Uzasadnienie
S. M. złożyła do Prezydenta Miasta wniosek o przyznanie jej lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy w ramach procedury tworzenia list mieszkaniowych na 2012 r.
Prezydent Miasta w rozstrzygnięciu z dnia 2 kwietnia 2012 r. znak: [...] powołał się na uchwałę nr [...] Rady Miasta z dnia [...] 2007 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy (Dz. U. Woj. z dnia 5 grudnia 2007 r. nr 850, poz. 5589 ze zm.) i wskazał na osoby o uprawnione do uzyskania lokalu z zasobów gminnych. Prezydent wyjaśnił pojęcie niskiego dochodu zawarte w powołanej uchwale i wskazał, że z informacji zawartej we wniosku S. M. wynika, iż w 2010 r. uzyskała ona miesięczny dochód równy 1.225,95 zł, który przewyższał kryterium niskiego dochodu dla gospodarstwa jednoosobowego. Z uwagi więc na niespełnienie tego wymogu Prezydent uznał, że nie było możliwości, aby zakwalifikować S. M. do kręgu osób ubiegających się o mieszkanie z zasobów Gminy z tytułu usamodzielnienia wychowanków placówek opiekuńczo - wychowawczych lub rodzin zastępczych.
S. M. pismem z dnia 29 sierpnia 2012 r. wezwała Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia prawa poprzez stwierdzenie bezskuteczności odmowy zakwalifikowania jej do kręgu osób ubiegających się o mieszkanie z zasobów Gminy z tytułu usamodzielnienia się wychowanków placówek opiekuńczo - wychowawczych lub rodzin zastępczych. S. M. domagała się zakwalifikowania do kręgu osób ubiegających się o mieszkanie z zasobów Gminy i zakwestionował sposób obliczenia dochodu stanowiącego podstawę do rozstrzygnięcia z dnia 2 kwietnia 2012 r.
W piśmie z dnia 3 października 2012 r. Prezydent Miasta poinformował S. M., że w jego ocenie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało złożone po upływie czternastodniowego terminu od dnia, w którym dana osoba dowiedziała się lub mogła dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Prezydent wyjaśnił, że przesyłka zawierająca rozstrzygnięcie z dnia 2 kwietnia 2012 r. była dwukrotnie awizowana, a następnie zwrócona organowi przez pocztę, co miało skutek doręczenia z dniem 20 kwietnia 2012 r. Dlatego, zdaniem Prezydenta, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, złożone 29 sierpnia 2012 r., nastąpiło po terminie określonym w art. 52 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
S. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na akt prawny Prezydenta Miasta z dnia 2 kwietnia 2012 r. znak: [...], domagając się:
- 1) stwierdzenia bezskuteczności odmowy zakwalifikowania skarżącej do kręgu osób ubiegających się o mieszkanie z zasobów Gminy z tytułu usamodzielnienia się wychowanków placówek opiekuńczo - wychowawczych lub rodzin zastępczych przyznawanych na podstawie uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia [...] 2007 r.;
- 2) zakwalifikowania skarżącej do kręgu osób ubiegających się o mieszkanie z zasobów Gminy z ww. tytułu oraz uznania prawa skarżącej do przyznania jej lokalu z powyższego tytułu w 2012 r.
Skarżąca wyjaśniła, że w okresie maj - sierpień 2012 r. przebywała poza granicami Polski, a po powrocie skontaktowała się telefonicznie z organem w celu ustalenia stanu rozpoznania sprawy. Wtedy to skarżąca dowiedziała się, że w Wydziale Mieszkalnictwa UM pozostaje dla niej pismo do odebrania, co niezwłocznie uczyniła. Ponadto skarżąca podniosła, że nie posiada miejsca zamieszkania przy ul. P w K. Skarżąca wyjaśniła, że wskazywała ten adres jedynie jako adres do korespondencji i że zamieszkiwała tam jedynie "grzecznościowo" bez żadnego tytułu prawnego. Dlatego, zdaniem skarżącej, wysłanie przez organ korespondencji pod ten adres nie mogło skutkować doręczeniem poprzez podwójne awizowanie korespondencji.
