Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 25 marca 2009r. odrzucił skargę J. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 grudnia 2008 roku nr: [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie powyższe stało się prawomocne z dniem 29 maja 2009 r. co stwierdzono postanowieniem z dnia 11 marca 2010 r.
Postanowieniem z dnia 14 maja 2009 r. przyznane zostało skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Na tej podstawie Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej zarządzeniem z dnia 9 lipca 2009 r. wyznaczył dla J. P. pełnomocnika w osobie adwokat K. S. Następnie Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej zarządzeniem z dnia 19 maja 2010 r. o zmianie pełnomocnika z urzędu, w miejsce adw. K. S. wyznaczył dla skarżącego pełnomocnika w osobie adwokata A. P. wykonującego zawód w Kancelarii Adwokackiej ul. [...]. Pismem z dnia 9 lipca 2010r. adwokat A. P. zgłosił się do niniejszej sprawy przedkładając udzielone przez skarżącego pełnomocnictwo.
Pismem z dnia 5 sierpnia 2010 r. adwokat A. P. złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych prawem, gdyż opłaty te nie zostały uiszczone przez skarżącego ani w całości, ani w części. Podniósł, iż postępowanie w sprawie zostało prawomocnie zakończone postanowieniem z dnia 25 marca 2009 r. W tym stadium postępowania nie miał już możliwości reprezentowania skarżącego, gdyż skarżącemu nie przysługiwały żadne środki prawne do zaskarżenia tego orzeczenia.
Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej uzasadnił wkładem pracy w wykonywanie obowiązków. Trzykrotnie przeprowadził osobiste konferencje ze skarżącym, zapoznając się z szeregiem przedstawionych dokumentów z różnych postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych powiązanych z przedmiotowym postępowaniem, dwukrotnie dokonywał analizy akt sądowych, jak również ponosił koszty korespondencji ze skarżącym.
Postanowieniem z dnia 6 października 2010 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie odmówił przyznania adwokatowi A. P. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Na powyższe postanowienie adwokat A. P. wniósł sprzeciw.
Podniósł, że czynności dokonane przez Sąd i Okręgową Radę Adwokacką po prawomocnym zakończeniu postępowania są wadliwe. Zawiadomił skarżącego osobiście po uprzednim wezwaniu listownym, że nie ma już dalszej możliwości odwołania od decyzji Sądu. Do sprzeciwu dołączył kserokopie dowodów nadania listów poleconych do skarżącego za które poniósł wydatki w wysokości 7, 50 złotych.
Zarządzeniem z dnia 11 stycznia 2011r. wezwano adwokata A. P. o przedłożenie kopii opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz wykazu niezbędnych wydatków.
W piśmie z dnia 25 stycznia 2011 r. adwokat A. P. ponownie wskazał, że po podjęciu czynności wyjaśniających (tj. konferencjach ze skarżącym i badaniu akt sprawy) ustalił, że został wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego zarządzeniem ORA z dnia 19 maja 2010 r. doręczonym w dniu 25 maja 2010 r., już po prawomocnym zakończeniu postępowania postanowieniem z dnia 25 marca 2009 r. Wobec upływu ustawowego terminu od tego postanowienia nie służył już środek odwoławczy, a tym samym nie było możliwości sporządzenia skargi kasacyjnej ani opinii o braku podstaw do jej wniesienia.
Mając na uwadze to, że wszystkie czynności podejmowane były przed sądem pierwszej instancji, wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu na podstawie § 18 ust.1 pkt 1 lit. c (postępowanie przed I instancją) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Nie wnosił natomiast o przyznanie kosztów pomocy w postępowaniu przez sądem drugiej instancji na zasadzie § 18 ust.1 pkt 2 lit. b powołanego rozporządzenia.
Do powyższego pisma dołączył spis kosztów wykazując w nim:
- - opłata za czynności adwokackie według stawek rozporządzenia § 18 ust.1 pkt 1 lit. c- 240 zł,
- - opłata pocztowa 2x 3,75 zł= 7,50 zł,
- - razem 247 zł 50 gr.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Przyznanie stronie adwokata jest jedną z form prawa pomocy (art. 244 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) i ma na celu urzeczywistnienie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, między innymi kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.
Zgodnie z art. 250 p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r., nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Pełnomocnikowi ustanowionemu na podstawie art. 244 p.p.s.a. należy się wynagrodzenie, w zakresie określonym w art. 250 p.p.s.a., jedynie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną.
Katalog czynności, za których dokonanie przyznawane jest pełnomocnikowi wynagrodzenie został określony w § 18 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.
W myśl § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji adwokatowi przysługuje wynagrodzenie w wysokości co najmniej 240 zł. Zgodnie z treścią § 18 ust.1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, w drugiej instancji, za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej- 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1 a jeżeli nie prowadził sprawy w drugiej instancji ten sam adwokat, nie sporządził i nie wniósł kasacji- 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł.
Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tj. Dz.U. z 2009r., nr 146, poz. 1188): zawód adwokata polega na świadczeniu pomocy prawnej, a w szczególności na udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed sądami i urzędami.
O ile w razie sporządzenia skargi kasacyjnej fakt udzielenia pomocy prawnej z urzędu wynika z jej wniesienia, o tyle w wypadku opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wyrazem udzielenia pomocy prawnej jest opinia sporządzona na piśmie i doręczona stronie. Z treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, ani z przepisów p.p.s.a. nie wynika obowiązek przedkładania sądowi sporządzonej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Sporządzenie takiej opinii i przekazanie jej stronie powinien wykazać pełnomocnik, ubiegający się o wynagrodzenie. Przyznanie pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek Sądu ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona
W tym miejscu na marginesie należy zauważyć, ze zgodnie z obowiązującą od dnia 10 kwietnia 2010 r. treścią art. 244 § 2 p.p.s.a: ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa.
W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego - adwokat A. P. został ustanowiony po prawomocnym odrzuceniu skargi.
Podniesione przez pełnomocnika skarżącego okoliczności, że zapoznając się z szeregiem przedstawionych dokumentów z różnych postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych powiązanych z przedmiotowym postępowaniem, dokonywał analizy akt sądowych, jak również ponosił koszty korespondencji ze skarżącym, oraz wyraził wobec skarżącego J. P. opinię, że nie ma już dalszej możliwości odwołania od decyzji Sądu, nie stanowią podstawy do rozpoznania wniosku według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji (§ 18 ust.1 pkt 1 lit. c rozporządzenia).
Nie stanowią też podstawy do rozpoznania tego wniosku w związku ze sporządzeniem opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od prawomocnego już postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 marca 2009r. (§ 18 ust.1 pkt 2 lit. b -postępowanie przed drugą instancją- wskazanego rozporządzenia). Takiej opinii adwokat w sprawie nie sporządził a zdaniem Sądu, za spełnienie tej przesłanki nie można uznać okoliczności, że adwokat osobiście wyraził wobec skarżącego opinię, że nie ma już dalszej możliwości odwołania od decyzji Sądu I instancji.
Stosownie do § 19 pkt 2 rozporządzenia w związku z art. 250 p.p.s.a., koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują także zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W sprawie adwokat przedłożył wykaz poniesionych wydatków oraz dołączył kserokopie dowodów nadania listów poleconych do skarżącego za które poniósł wydatki w wysokości 7, 50 złotych.
Dlatego też orzeczono jak w sentencji na podstawie wskazanych przepisów.