Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] 2018 r. ([...]) na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym Dz. U. z 2017 r., poz. 2200 ze zm.) oraz art. 106 §5 kpa, po rozpatrzeniu wystąpienia Marszałka Województwa [...] z dnia [...] 2018 r. ([...]) dotyczącego uzgodnienia wydania zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym, dla przedsiębiorcy: B Sp. z o.o. z siedzibą w W, na linii komunikacyjnej P – B Marszałek Województwa [...] uzgodnił wydanie zezwolenia.
W dniu 19 lipca 2018 r. (data stempla pocztowego) Stowarzyszenie [...] "A" w L wniosło zażalenie na powyższe postanowienie Marszałka Województwa [...] zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, a mianowicie art. 7 i art. 77 w zw. z art. 106 § 5 kpa, poprzez wydanie postanowienia w przedmiocie uzgodnienia planowanego przebiegu linii komunikacyjnej bez przeprowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego, tj. bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności bez dokonania sprawdzenia czy projektowana linia stanowić będzie zagrożenie dla już istniejących linii regularnych oraz art. 22a ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, poprzez niedokonanie w toku postępowania uzgodnieniowego sprawdzenia czy projektowana linia stanowić będzie zagrożenie dla już istniejących linii regularnych.
W uzasadnieniu Stowarzyszenie wyjaśniło, że postanowieniem z dnia 27 czerwca 2018 r. zostało dopuszczone do udziału w prowadzonym postępowaniu w sprawie wydania zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym B sp. z o.o. na linię komunikacyjną P – K - B. W związku z tym Stowarzyszenie bez swojej winy nie brało udziału w postępowaniu uzgodnieniowym, tj. nie miało zapewnionego czynnego udziału w postępowaniu wpadkowym, którego wynik ma w sposób oczywisty wpływ na wynik postępowania głównego.
Postanowieniem z dnia 9 listopada 2018 r. [...]) na podstawie art. 134 w zw. z art. 141, 142 i 144 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność do wniesienia zażalenia.
Kolegium wskazało, że postanowienie z dnia [...] 2018 r. zostało doręczone spółce B w dniu 2 lipca 2018 r., zatem mogła ona skutecznie złożyć zażalenie do dnia 9 lipca 2018 r. Z akt sprawy nie wynika jednak, aby spółka B złożyła zażalenie w tym terminie na to postanowienie. Ponadto SKO podało, że postanowieniem z dnia [...] 2018 r. Nr [...] Marszałek Województwa [...] dopuścił Stowarzyszenie [...] "A" z siedzibą w L do udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym przedsiębiorcy B Sp. z o.o. na linię komunikacyjną P – K - B. Następnie Kolegium stwierdziło, że niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również i podmiotowych. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia w toku instancji.
Niedopuszczalność zaś zażalenia/odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez jednostkę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka odwołania, a zatem gdy odwołanie wniosła osoba trzecia lub podmiot na prawach strony, który nie brał udziału w postępowaniu przed organem I instancji albo też wniesienia odwołania przez stronę niemającą zdolności do czynności prawnej. Organ podkreślił, że strona skarżąca nie brała udziału w postępowaniu prowadzonym przez Marszałka Województwa [...] w sprawie uzgodnienia wydania zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym dla przewoźnika: B Sp. z o.o. z siedzibą W, na linii komunikacyjnej: P - B - B. Zaskarżone postanowienie uprawomocniło się z dniem 9 lipca 2018 r. i stowarzyszenie, które w postępowaniu w I instancji nie brało udziału, nie ma legitymacji do wniesienia środka zaskarżenia.
Zdaniem Kolegium stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia jest właściwym sposobem zakończenia postępowania w sytuacji, gdy zażalenie podmiotu, który nie brał udziału w postępowaniu, zostało wystosowane w dniu 11 lipca 2018 r., a więc po upływie terminu na wniesienie tego środka zaskarżenia przez stronę postępowania. Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia zażalenia - jest bowiem zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania, a konsekwencją niezłożenia zażalenia przez stronę postępowania, jest ostateczność postanowienia. Wniesienie zażalenia od ostatecznego postanowienia jest więc niedopuszczalne.
