowie o sygn. akt III SA/Kr 1487/11 z dnia 17 października 2012 r., w którym Sąd ten stwierdził, że z treści postanowień Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2011 r. nr [...] oraz z dnia [...] 2011 r. nr [...] wynika, iż żądanie organu celnego dotyczyło zabezpieczenia zarówno należności celnych, jak i podatkowych.
W powyższym wyroku Sąd potwierdził stanowisko organów, że na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2011r. nr [...] (w sprawie złożenia zabezpieczenia) nie przysługuje zażalenie.
Na powyższe postanowienie wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżąca zarzuciła obrazę przepisów postępowania, polegającą:
- - na nie odniesieniu się organu administracyjnego II instancji do zarzutu odwołania, tj. art. 124, art.210 § 4 w zw. z art. 235 Ordynacji podatkowej w zw. z art.73 § 1 ustawy Prawo celne;
- - na przyjęciu, że postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2011r. nr [...] nie podlega stwierdzeniu nieważności.tj. art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 § 1 Prawa celnego w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 247 § 1 pkt. 2 w z art. 233 § 1 pkt.1 Ordynacji podatkowej.
Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że pełnomocnik skarżącej nie był umocowany do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2011r., nr [...].
Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi właściwemu do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała argumentację zawartą w zażaleniu na postanowienie wydane przez organ pierwszej instancji i stwierdziła, że w jej ocenie w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione przesłanki do stwierdzenia nieważności postanowienia zawierającego żądanie złożenia zabezpieczenia.
Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organów celnych, że ww. postanowienie nie podlega zaskarżeniu. Wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1487/11 potwierdził, iż zabezpieczenie dotyczyło należności podatkowych i jak stwierdził ten Sąd, nie można było zatem wydać postanowienia o zabezpieczeniu wysokości należności w podatku VAT w trybie art. 248 ust. 1 RWKC w zw. z art. 33 ust. 7 ustawy o VAT. Należności te wymagały bowiem zabezpieczenia w trybie decyzji, co wynika z art. 33 ust. 7 ustawy o VAT w zw. z art. 61 ust.3 Prawa celnego. W ocenie skarżącej postanowienie z żądaniem złożenia zabezpieczenia zostało wydane bez podstawy prawnej, stąd żądanie stwierdzenia jego nieważności w trybie art. 247 § 1 pkt.2 Ordynacji podatkowej jest uzasadnione.
W kwestii pełnomocnictwa skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko, że pełnomocnik był umocowany do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2011r., co wynika z treści przedłożonego do akt sprawy pełnomocnictwa z dnia 9 maja 2013r. Złożenie drugiego pełnomocnictwa spowodowane było wezwaniem organu, które w ocenie skarżącej, było nieuzasadnione. Gdyby nawet przyjął, że pełnomocnik nieprawidłowo uzupełnił braki, należało zastosować rygor z art. 169 § 1Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor izby celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego oraz z przepisami prawa.
W rozpatrywanej sprawie w pierwszej kolejności należy odnieść się zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art.137 § 3 Ordynacji podatkowej.
W ocenie organu pełnomocnik skarżącej nie był umocowany do złożenia wniosku, gdyż w dacie dokonania tej czynności nie dołączył do akt niniejszej sprawy pełnomocnictwa. Skarżąca nie zgadzając się z tym stanowiskiem podniosła, iż złożony wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczył dwóch konkretnych postanowień Naczelnika Urzędu Celnego, a do wniosku dołączone było pełnomocnictwo, które upoważniało pełnomocnika do działania w imieniu skarżącej w obu konkretnie wskazanych sprawach.
Zgodnie z art.137 § 3 Ordynacji podatkowej, pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. W ocenie Sądu, pełnomocnik obowiązany jest zatem dołączyć do akt każdej sprawy dokument zawierający pełnomocnictwo. Kategoryczne brzmienie przytoczonego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że to pełnomocnik, chcąc występować w takim charakterze, obowiązany jest wykazać umocowanie do działania w imieniu strony przedkładając do akt konkretnej sprawy stosowny dokument potwierdzający umocowanie do działania w cudzym imieniu i wyznaczający jego zakres.
