Uzasadnienie
Komendant Wojewódzki Policji decyzją nr [...] z dnia 10 października 2014 r., znak: [...], działając na podstawie art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 94 ust. 1a, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz.U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania S. S. od decyzji nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2014 r. o zwrocie pomocy finansowej w wysokości 13 506 zł utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
Organ ustalił, że S. S. pełnił służbę w Policji od dnia 20 maja 1997 r. do dnia 31 października 2007 r. Decyzją nr [...] z dnia [...] 2005 r. oraz decyzją nr [...] z dnia [...] 2005 r. Komendant Miejski Policji przyznał ww. pomoc finansową, na uzyskanie lokalu mieszkalnego położonego w K na os. A z uwzględnieniem 3 norm zaludnienia przysługujących policjantowi na dzień złożenia wniosku oraz obowiązującej w danym roku stawki pomocy finansowej.
W dniu 27 września 2013 r. uprawomocnił się wyrok Sądu Rejonowego, Wydział II Karny z dnia 4 września 2013 r., w którym Sąd uznał S. S. za winnego popełnienia zarzucanych mu w akcie oskarżenia czynów, tj. przestępstw umyślnych ściganych z oskarżenia publicznego, popełnionych w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.
W dniu 17 czerwca 2014 r. Komendant Miejski Policji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu pomocy finansowej, a w dniu [...] 2014 r. wydał zaskarżoną decyzję nr [...], w której wezwał S. S. do zwrotu pomocy finansowej w wysokości 13 506 zł w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się decyzji. Jako podstawę decyzji organ pierwszej instancji przyjął przepis art. 94 ust. 1a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz.U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.), § 5 ust. 1 pkt 3, ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez policjantów (t.j.: Dz.U. z 2013 r., poz. 864).
Od powyższej decyzji, w ustawowym terminie, S. S. wniósł odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji. Skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji błędy proceduralne polegające na naruszeniu jednej z podstawowych zasad państwa prawa, tj. zasady, że prawo nie działa wstecz. W jego ocenie nie można wobec niego zastosować przepisów o zwrocie pomocy finansowej, gdyż w dniu przyznania pomocy finansowej przepisy te jeszcze nie obowiązywały. W konkluzji skarżący żądał uchylenia w całości zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania administracyjnego.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że kwestie dotyczące mieszkań przeznaczonych dla policjantów regulują przepisy zawarte w rozdziale ósmym ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 o Policji oraz wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze.
Wskazano, że zarzut skarżącego dotyczący zastosowania przez organ pierwszej instancji przepisów nieobowiązujących w dniu przyznania mu pomocy finansowej, co spowodowało w jego ocenie naruszenie zasady, że prawo nie działa wstecz, jest bezzasadny. Organ podał, że w dniu przyznania S. S. pomocy finansowej nie obowiązywał przepis art. 94 ust. 1a ustawy o Policji, stanowiący ustawową przesłankę wydania zaskarżonej decyzji o zwrocie pomocy finansowej. Przepis ten wprowadzono na podstawie art. 1 pkt 26 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2006 r. Nr 158, poz. 1122). Jak słusznie zauważył skarżący, przepis ten zaczął obowiązywać z dniem 20 września 2006 r., a zatem w okresie kiedy S. S. pełnił służbę w Policji i nie został jeszcze zawieszony w obowiązkach służbowych, co nastąpiło dopiero w dniu 20 lipca 2007 r. Skarżący powinien więc mieć świadomość zmiany obowiązującego prawa, które zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw RP.
S. S. został zwolniony ze służby w Policji z dniem 31 października 2007 r, a więc już po wejściu w życie tego przepisu. Z kolei § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez policjantów, został wprowadzony § 1 pkt 4 rozporządzenia MSWiA z dnia 31 października 2008 r. (Dz. U. z 2008 r., nr 203, poz. 1274). Zmiana ta weszła w życie 2 grudnia 2008 r., a więc po zwolnieniu S. S. ze służby w Policji.