W skardze na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego Stowarzyszenie [...] "A" w L wniosło o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, a w szczególności naruszenie art. 134 kpa w związku z art. 8 § 1 i art. 9 kpa poprzez stwierdzenie, że zażalenie skarżącego jest niedopuszczalne z uwagi na fakt, iż nie brał on udziału w postępowaniu prowadzonym przez Marszałka Województwa [...] w sprawie uzgodnienia, że nie ma on legitymacji do wniesienia środka zaskarżenia w sytuacji gdy bez swojej winy nie brał on udziału w postępowaniu uzgodnieniowym i dowiedział się o rozstrzygnięciu organu uzgadniającego dopiero 9 lipca 2018 r.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z dnia 7 kwietnia 2019 r. uczestnik postępowania, B sp. z o. o. wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., zwanej dalej ppsa), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ppsa. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu, skarga jest nieuzasadniona.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którym stwierdzono niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez stronę skarżącą na postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] 2018 r. Zostało ono wydane na podstawie art. 134, który ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń, a który stanowi
Z treści przytoczonego wyżej przepisu wynika, że art. 134 kpa wyznacza zakres postępowania organu II instancji, który w pierwszej kolejności zobowiązany jest ocenić, czy odwołanie (w niniejszej sprawie zażalenie) jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Jeżeli czynności postępowania wstępnego ujawnią brak formalnych przesłanek odwołania (zażalenia), to obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia, kończącego ostatecznie postępowanie w sprawie. Akt ten nie tylko kończy zatem etap postępowania wstępnego, lecz jednocześnie całe postępowanie drugoinstancyjne. Dopiero pozytywny rezultat wskazanych czynności rodzi automatycznie prawo i jednocześnie obowiązek organu II instancji zbadania sprawy i jej rozstrzygnięcia. Oznacza to, że jedynie po ustaleniu przez organ wyższego stopnia, że środek zaskarżenia został skutecznie wniesiony, może on badać kwestie materialnoprawne sprawy.
Sąd zwraca uwagę na to, że art. 134 kpa określa zakresowo warunki decydujące o dopuszczalności bądź niedopuszczalności odwołania (zażalenia), które konkretnie wynikają z innych przepisów procesowych stanowiących o przedmiocie zaskarżenia i toku postępowania. Niedopuszczalność odwołania (zażalenia) może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawa możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Natomiast przesłanka podmiotowa oznacza złożenie odwołania przez legitymowany podmiot - stronę postępowania w sprawie.
W przedmiotowej sprawie postanowienie uzgodnieniowe z dnia 25 czerwca 2018 r. zostało doręczone stronie postępowania głównego (dotyczącego wydania zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na linii komunikacyjnej P - B) – B Sp. z o.o. w dniu 2 lipca 2018 r. Powyższe postanowienie wobec niewniesienia zażalenia przez wskazaną wyżej spółkę (jedyną ujawnioną stronę w postępowaniu uzgodnieniowym) i upływu terminu do jego zaskarżenia, stało się ostateczne w dniu 9 lipca 2018 r. W konsekwencji złożone przez skarżące Stowarzyszenie w dniu 19 lipca 2018 r. (data nadania) zażalenie dotyczy postanowienia ostatecznego, a zatem jest niedopuszczalne w rozumieniu art. 134 kpa w zw. z art. 144 kpa.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, że upływ terminu do wniesienia odwołania (zażalenia) skutkuje tym, że decyzja (postanowienie) uzyskuje walor ostateczności. Odwołanie (zażalenie) złożone po uzyskaniu przez decyzję (postanowienie) waloru ostateczności jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych, gdyż odwołanie (zażalenie) przysługuje jedynie od decyzji (postanowień) nieostatecznych. Decyzje ostateczne można z kolei zwalczać jedynie nadzwyczajnymi środkami zaskarżenia między innymi poprzez wznowienie postępowania zakończonego taką decyzją (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 stycznia 2017 r. II SA/Łd 565/16, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie z dnia 29 kwietnia 2014 r. IV SA/Wa 2020/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Łodzi z dnia 14 marca 2011 r. II SA/Łd 1299/10).
Wobec powyższego, skoro zażalenie wniesiono wówczas, gdy postanowienie uzgodnieniowego było już ostateczne, należało orzec o niedopuszczalności wniesionego zażalenia. Zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest zatem prawidłowe. Kwestia legitymacji strony do wniesienia zażalenia nie ma w tym stanie rzeczy istotnego znaczenia.
Nie znajdując zatem podstaw do uznania, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa materialnego lub zasady postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 151 ppsa, orzekł - jak w sentencji.