Odnośnie ustalenia kryterium dochodowego skarżąca powtórzyła zarzuty zawarte w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, twierdząc, że dla określenia, które osoby są uprawnione otrzymania mieszkań z zasobu Gminy, należało wziąć pod uwagę dochody skarżącej z lat 2010-2011, a nie wyłącznie z 2010 r. i przy takim obliczeniu kryterium dochodowego skarżąca spełnia kryterium niskiego dochodu określone w uchwale nr [...] Rady Miasta z [...] 2007 r. Skarżąca zarzuciła też organowi znaczne przekroczenie terminów rozpatrzenia jej wniosku, a także błędne obliczenie dochodu skarżącej, do którego nie powinna być wliczana pomoc pieniężna na kontynuację nauki, albowiem był to zasiłek okresowy z pomocy społecznej w rozumieniu § 3 ust. 2 pkt 3 uchwały nr [...] Rady Miasta z [...] 2007 r. Skarżąca podniosła, że podjęła liczne starania w celu przezwyciężenia swojej trudnej sytuacji życiowej, zaś Prezydent Miasta nie udzielił jej wsparcia, do czego obligują go przepisy i cel powołanej uchwały.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej odrzucenie jako wniesionej po upływie trzydziestodniowego terminu od daty doręczenia skarżącej odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W kwestii merytorycznego rozpatrzenia wniosku skarżącej o przyznanie lokalu z zasobu mieszkaniowego Gminy organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Skarżąca zakwestionowała stanowisko organu dotyczące terminowości wniesienia skargi, wskazując, że pismo organu z dnia 3 października 2012 r., stanowiące odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, otrzymała 10 października 2012 r., a więc ostatnim dniem do złożenia skargi był 9 listopada 2012 r. i, jak wynika z daty stempla pocztowego, w tym właśnie dniu została wniesiona skarga. Ponadto skarżąca ponownie zakwestionowała prawidłowość obliczenia przez organ kryterium dochodowego stanowiącego podstawę do rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym akcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie "ppsa", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 ppsa). Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ppsa).
Stosownie do treści art. 53 § 1 ppsa zasadą jest, że skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Natomiast w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.
Niezasadny jest zarzut Prezydenta Miasta, że skarga została wniesiona po upływie trzydziestodniowego terminu z art. 52 § 3 ppsa. Odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa została doręczona pełnomocnikowi S. M. 10 października 2012 r., co wynika z potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych (k. 144). Skarga została wniesiona 9 listopada 2012 r., a więc w ostatnim dniu terminu określonego w art. 52 § 3 ppsa. Dlatego skarga nie mogła zostać odrzucona z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia.
Jednakże skargę S. M. należało odrzucić z tego powodu, że przed jej wniesieniem skarżąca nie dopełniła obowiązku wynikającego z art. 52 § 3 ppsa, tj. nie złożyła skutecznie środka poprzedzającego wniesienie skargi. Wyjaśnić trzeba, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie jest instytucją postępowania administracyjnego (nie jest środkiem zaskarżenia), lecz formalnym wymogiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Dlatego ocena, czy warunek ten został spełniony, należy wyłącznie do sądu administracyjnego, a nie organu administracji, który dokonał czynności. Równocześnie zaznaczyć należy, że organ wezwany do usunięcia naruszenia prawa może albo odpowiedzieć na to wezwanie (pozytywnie bądź negatywnie dla strony) albo zachować milczenie. Milczenie organu nie stanowi dla strony przeszkody do wniesienia skargi. Jak wynika bowiem z art. 53 § 2 ppsa w takiej sytuacji termin do wniesienia skargi wynosi sześćdziesiąt dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.
Sąd uznał, że zaskarżone przez S. M. rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta z dnia 2 kwietnia 2012 r. zostało doręczone skarżącej 19 kwietnia 2012 r. w trybie przewidzianym w art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wynika to z faktu, że przesyłka zawierająca zaskarżony akt została przesłana na adres wskazany przez skarżącą i była dwukrotnie awizowana (po raz pierwszy w dniu 5 kwietnia 2012 r. – k. 134 akt adm.). W aktach administracyjnych brak jest informacji o tym, że S. M. wskazywała inny adres do doręczeń niż ten, na który Prezydent Miasta przesłał odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Dlatego doręczenie odpowiedzi organu było prawidłowe.
Natomiast bez znaczenia dla prawidłowości tego doręczenia są zarzuty skargi dotyczące braku tytułu prawnego skarżącej do nieruchomości, na adres której organ dokonywał doręczenia. Zaznaczyć trzeba też, że stosownie do art. 41 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu. W razie zaś zaniedbania tego obowiązku, doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (art. 41 § 2).
W związku z powyższym należało uznać, że skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Tym samym nie został spełniony warunek formalny dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego i skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa.