Uzasadnienie
W dniu [...].2004 r skarżąca S S.A zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towar w postaci oleju napędowego o zawartości siarki do 0,005% w ilości 451.150 kg według dokumentu SAD nr [...] Towar przewożony był w ośmiu cysternach i został zaklasyfikowany do kodu [...] ze stawką celną 0%.
Po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny przystąpił do jego weryfikacji polegającej na ustaleniu ilości towaru. Na stacji PKP w [...] dokonano przeważenia ośmiu cystern na nieautomatycznej wadze wagonowej z towarem, a następnie dokonano ważenia pustych wagonów na tej samej wadze. Od wagi brutto towaru odjęto wagę pustych wagonów, a następnie od różnicy odjęto dopuszczalny błąd wagi dla ośmiu wagonów tj.800 kg. Za nadwyżkę towaru uznano 6.230 kg towaru.
Czynności ważenia zostały udokumentowane kwitami wagowymi.
Naczelnik Urzędu Celnego przyjął, że ujawniona nadwyżka towaru nie została przedstawiona organowi celnemu i w świetle art.9 § 1 Kodeksu celnego oznacza to nielegalne wprowadzenie towaru. Zgodnie z art.210 § 1 pkt.1 Kodeksu celnego towar taki podlega należnościom celnym.
W związku z powyższym w dniu [...].2004 r organ celny wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny towaru, a następnie decyzja z dnia [...] 2004 r nr [...] określił wartość celną ujawnionego towaru, którą ustalono w oparciu o załączoną do zgłoszenia celnego fakturę, natomiast dług celny określono przy zastosowaniu mieszanej stawki celnej w wysokości 35% min.[...] -/Tonę.
Pismem z dnia [...].2004 r skarżąca złożyła odwołanie od ww. decyzji, a następnie w dniu [...].2004 r złożyła wniosek o uznanie m.in. przedmiotowego zgłoszenia celnego (jednego z 18) za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towaru oraz podatku od towarów i usług, w związku z podwyższeniem ceny zaimportowanego oleju napędowego przez kontrahenta zagranicznego.
Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...].2004 r nr [...] uznał ww. zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru oraz wykazanego w zgłoszeniu celnym podatku od towarów i usług z tytułu importu i orzekł w tym zakresie.
Postanowieniem z dnia [...].2004 r Dyrektor Izby Celnej zwrócił sprawę organowi I instancji w celu dokonania wymiaru uzupełniającego poprzez zmianę decyzji z dnia [...].2004 r nr [...] W jego uzasadnieniu organ celny stwierdził, że dostarczenie przez skarżącą nowych danych dotyczących ceny towaru ma wpływ na ustalenie wartości celnej towaru wprowadzonego nielegalnie na polski obszar celny oraz obliczenie kwoty wynikającej z długu celnego od tego towaru.
Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...].2004 r zmienił swoją pierwotną decyzję z dnia [...].2004 r nr [...] w części dotyczącej kwoty długu celnego i dokonał wymiaru uzupełniającego w wysokości [...] zł.
Od decyzji tej skarżąca nie wniosła odwołania.
Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej z dnia [...].2004 r, decyzją z dnia [...].2004 r nr [...] uchylił rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...].2004 r nr [...], zmienione decyzją tego samego organu z dnia [...].2004 r o tym samym numerze - w części dotyczącej podstawy prawnej i orzekł w tym zakresie,a w pozostałej części - utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że organ celny pierwszej instancji wszczął i prowadził postępowanie celne w sprawie nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny towaru, a następnie zaskarżoną decyzją określił kwotę długu celnego powstałego także z tytułu nielegalnego wprowadzenia towaru na polski obszar celny. W związku z tym nie uznano przedmiotowego zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, gdyż zgłoszenie to nie obejmowało ujawnionej nadwyżki towaru.
Wbrew zarzutom odwołania ustalenie wagi pustych wagonów - w ocenie organu celnego - odbyło się przy uwzględnieniu warunków atmosferycznych poprzez odliczenie dopuszczalnego błędu pomiarów. Ważenie odbyło się na zalegalizowanym urządzeniu pomiarowym stosowanym także wobec innych stron i nie zawsze wyniku ważenia kończyły się stwierdzeniem nadwyżki towaru. W związku z tym organ celny nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów, a podstawą rozstrzygnięć w rozpatrywanej sprawie była ocena całego materiału dowodowego.
Skarżąca do odwołania załączyła protokół ważenia na wadze znajdującej się w Bazie Paliw nr 9 w [...] i dowód składowy tj. dokumenty potwierdzające - jej zdaniem - prawidłowość danych zawartych w zgłoszeniu celnym co do ilości towaru. Odnosząc się do przedstawionych dowodów organ odwoławczy stwierdził, że dokumenty te stanowią dowód w sprawie, jednak ważenie odbyło się u odbiorcy towaru i brak jest wskazania, na jakiej wadze odbyło się ważenie i czy urządzenie to posiada świadectwo legalizacji, dlatego dowody te nie zostały uznane.
