Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia 2 października 2014 r. Rektor Wyższej Szkoły [...] w T, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) w związku z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm., zwanej dalej Prawem o szkolnictwie wyższym) oraz § 30 ust. 8 i 9 Regulaminu studiów Wyższej Szkoły, stanowiącego załącznik do uchwały Senatu WS nr [...] z dnia 25 maja 2012 r.), utrzymał w mocy decyzję nr [...] Dziekana Wydziału [...] SW z dnia [...] 2014 r. o wyrażeniu zgody na wznowienie studiów SW na II semestrze w roku akademickim 2014/2015 od semestru letniego z jednoczesnym zamknięciem semestru I. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] 2014 r. Dziekan Wydziału [...] Wyższej Szkoły [...] w T wydał decyzję nr [...] o skreśleniu M. J. z listy studentów WS na kierunku [...] z powodu niezaliczenia l semestru studiów w terminie do dnia 15 marca 2014 r. (brak zaliczenia w tym terminie przedmiotu prawo cywilne).
Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 25 marca 2014 r. i stała się ostateczna z dniem 9 kwietnia 2014 r.
Wnioskiem z dnia 1 lipca 2014 r. M. J. zwrócił się o zaliczenie
I semestru studiów i wpis na II semestr.
W uzasadnieniu podał, że odwołanie od decyzji nr [...] z dnia [...] 2014 r. przesłał pocztą mailową w dniu 9 kwietnia 2014 r. W dniu skreślenia wszystkie przedmioty miał zaliczone, a brakowało jedynie wpisu do systemu zaliczenia przedmiotu prawo cywilne. Wnioskodawca podał także, że uczęszczał na wszystkie zajęcia z przedmiotów przewidzianych w II semestrze.
Decyzją nr [...] z dnia [...] 2014 r. Dziekan Wydziału [...] SW w T orzekł o wyrażeniu zgody na wznowienie studiów SW w T na II semestrze w roku akademickim 2014/2015 od semestru letniego z jednoczesnym zamknięciem semestru I. W uzasadnieniu tej decyzji Dziekan podał, że wyraził zgodę na przeniesienie zajęć zaliczonych przez M. J. w WS w T w miejsce punktów przypisanych zajęciom określonym w planie studiów i programie kształcenia w WS w T dla naboru 2014/2015 – semestr zimowy, w związku ze stwierdzeniem zbieżności uzyskanych efektów kształcenia.
Ponadto organ wskazał na konieczność wniesienia opłaty czesnego, zawarcie umowy o kształceniu i podpisanie ślubowania w terminie do dnia 15 lutego 2015 r.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył w dniu 25 lipca 2014 r. M. J., domagając się jej uchylenia i umożliwienia kontynuacji nauki bez powtarzania semestru.
Opisaną na wstępie, kwestionowaną skargą, decyzją nr [...] z dnia 2 października 2014 r. Rektor Wyższej Szkoły [...] w T utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji - Dziekana Wydziału [...] SW w T z dnia [...] 2014 r. nr [...].
W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Rektor wskazał, że ocena z przedmiotu prawo cywilne została wprowadzona do elektronicznego systemu obsługi studentów przez prowadzącego ten przedmiot w dniu 9 kwietnia 2014 r. M. J. zaliczenie z przedmiotu prawo cywilne (zaliczenie na prawach egzaminu) uzyskał w dniu 29 marca 2014 r. zgodnie z wpisem w protokole egzaminacyjnym. Zgodnie z § 23 ust. 7 Regulaminu studiów zaliczenie semestru zimowego i wpis na semestr letni winno nastąpić w terminie do dnia 15 marca.
Strona nie zaliczyła zatem semestru I (zimowego) w regulaminowym terminie do dnia 15 marca 2014 r. W związku z tym Dziekan Wydziału [...] na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym oraz § 30 ust. 2 pkt 2 Regulaminu studiów skreślił M. J. z listy studentów. W elektronicznym systemie obsługi studentów, w którym każdy student ma indywidualne konto, znajdowała się informacja o skreśleniu M. J. z listy studentów i nie było rozpisanych zajęć na kolejny semestr. Strona nie figurowała na listach studentów posiadanych przez wykładowców w II semestrze i nie uzyskała zaliczenia żadnego przedmiotu w II semestrze. M. J. opłatę za I semestr studiów uregulował dopiero w dniu 9 kwietnia 2014 r. i stanowi ona zapłatę za zrealizowane już na rzecz strony w semestrze zimowym świadczenia dydaktyczne. Opłata za II semestr studiów nie została zapłacona przez stronę.
M. J. dopiero w dniu 2 lipca 2014 r. złożył wniosek o zaliczenie
I semestru i wpisanie na II semestr studiów.
Wskutek prawomocnej decyzji o skreśleniu listy studentów M. J. utracił status studenta i w związku z tym kontynuowanie studiów w ramach pierwotnej decyzji o przyjęciu na studia z dnia 23 listopada 2013 r. nie jest możliwe.