Podniesiono, że organy nie kwestionują zasadności wydania decyzji o przyznaniu S. S. pomocy finansowej i kwestia ta nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. W istniejącym wówczas (tj. w 2005 r.) stanie prawnym i faktycznym skarżący spełniał warunki do otrzymania tego świadczenia. Zaskarżona decyzja nr [...] KMP dotyczy innej sprawy. Została wydana po przeprowadzeniu innego postępowania administracyjnego, wszczętego w dniu 17 czerwca 2014 r. w oparciu o istniejący obecnie stan prawny i faktyczny. Postępowanie to dotyczyło innego przedmiotu postępowania, tj. zwrotu pomocy finansowej.
Faktyczną podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest prawomocny wyrok Sądu Rejonowego z dnia 4 września 2013 r., sygn. akt: [...], którym strona została skazana za przestępstwa umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, popełnione w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Mogło się bowiem zdarzyć, że S. S. nie zostałby skazany za takie przestępstwo, mógł też zostać uniewinniony od postawionych mu zarzutów. W takiej sytuacji, nie zostałaby spełniona przesłanka faktyczna wydania zaskarżonej decyzji i pomoc finansowa nie musiałaby zostać zwrócona.
Organ wydając decyzję musi stosować prawo istniejące w dniu jej wydania. Jednocześnie decyzja musi odnosić się do istniejącego stanu faktycznego, a zatem organ ma w sposób nie budzący wątpliwości ustalić fakty, ich znaczenie według normy prawnej oraz zastosować normę prawną obowiązującą.
Wskazano, że zgodnie z art. 94 ust. 1a cyt. ustawy "osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne lub przestępstwo skargowe umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, popełnione w związku z wykonywanie obowiązków służbowych i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, albo za przestępstwo określone w art. 258 kodeksu karnego lub wobec której orzeczono prawomocnie środek karny pozbawienia praw publicznych za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, jest obowiązana do zwrotu pomocy finansowej (...)." Przepis prawa obowiązujący w dniu wydania zaskarżonej decyzji (tj. [...] 2014 r.) i istniejący stan faktyczny (tj. skazanie prawomocnym wyrokiem za wymienione w przepisie przestępstwa), nie pozostawiają organowi żadnej możliwości interpretacji, co oznacza, że wydanie decyzji o zwrocie pomocy finansowej w takim przypadku jest obligatoryjne.
Jako błędne organ uznał również twierdzenie skarżącego jakoby art. 94 ust. 1a ustawy o Policji został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z art. 32 i 46 Konstytucji RP. Zgodnie z wyrokiem TK z dnia 23 lutego 2010 r. (sygn. K 1/08), przepisy art. 94 ust. 1a ustawy o Policji są zgodne z art. 2 i nie są niezgodne z art. 32 i 46 Konstytucji RP.
Podniesiono, że zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001 r., "do ustalenia wysokości kwoty pomocy finansowej podlegającej zwrotowi przyjmuje się liczbę norm zaludnienia określoną w decyzji o przyznaniu pomocy finansowej oraz stawkę tej pomocy, obowiązującą w dniu powstania obowiązku jej zwrotu." W związku z tym, jako stawkę pomocy podlegającej zwrotowi należy przyjąć kwotę obowiązującą w dniu 12 września 2013 r., tj. kwotę 4 502 zł oraz przysługujące S. S. w dniu przyznania pomocy finansowej 3 nomy zaludnienia. Tym samym kwota podlegająca zwrotowi wynosi 13 506 zł.
Zdaniem organu odwoławczego ocena faktów dokonana przez organ pierwszej instancji została przeprowadzona prawidłowo. Podkreślono, że decyzja o zwrocie pomocy finansowej wobec takiej osoby jest jedynie realizacją nakazu ustawowego wymienionego w art. 94 ust. 1a ustawy o Policji, co oznacza, że S. S. z mocy ustawy utracił prawo do pomocy finansowej i zobowiązany jest do jej zwrotu. Decyzja o zwrocie pomocy finansowej ma więc charakter deklaratoryjny, nie nadaje ani też nie odbiera stronie przysługującego jej wcześniej prawa, które jak wykazano zainteresowany utracił z mocy ustawy, w związku ze skazaniem go za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, popełnione w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.