Nie dołączenie do wniosku pełnomocnictwa jest brakiem formalnym, który zgodnie z art.169 § 1 Ordynacji podatkowej może być usunięty.
W rozpatrywanej sprawie załączone do wniosku pełnomocnictwo obejmowało umocowanie do działania pełnomocnika w imieniu skarżącej w dwóch, konkretnych sprawach, a zatem organ prawidłowo pismem z dnia 28 maja 2013r. wezwał pełnomocnika - w trybie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej - do usunięcia braków poprzez złożenie pełnomocnictwa lub urzędowo poświadczonego jego odpisu do działania w przedmiotowej sprawie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpatrzenia.
W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik dołączył pełnomocnictwo do działania w rozpatrywanej sprawie w imieniu skarżącej, jednak pełnomocnictwo to zostało udzielone w dniu 10 czerwca 2013r.
Gdyby nawet przyjąć brak prawidłowego usunięcia w wyznaczonym terminie braku formalnego dotyczącego pełnomocnictwa, to należało wezwać skarżącą - również w trybie art.169 § 1 Ordynacji podatkowej - do podpisania wniosku.
Zdaniem Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę, pełnomocnik w sposób wyraźny wyraził wolę reprezentowania skarżącej w niniejszym postępowaniu, a poprzez nadesłane pełnomocnictwo z dnia 10 czerwca 2013r. wykazał swoje umocowanie do działania w takim charakterze.
Odnosząc się do przedmiotu zaskarżania, stwierdzić należy, że skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2011r. znak [...].
Postanowienie to, wbrew pouczeniu o jego zaskarżalności, nie podlegało zaskarżeniu, co zostało stwierdzone przez Dyrektora Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] 2011r. nr [...].
Niedopuszczalność zażalenia na ww. postanowienie organu pierwszej instancji potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 18 lipca 2012r., sygn.akt III SA/KR 877/11 oddalającym skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2011r. nr [...].
Rozpatrując niniejszą sprawę należy zatem rozstrzygnąć, czy można wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia, na które nie służy zażalenie.
Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji uregulowana jest w dziale IV Ordynacji podatkowej, w art. 247 – 252.
Z kolei zgodnie z art.219 Ordynacji podatkowej, do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 208, 210 § 2a i § 3 – 5 oraz art. 212 215, a do postanowień, na które przysługuje zażalenie oraz postanowień, o których mowa w art.228 § 1, stosuje się również art. 240 – 249 oraz art. 252, z tym, że zamiast decyzji, o których mowa w art. 243 § 3, art.245 § 1 i art. 248 § 3, wydaje się postanowienie.
Jak wynika z przytoczonego wyżej przepisu, art. 247 – 249 Ordynacji podatkowej, dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji mogą być stosowane odpowiednio do postanowień, na które służy zażalenie. Ten tryb nadzwyczajny, nie jest dopuszczalny do postanowień, na które nie przysługuje zażalenie.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego zasadnie odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a Ordynacji podatkowej. Zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji jest zatem zgodne z prawem.
W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania była kwestia dopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego. W tym postępowaniu niedopuszczalne jest badanie zarzutów dotyczących wadliwości przedmiotowego postanowienia, a w szczególności zasadności żądania złożenia zabezpieczenia, zakresu tego zabezpieczenia, ani jego formy. Mając powyższe na uwadze, argumentacja skargi dotycząca naruszenia przepisów celnych nie mogła odnieść zamierzonego skutku, skoro niedopuszczalne było wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia dotyczącego żądania zabezpieczenia należności. Zarzuty skargi w tym zakresie wykraczają poza przedmiot niniejszego postępowania.
W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012.270.), orzekł jak w sentencji.