Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 września 2014 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 66 § 3 w zw. z art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a), utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie niniejszego organu z dnia 4 sierpnia 2014 r., znak: [...], orzekające o zwrocie podania wniesionego w dniu 7 lipca 2014 r. przez S. B. w sprawie zbadania legalności, uczciwości i rzetelności dokumentu o nazwie "protokół o stanie majątkowym".
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w oparciu o następujące okoliczności: pismem z dnia 7 lipca 2014 r. S. B. (dalej: skarżący) wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego podanie w sprawie zbadania legalności, uczciwości i rzetelności dokumentu o nazwie protokół o stanie majątkowym. Zaznaczył przy tym, że zajęcie stanowiska w przedmiocie treści protokołu o stanie majątkowym przez Kolegium jest konieczne, w związku z licznymi uchybieniami protokołu. W związku z powyższym pismem Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, zgodnie z art. 66 § 3 w zw. z art. 19 k.p.a. swoją niewłaściwość w sprawie, skutkującą brakiem koniecznej przesłanki do podjęcia i prowadzenia postępowania. Zdaniem Kolegium przedmiotowe pismo, skierowane do organu, nie było odwołaniem, gdyż jak wynikało z jego treści stanowiło wniosek w sprawie zbadania legalności, uczciwości i rzetelności dokumentu o nazwie protokół o stanie majątkowym. W związku z powyższym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie miało możliwości merytorycznego ustosunkowania się do powyższego pisma, w rezultacie czego nastąpił zwrot złożonego podania wnoszącemu.
Pismem z dnia 12 sierpnia 2014 r. S. B. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie zbadania legalności, uczciwości i rzetelności dokumentu o nazwie "protokół o stanie majątkowym", zarzucając jednocześnie funkcjonariuszom publicznym nieudolność bądź bierność w podejmowanych działaniach.
Postanowieniem z dnia 2 września 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium ponownie powołało wyżej wskazane podstawy prawne świadczące o niewłaściwości organu w przedmiocie merytorycznego ustosunkowania się do wniosku S. B. domagającego się weryfikacji prawidłowości gminnego protokołu o stanie majątkowym. Ponadto, Kolegium nie mogło ustalić na podstawie danych podania organu właściwego do rozpoznania przedmiotowego podania, dlatego zgodnie z dyspozycją art. 66 § 3 k.p.a. orzekło o zwrocie podania wnoszącemu.
Pismem z dnia 11 października 2014 r. S. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając przedstawicielom Samorządowego Kolegium Odwoławczego naruszenie zasady zaufania obywateli wobec organów administracji publicznej, wyrażonej w art. 8 k.p.a. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że nie jest prawidłowe stanowisko organów uznające, że podanie wniesione przez skarżącego nie mieści się we właściwości rzeczowej Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Ponadto skarżący zarzucił funkcjonariuszom celową bierność w działaniu oraz przejawianie zachowań dyskredytujących organy administracji publicznej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).
Jednocześnie, zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie – w myśl art. 135 p.p.s.a. – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem obowiązujących wówczas przepisów prawa.
Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria wykazała, że skarga jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa, które uzasadnia wyeliminowanie ich z obrotu prawnego.
Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia był przepis art. 66 § 3 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Przepis art. 66 § 3 ma zastosowanie wtedy, gdy brzmienie podania nie wskazuje na to, żeby dotyczyło ono sprawy podlegającej załatwieniu w postępowaniu jurysdykcyjnym, a zatem brak jest drogi postępowania jurysdykcyjnego w zakresie żądania zgłoszonego w podaniu. Przepis art. 66 § 3 ma zastosowanie także wtedy, gdy podanie dotyczy tylko jednej sprawy załatwianej przez wydanie decyzji i wynika z niego wprawdzie, że dotyczy ono sprawy załatwianej na drodze postępowania jurysdykcyjnego (pozytywna odpowiedź na to pytanie pozwoli wskazać na organ rzeczowo właściwy w sprawie), ale strona nie przedstawiła w nim dostatecznych danych pozwalających na zidentyfikowanie organu właściwego miejscowo do jej załatwienia (por. wyrok NSA z 20 marca 2009 r., I OSK 468/08, LEX nr 595393).
Przed dokonaniem zwrotu należy jednak wezwać wnoszącego podanie do sprecyzowania treści żądania, o ile w ocenie organu może to mieć wpływ na ustalenie organu właściwego (por. wyrok WSA w Opolu z 24 czerwca 2008 r., II SA/Op 443/07, LEX nr 518027). W przedmiotowej sprawie organ nie wezwał skarżącego do sprecyzowania treści żądania, ani nie wskazał w uzasadnieniach podjętych rozstrzygnięć, dlaczego zaniechał tej czynności. Zdaniem Sądu powyższa okoliczność stanowi uchybienie przepisom postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie bowiem z treścią art. 63 § 2 k.p.a. podanie powinno zawierać w szczególności żądanie.
Natomiast zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ pierwszej instancji powinien uwzględnić przedstawione wyżej stanowisko Sądu, działając jednocześnie w poszanowaniu zasad postępowania administracyjnego określonych w k.p.a.
Uznając, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je rozstrzygnięcie organu zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie wyżej opisanym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.