Skargę na powyższą decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...] z dnia 10 października 2014 r., znak: [...] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie S. S. Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji obu instancji. W skardze zarzucił organom Policji przede wszystkim naruszenie zasady lex retro non agit poprzez zastosowanie przepisów art. 94 ust.1a ustawy o Policji i § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej, które weszły w życie odpowiednio 20 września 2006 r. i 2 grudnia 2008 r. więc po przyznaniu mu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w 2005 r. Uważa, że powyższe przepisy powinny być stosowane "do tych świadczeń, które zostały przyznane funkcjonariuszom po 20 września 2007 r.".
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2014 r., poz. 1647), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, zgodnie z którą sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Ze względu na powyższą zasadę kontroli oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...] z dnia 10 października 2014 r., znak: [...] w przedmiocie zwrotu pomocy finansowej w wysokości 13 506 zł.
Sąd w procesie kontroli bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Mając na uwadze powyższe kryteria kontroli sądowej stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Organy obu instancji dopuściły się bowiem naruszenia prawa w sposób, który miał wpływ na ich rozstrzygnięcia.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 94 ust. 1a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz.U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.), zgodnie z którym "Osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne lub przestępstwo skarbowe umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, popełnione w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, albo za przestępstwo określone w art. 258 Kodeksu karnego lub wobec której orzeczono prawomocnie środek karny pozbawienia praw publicznych za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, jest obowiązana do zwrotu pomocy finansowej, o której mowa w ust. 1".
W rozpoznawanej okolicznością bezsporną i znajdującą odzwierciedlenie w aktach sprawy jest to, że skarżący otrzymał pomoc finansową na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych przyznaną decyzjami Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2005 r., nr [...] oraz z dnia [...] 2005 r., nr [...] z dnia [...] 2005 r. na podstawie art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Bezsporne jest również, że skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego, Wydział II Karny z dnia 4 września 2013 r., w którym Sąd uznał S. S. za winnego popełnienia zarzucanych mu w akcie oskarżenia czynów, tj. przestępstw umyślnych ściganych z oskarżenia publicznego, popełnionych w latach 2003-2006 w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.
W czasie uzyskania przez skarżącego pomocy finansowej na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych na mocy ostatecznych decyzji Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2005 r. i z dnia [...] 2005 r. na podstawie art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, ustawa ta nie przewidywała sankcji w postaci obowiązku zwrotu uzyskanej pomocy finansowej przez osobę, która została skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne lub przestępstwo skarbowe umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, popełnione w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, albo za przestępstwo określone w art. 258 Kodeksu karnego lub wobec której orzeczono prawomocnie środek karny pozbawienia praw publicznych za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe.
W świetle przepisów obowiązujących w 2005 r., tj. w oparciu o treść obowiązującego w tym czasie § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów udzielona pomoc finansowa podlegała zwrotowi tylko w dwóch sytuacjach: 1) w razie jej nienależnego pobrania, a także 2) w przypadku zwolnienia policjanta ze służby przed upływem 10 lat.
Taki stan prawny, w omawianym zakresie, trwał do czasu wejścia w życie ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 158, poz. 1122), na mocy której w art. 1 pkt 26 dodano do art. 94 ust. 1a, który to przepis w niniejszej sprawie przywołują organy obu instancji jako podstawę żądania od skarżącego zwrotu otrzymanej przez niego w 2005 r. pomocy finansowej. Ustawa z dnia 21 lipca 2006 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw nie zawierała w tym zakresie przepisów przejściowych stanowiąc jedynie w art. 11, że ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia - tj. z dniem 5 września 2006 r.
Podnieść również należy, że wskazane wyżej rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. wydane w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 94 ust. 2 ustawy o Policji zostało zmienione – w zakresie określenia podstaw zwrotu przyznanej pomocy finansowej - dopiero na mocy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 października 2008 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz.U. Nr 203, poz. 1274) poprzez dodanie § 5 pkt 3 stanowiącego, że pomoc finansowa podlega zwrotowi gdy osoba, która ją otrzymała, została prawomocnie skazana za przestępstwo, o którym mowa w art. 94 ust. 1a ustawy o Policji.