Zgodnie z § 30 ust. 8 Regulaminu studiów osoba prawomocnie skreślona z listy studentów może ubiegać się o wznowienie studiów. Według § 30 ust. 9 Regulaminu studiów decyzję o wznowieniu studiów podejmuje Dziekan, na wniosek studenta, ustalając semestr zapisu oraz zakres i tryb uzupełniania różnic programowych, wynikających z planu studiów i programu nauczania.
W związku z powyższym wniosek M. J. o zaliczenie I semestru i wpis na II semestr studiów złożony w dniu 2 lipca 2014 r. mógł zostać rozpatrzony przez Dziekana jako wniosek o wznowienie studiów. Dziekan Wydziału [...] uznał, że I semestr studiów został zaliczony. Wznowienie studiów może zatem nastąpić na II semestr studiów. Semestr ten na kierunku [...] jest realizowany w semestrze letnim, stąd wznowienie może nastąpić na II semestrze w roku akademickim 2014/2015 od semestru letniego.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do WSA w Krakowie M. J., zarzucając naruszenie przepisu art. 35 ust. 3 k.p.a. poprzez rozpatrzenie odwołania po ponad dwóch miesiącach od jego wniesienia.
Ponadto skarżący przytoczył okoliczności dotyczące wydania przez Dziekan Wydziału [...] Wyższej Szkoły [...] w T w dniu 24 marca 2014 r. decyzji nr [...] o skreśleniu go z listy studentów WS, uznając ją za wydaną w sposób nieuprawniony.
W odpowiedzi na skargę Rektor, działający przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji są zgodne z obowiązującymi w chwili ich wydawania przepisami prawa.
Materialnoprawną podstawę kontrolowanych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm., zwanej dalej Prawem o szkolnictwie wyższym).
Ustawa ta w art. 207 ust. 1 poddała kontroli pod względem zgodności z prawem decyzje, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 (w sprawach przyjęcia na studia) oraz w art. 196 ust. 3 (w sprawach przyjęcia na studia doktoranckie) podjęte przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, nakazując odpowiednie stosowanie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postepowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 267, zwanej dalej w skrócie - k.p.a.) oraz przepisów o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego.
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem oceny zgodności z prawem, co trzeba z całą stanowczością podkreślić, były rozstrzygnięcia organów uczelni - Wyższej Szkoły [...] w T – o wyrażeniu zgody na wznowienie przez skarżącego studiów na II semestrze w roku akademickim 2014/2015 od semestru letniego z jednoczesnym zamknięciem semestru I. Pomimo, że w treści skargi skarżący podniósł także szereg argumentów, które odnoszą się do kwestii związanej z uprzednio wydaną w dniu 24 marca 2014 r. przez Dziekana Wydziału [...] Wyższej Szkoły [...] w T decyzją nr [...] o skreśleniu go z listy studentów z powodu niezaliczenia l semestru studiów, to Sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej, niż ta w której wniesiono skargę. W skardze M. J. wyraźnie wskazał, że kwestionuje decyzję Rektora z dnia 2 października nr [...] i decyzję organu I instancji z dnia [...] 2014 r. w sprawie wznowienia studiów.
Wprawdzie sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi, ale jak stanowi art. 134 P.p.s.a., nie może wyjść poza granice sprawy – tj. w tym wypadku poza granice sprawy dotyczącej wznowienia przez skarżącego studiów. Stąd też wszelka argumentacja skarżącego odnosząca się do nieprawidłowości w jego ocenie decyzji o skreśleniu go z listy studentów nie mogła być brana pod uwagę w tej sprawie.
Skarżący organom uczelni zarzucił także, że wydając decyzje w przedmiocie wznowienia przez niego studiów, przekroczyły ustawowe terminy załatwienia spraw, o których mowa w art. 35 k.p.a. Twierdzi, że dopuściły się one licznych zaniedbań, co skutkować winno uchyleniem kwestionowanych rozstrzygnięć.
W ocenie Sądu postawione organom uczelni zarzuty są chybione.
Zwrócić więc należy uwagę, że przywołanym już art. 207 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym wskazany został obowiązek odpowiedniego stosowania w przedmiotowym postępowaniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.). Polega to na zachowaniu przez organ minimum procedury administracyjnej niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony.
W kontekście wyrażonej w art. 77 ust. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasady autonomii szkół wyższych decyzje organów uczelni nie muszą spełniać tak surowych kryteriów jak decyzje organów administracji publicznej wydawane w indywidualnych sprawach, to jednak zostały poddane kontroli sądów administracyjnych pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że decyzje te muszą spełniać przynajmniej podstawowe wymogi umożliwiające dokonanie tej kontroli.
Organy uczelni, powinny najpierw poczynić ustalenia odzwierciedlone w zebranym materiale dowodowym i w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, zgodnie z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a. przedstawić motywy (z wytłumaczeniem przesłanek faktycznych i prawnych) podjętej decyzji przy zastosowaniu zasad postępowania administracyjnego. Podstawowym elementem tworzącym standard sprawiedliwości proceduralnej jest bowiem obowiązek ujawniania w czytelny sposób motywów rozstrzygnięcia (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 lipca 2009 r., sygn. akt K 7/09, publik. w OTK-A 2009, Nr 7 poz. 113).