Odpowiadając na zarzut niedopuszczalności zastosowania wobec ujawnionej nadwyżki towaru mieszanej stawki celnej, z uwagi na fakt, że wniosek o zastosowanie środka taryfowego dotyczył całej przesyłki, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że zgłoszenie odnosiło skutek tylko i wyłącznie do towaru objętego tym zgłoszeniem, a nie do stwierdzonej nadwyżki. W odniesieniu do towaru nielegalnie wprowadzonego na polski obszar celny nie ma zastosowania procedura dokonania zgłoszenia celnego, a tym samym nie było możliwe zastosowanie zawieszonej stawki celnej.
W ocenie organu odwoławczego, prawidłowe były obliczenia Naczelnika Urzędu Celnego dotyczące wartości celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego, wynikające z decyzji z dnia [...].2004 r zmieniającej decyzję z dnia [...].2004 r.
Uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej podstawy prawnej nastąpiło z uwagi na błędne powołanie art.209§1 Kodeksu celnego, który nie ma zastosowania do długu celnego powstałego w związku z nielegalnym wprowadzeniem towaru na polski obszar celny.
W dniu [...] 2005 r na ww. decyzję Dyrektora Izby Celnej wpłynęła skarga, w której skarżąca zarzuciła naruszenie art.187 i 191 Ordynacji podatkowej w związku z art.262 Kodeksu celnego.
Skarżąca podniosła, że różnice wagowe wykazane przez organ celny są niewielkie i wynoszą zaledwie 1,0% ustalonej wagi brutto. W ocenie skarżącej było to wynikiem błędów wskazań zastosowanych wag i warunków atmosferycznych w czasie wykonywania pomiaru i stanu wagonów. Ustalenie nadwyżki w sposób, w jaki dokonał to organ celny, zawsze jest obarczone błędem. Za niedopuszczalne skarżąca uznała założenie Dyrektora Izby Celnej, iż czynniki pogodowe zostały uwzględnione w ramach dopuszczalnego błędu wagi, gdyż założenie to jest w oderwaniu od stanu wagonów i dynamicznych czynników atmosferycznych. Taka argumentacja, zdaniem skarżącej, potwierdza fakt, że wyniki ważenia nie zostały poddane ocenie. Okoliczności powodujące różnice w wadze tak dużych ładunków mogą być różne, a graniczne dopuszczalne błędy urządzeń pomiarowych nie uwzględniają ich wszystkich, w szczególności zaś stanu ważonego ładunku.
Wbrew zasadom doświadczenia życiowego jest przyjęcie, że masa ustalona w oparciu o wyniki ważenia przeprowadzonego w toku rewizji celnej jest rzeczywistą masą wprowadzonego towaru i nie jest obarczona błędem innym, niż uwzględniony błąd urządzeń pomiarowych.
Ponadto skarżąca podniosła, że stwierdzona nadwyżka stanowiła część całej przesyłki masowej, dlatego jej zdaniem należało zastosować środek taryfowy również w odniesieniu do ujawnionej nadwyżki.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z kolei art.134 § 1 w/w ustawy stanowi, że sąd nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że Sąd ma prawo, a nawet obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, nawet, gdy dany zarzut nie został podniesiony (wyrok WSA w Warszawie, z dnia 25.02.2004 r, syg.akt III S.A. 1456/02, Lex nr 113588).
Dla celów postępowania celnego decydujące znaczenie ma ilość towaru w momencie przyjęcia zgłoszenia celnego. Przyjęcie odmiennego stanowiska jest nie zgodne z obowiązującymi przepisami i podstawową zasadą wyrażoną w art. 85 §1 Kodeksu celnego, zgodnie z którą należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Wszystko to, co dzieje się z towarem przed i po przyjęciu zgłoszenia celnego, nie jest wiążące dla organów celnych. Jeżeli zatem organ celny jako jedyny uprawniony do przeprowadzenia rewizji celnej towaru objętego zgłoszeniem celnym dokonuje pomiaru na urządzeniu zalegalizowanym, to wynik tego pomiaru jest wiążący dla postępowania celnego. Z tego powodu nie mogła odnieść skutku argumentacja skarżącej odwołująca się do protokołów ważenia dokonanych w bazie paliwowej, w momencie rozładunku towaru.
W rozpatrywanej sprawie skarżąca nie kwestionowała, że pomiaru paliwa w cysternach dokonano na wadze wagonowej posiadającej ważne świadectwo legalizacji i czynności te zostały udokumentowane stosownymi kwitami wagowymi.Ważenie wagonów jest czynnością techniczną, a potwierdzające te czynności kwity stanowią dowody w sprawie.