W tym stanie prawnym brak było podstaw do żądania od skarżącego na podstawie obecnie obowiązujących przepisów zwrotu pomocy finansowej udzielonej decyzjami wydanymi przez organy Policji w 2005 r. Nowelizacja ustawy o Policji wprowadzająca uregulowanie kolejnej podstawy zwrotu otrzymanej pomocy finansowej - skazanie prawomocnym wyrokiem za popełnienie przestępstwa - weszła bowiem w życie dopiero w dniu 20 września 2006 r. i nie zawierała przepisów wprowadzających. Skarżący skazany zaś został prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego, Wydział II Karny w dnia 4 września 2013 r. Oznacza to, że organy zastosowały obecnie obowiązujące przepisy przewidujące sankcję nieznaną w stanie prawnym obowiązującym w 2005 roku do stanu faktycznego, który wówczas zaistniał i zdeterminował treść decyzji Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2005 r. i z dnia [...] 2005 r.
Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zdecydowanie dominuje pogląd, że w sytuacjach, kiedy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w kwestii przepisów intertemporalnych (w tym, gdy przepisy ustawy zawierają jedynie formułę o ich wejściu w życie z dniem ogłoszenia) należy przyjąć, że nowa ustawa ma zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, jak również do zdarzeń, które miały miejsce wcześniej, lecz trwają dalej - po wejściu w życie nowej ustawy (uchwała 7 sędziów NSA z 10 kwietnia 2006 r., I OPS 1/06, ONSAiWSA 2006, nr 3 poz. 71; uchwała NSA z dnia 20 października 1997 r., FPK 11/97, publ.: ONSA 1998, Nr 1, poz. 10; wyrok NSA z dnia 8 maja 2013 r., II OSK 2873/12, LEX nr 1343899; uchwała NSA w składzie 7 sędziów z dnia 12 września 2005 r., I FPS 2/05, Lex nr 157494; wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r., II GSK 218/08, LEX nr 480220; wyrok NSA z dnia 7 października 2010 r., II FSK 884/09, LEX nr 786685; wyrok NSA z dnia 17 października 2007 r., I OSK 2003/06, LEX nr 427587; wyrok NSA z dnia 9 listopada 2011 r., II OSK 1949/11, LEX nr 1152111; wyrok NSA z dnia 19 września 2013 r., II OSK 1302/13; S. Wronkowska, M. Zieliński, Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Warszawa 1997, s. 49-53.).
W tym kontekście należy nawiązać do znajdującej zastosowanie w prawie administracyjnym zasady aktualności traktowanej jako pewnego rodzaju uogólnienie norm wyznaczających prawidłowe przeprowadzenie procesu stosowania prawa bądź jako zasada wyprowadzana z samej istoty prawa administracyjnego, a rozumianej jako nakaz określonego działania skierowany do podmiotów upoważnionych do stosowania prawa, tj. nakaz rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej z uwzględnieniem aktualnych okoliczności faktycznych i prawnych w chwili orzekania (uchwała NSA z dnia 18 stycznia 1998 r., sygn. akt OPK 38/97; wyrok NSA z dnia 21 grudnia 1999 r., IV SA 2079/97, Lex nr 48737; wyrok NSA z dnia 23 września 2008 r., I OSK 1566/09, Lex nr 745088; wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2010 r., II OSK 1388/09, Lex nr 597240; wyrok NSA z dnia 3 lipca 2013 r., II OSK 587/12) bądź innymi słowy nakaz uwzględniania jako podstaw prawnych rozstrzygania sprawy - norm prawnych aktualnych w chwili rozstrzygania sprawy.
Treść zasady aktualności łączy się z konsekwencjami bezwzględnego wiązania norm prawa administracyjnego i zasady legalności, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, czego nie sposób rozumieć inaczej – w braku wyraźnej odmiennej regulacji prawnej – niż jako nakaz działania na podstawie prawa obowiązującego, a nie uchylonego, a także z reglamentacyjnym charakterem prawa administracyjnego, w którym przynajmniej z założenia każda kolejna zmiana stanu prawnego ma w większym stopniu realizować indywidualistycznie rozumiany interes publiczny niż prawo wcześniejsze i uchylane.