Dokonując oceny pod tym kątem decyzji wydanych w przedmiocie wznowienia przez skarżącego studiów, nie można postawić Rektorowi Wyższej Szkoły [...] w T oraz Dziekanowi Wydziału [...] tej uczelni, by uchybili wskazanym powyżej przepisom w takim stopniu, który by mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc skutkować ich uchyleniem.
Decyzja podejmowana w sprawie wznowienia studiów jest decyzją uznaniową, co nie oznacza, że organy uczelni mogą ją podejmować w sposób dowolny.
Wprawdzie uzasadnienie pozytywnej dla skarżącego decyzji Dziekana z dnia [...] 2014 r. jest zbyt skrótowe, to już przy wydawaniu przez Rektora w trybie instancyjnym zaskarżonej decyzji zachowano minimum procedury administracyjnej, przy uwzględnieniu autonomii szkół wyższych, która ma służyć nie czemu innemu, jak także zaspokojeniu interesu prawnego studentów uczelni.
Nie ulega wątpliwości, że podanie skarżącego, noszące datę 1 lipca 2014 r., które jednakże wpłynęło dnia 2 lipca 2014 r., było wnioskiem samego skarżącego o wznowienie studiów, tj. o zaliczenie mu I semestru i wpisanie go na II semestr studiów.
Wobec powyższego, skoro postanowienia art. 257 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym, jak i postanowienia § 30 ust. 8 i 9 Regulaminu studiów Wyższej Szkoły [...] w T, nie sprzeciwiają się możliwości wznowienia przez studenta studiów, to podjęte co do zasady decyzje wyrażające zgodę na wznowienie przez skarżącego studiów przez organy uczelni są zasadne, w dodatku zaspakajające interes prawny skarżącego.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Rektor w sposób wyraźny wskazał, że to Dziekan na wniosek studenta, ustala semestr zapisu oraz zakres i tryb uzupełniania różnic programowych, wynikających z planu studiów i programu nauczania.
Skoro organy uczelni wskazały w motywach podjętych rozstrzygnięć powód zaliczenia skarżącemu I semestru studiów, bo uznały, iż mogą przenieść zajęcia zaliczone przez skarżącego w miejsce punktów przypisanym zajęciom określonym w planie studiów i programie w semestrze zimowym w związku ze zbieżnością uzyskanych efektów kształcenia, a Rektor dodatkowo wytłumaczył z jakich powodów nie może skarżący w świetle Regulaminu studiów wznowić ich nie wcześniej jak na II semestrze od semestru letniego, to nie można zarzucić organom uczelni, że wydały pozytywne dla skarżącego rozstrzygnięcia z przekroczeniem ram uznania administracyjnego.
Sąd dokonując zatem kontroli decyzji wydanych w sprawie wznowienia przez skarżącego studiów nie dopatrzył się więc naruszeń przepisów postępowania, skutkujących uchyleniem tych decyzji. Z pewnością taki skutek nie mógł wywołać podniesiony w skardze zarzut rozpoznania sprawy skarżącego z przekroczeniem ustawowego terminu. Nawet jeżeli decyzja Rektora wydana została dopiero w dniu 2 października 2014 r., to licząc termin do załatwienia odwołania od daty wpływu odwołania do organu odwoławczego, skarżącemu służyły środki zwalczania zwłoki w rozpoznaniu przez Rektora jego odwołania w postaci skargi na bezczynność. Wydanie nawet decyzji po ustawowym terminie nie pozbawia jej waloru zgodności z prawem.
Sąd nie stwierdził też naruszeń przepisów prawa materialnego, które by miały wpływ na wynik sprawy. Skarżącemu najpierw Dziekan, a potem Rektor wyrazili przecież zgodę na wznowienie studiów, ale nie od początku, lecz prawidłowo, z zaliczeniem mu semestru I studiów z dalszą możliwością kontynuowania przez niego nauczania, tj. rozpoczęcia semestru II, nie wcześniej jak w semestrze letnim, bo od tego momentu semestr ten na kierunku [...] w roku akademickim 2014/2015 mógł być realizowany. Przepisy Prawa o szkolnictwie wyższym oraz postanowienia Regulaminu studiów Wyższej Szkoły [...] w T zostały w prawidłowy sposób zinterpretowane i zastosowane.
Nie można również pominąć kwestii, że nawet gdyby Sąd orzekający dopatrzył się takich wad kontrolowanych decyzji, które by uzasadniały wydanie wyroku uchylającego te decyzje, to i tak nie mógłby tego uczynić, gdyż pogorszył by w ten sposób materialnoprawną sytuację skarżącego, naruszając w ten sposób zakaz reformationis in peius, o którym mowa w art. 134 § 2 P.p.s.a. niewątpliwie bowiem uchylenie decyzji wyrażających skarżącemu zgodę na wznowienie przez niego studiów pogorszyłoby jego nie tylko sytuację faktyczną ale i prawną.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak sentencji wyroku.