Sąd podzielił stanowisko organów celnych co do wiążących wyników pomiarów dokonanych w momencie przyjęcia zgłoszenia celnego, natomiast nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach stanowisko tych organów, że w zaistniałym stanie faktycznym sprawy ujawniona nadwyżka towaru została wprowadzona na polski obszar celny nielegalnie. Nielegalnym wprowadzeniem towaru, zgodnie z art.9 Kodeksu celnego, jest wprowadzenie dokonane z naruszeniem przepisów art.35 § 2, art.36, art.37, art.39 i art.180 § 2 ww. ustawy. W niniejszej sprawie towar został wprowadzony przez otwarte przejście graniczne (art.35 § 2), drogą celną został dostarczony do granicznego urzędu celnego (art.36), w sprawie nie wystąpiły okoliczności lub działania siły wyższej (art.37), towar ten został przedstawiony przez osobę, która przejęła odpowiedzialność za niego (art.39) i towar nie był wyprowadzony z wolnego obszaru celnego, a zatem w sprawie nie miał zastosowania art.180 § 2 Kodeksu celnego.
Skarżąca - wbrew twierdzeniom Dyrektora Izby Celnej -nie dokonała naruszenia art.9 Kodeksu celnego,a w konsekwencji nie powstał dług na podstawie art.210 Kodeksu celnego tj. z tytułu nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny. Jeżeli została ujawniona nadwyżka towaru w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego, to dług celny powstaje na mocy art.209 § 1 pkt.1 Kodeksu celnego tj. z tytułu dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym.
Podkreślić należy, że fakt przyjęcia zgłoszenia celnego i dokonanie jego weryfikacji w trybie art.70 § 1 Kodeksu celnego, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, obliguje ten organ do stosowania ww. art.65 § 4 tej ustawy, co wprost wynika z art.70 § 2 Kodeksu celnego. Artykuł ten stanowi, że jeżeli organ celny po weryfikacji uzna zgłoszenie celne za nieprawidłowe (w niniejszej sprawie - w zakresie ilości towaru), stosuje się art.65 § 4 pkt.2. Ustawodawca nakazał określony tryb postępowania i nie ma tu dowolności w wyborze procedury, ani przepisów innych niż wskazane.
W rozpatrywanej sprawie organ celny przyjął zgłoszenie celne z dnia [...].2004 r SAD nr [...], dokonał jego weryfikacji i stwierdził nadwyżkę towaru. W związku z tym organ celny miał obowiązek zachować się w sposób określony w art.65 § 4 pkt.2 Kodeksu celnego tj. uznać zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej ilości towaru, jego wartości celnej i określenia długu celnego i orzec w tym zakresie. Wszystkie zmiany wynikające z ujawnienia nadwyżki towaru (ilość, wartość celna i dług celny) mieściły się w treści zgłoszenia celnego i mogły być dokonane wyłącznie w trybie wynikającym z art.65 § 4 pkt.2 Kodeksu celnego. Oznacza to, że sentencja decyzji organu I instancji powinna być zgodna z treścią ww. artykułu tj. stwierdzać, że zgłoszenie celne uznaje się za nieprawidłowe z dalszymi tego konsekwencjami.
Mając powyższe na uwadze, wobec towaru ujawnionego w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego dotyczącego towarów masowych, jednorodnych, należało zastosować stawkę celną zawieszoną (wniosek dotyczył całości przedstawionego towaru, nawet jeśli stwierdzono jego nadwyżkę). Konsekwencją nieprawidłowego zgłoszenia co do ilości towaru jest opłata manipulacyjna dodatkowa, pobierana obligatoryjnie w takich sytuacjach i wymierzana w wysokości wartości towaru odpowiadającej różnicy między towarem przedstawionym a ujawnionym w wyniku rewizji towaru.
Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzających ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...].2004 r oraz z dnia [...].2004 r powoduje, że w obrocie prawnym pozostaje postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...].2004 r wszczynające postępowanie celne z urzędu w sprawie nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny ujawnionej nadwyżki towaru. Przy ponownym orzekaniu w niniejszej sprawie organy celne muszą mieć na względzie prawomocną decyzję z dnia [...] 2004 r wydaną na podstawie art.65 § 4 Kodeksu celnego w odniesieniu do zgłoszenia celnego nr SAD [...] z dnia [...] 2004 r.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt.1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) - orzekł jak w sentencji.
Na podstawie art.152 w/w ustawy Sąd orzekł, że uchylone rozstrzygnięcia organów celnych nie podlegają wykonaniu, co oznacza, iż rozstrzygnięcia te nie wywołują skutków prawnych od chwili wydania wyroku, mimo że wyrok ten nie jest jeszcze prawomocny.
O kosztach orzeczono na podstawie art.200 tej ustawy.