Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. N. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, uzupełniony pismem z dnia 2 grudnia 2014 r., w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego 1 sierpnia 2014 r.
We wniosku tym skarżący oświadczył, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód z tytułu wykonywanych prac dorywczych wynosi około 300- 400 zł. Nie posiada żadnego majątku ruchomego ani nieruchomości. Mieszka w domu stanowiącym własność byłej żony.
Na uzasadnienie wniosku skarżący podał, iż nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych. Nie ma stałej pracy. Utrzymuje się wyłącznie z prac dorywczych. Nie posiada majątku. Pozostaje na utrzymaniu byłej żony, która opłaca rachunki za dom, w którym skarżący zajmuje jeden pokój na mocy ustanowionej służebności osobistej. Była żona obecnie przebywa w Anglii, gdzie podjęła pracę zarobkową.
W piśmie z dnia 2 grudnia 2014 r. uzupełniającym wniosek skarżący wyjaśnił, iż nie posiada rachunku bankowego. Nie uiszcza opłat związanych z utrzymaniem mieszkania. W zajmowanym domu ma on ustanowioną służebność pokoju i kuchni. Koszty utrzymania domu ponosi była żona.
W związku z tym skarżący nie posiada żadnych rachunków do przedstawienia. W zamian za mieszkanie skarżący opiekuje się domem, pali w piecu, dokonuje koniecznych remontów. Wykonuje on prace dorywcze polegające na naprawie mebli tapicerowanych. Nie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy. Nie składał też deklaracji podatkowej za rok 2013. Nie posiada samochodu. Nie korzysta z pomocy opieki społecznej.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,(Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną (do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.).
W ocenie orzekającego sytuacja majątkowa skarżącego, utrzymywanie się jedynie z pracy dorywczej, brak majątku i korzystanie z pomocy byłej żony na utrzymaniu, której de facto pozostaje - uzasadnia decyzję o uwzględnieniu wniosku i zwolnieniu go od kosztów sądowych oraz ustanowieniu pełnomocnika z urzędu.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).