Należy przyjąć, że jeżeli ustawodawca nie wprowadza norm prawa intertemporalnego, to rozstrzygnięcie sprawy jest zdeterminowane aktualnymi normami materialnymi, przy czym: 1) jeżeli istotą sprawy jest wyznaczenie przez organ konsekwencji prawnych dla ustalanego dopiero stanu faktycznego, to są to normy aktualne w chwili orzekania;
2) w przypadku gdy sam ustawodawca wiąże bezpośrednio konsekwencje prawne z zaistnieniem określonego stanu faktycznego – normy aktualne w chwili zaistnienia tego stanu. Z przedstawionym rozumieniem zasady aktualności korespondują również poglądy dotyczące kwestii sankcji w prawie administracyjnym. Należy zaakceptować te poglądy, zgodnie z którymi "każdorazowo podejmując decyzję o bezpośrednim stosowaniu nowego prawa organ administracji musi rozważyć czy nie doprowadzi to do skutków nie dających się zaakceptować z punktu widzenia konstytucyjnych zasad porządku prawnego. Jest to tym ważniejsze, że w wielu przypadkach technika bezpośredniego działania nowego prawa godzić może w zasadę lex retro non agit wywodzoną, z fundamentalnej konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego" (zob. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2005 r., OSK 994/04, Lex nr 819273). Tezę powyższa sformułowano oceniając – na tle regulacji ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym i ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - dopuszczalność określania skutków prawnych zdarzenia, które miało miejsce przed dniem wejścia w życie przepisów przewidujących sankcję w większej wysokości niż przewidywały to przepisy dotychczasowe, obowiązujące w dacie zdarzenia i Sąd stanął na stanowisku, że "niedopuszczalność rozstrzygania przez organ administracji sprawy w oparciu o nowe przepisy wynika przede wszystkim z faktu, iż przedmiotem sprawy jest nałożenie sankcji administracyjnej o charakterze represyjnym (...) Z uwagi na gwarancyjną funkcję prawa represyjnego można wnioskować, że podmiot naruszający prawo mógł w oparciu o zasadę zaufania do państwa i stanowionego przezeń prawa (zasady również wywodzone z zasady demokratycznego państwa prawnego), oczekiwać zastosowania wobec niego sankcji w oparciu o przepisy obowiązujące w czasie, gdy dopuścił się naruszenia prawa. (...). W świetle postanowień Rekomendacji nr R/91/1 Komitetu Ministrów RE w sprawie sankcji administracyjnych z dnia 13 lutego 1991 r. (zamieszczonej w pracy T. Jasudowicza, Administracja wobec praw człowieka, Toruń 1996), ustanawiających europejskie standardy stosowania sankcji przez organy administracji, w sytuacji gdy mniej uciążliwa sankcja obowiązywała w czasie popełnienia czynu - wprowadzona później sankcja bardziej surowa nie może być nakładana a wejście w życie, po dokonaniu czynu, mniej represyjnych postanowień powinno działać na korzyść podmiotu wobec którego władza rozważa nałożenie sankcji".
Analiza art. 94 ust. 1a ustawy o Policji wykazuje, że sam ustawodawca powiązał bezpośrednio konsekwencje prawne w postaci obowiązku zwrotu pomocy finansowej z zaistnieniem określonego stanu faktycznego, którym jest uzyskanie przez policjanta pomocy finansowej na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych na podstawie decyzji administracyjnej wydanej w oparciu o art. 94 ust. 1 ustawy. Do stanu faktycznego wynikającego z decyzji przyznającej policjantowi pomoc finansową na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych mają zatem zastosowanie przepisy obowiązujące w dacie wydania tej decyzji. Jeżeli decyzja taka została wydana zanim wszedł w życie przepis art. 94 ust. 1a ustawy o Policji, to nie ma podstaw do stosowania wobec policjanta, który uzyskał pomoc finansową na podstawie tej decyzji sankcji z art. 94 ust. 1a ustawy o Policji. Jeżeli decyzja taka wydana zostałaby po wejściu w życie art. 94 ust. 1a ustawy o Policji, to stan faktyczny z niej wynikający stanowiłby element stanu faktycznego objętego zakresem art. 94 ust. 1a ustawy o Policji, a policjant skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwo określone w tym przepisie podlegałby sankcji polegającej na obowiązku zwrotu pomocy finansowej uzyskanej na podstawie decyzji wydanej w oparciu o art. 94 ust. 1 ustawy.
W konsekwencji należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane w wyniku błędnej wykładni art. 94 ust. 1a ustawy o Policji, a w konsekwencji również wadliwego zastosowania tego przepisu w realiach niniejszej sprawy, a uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż bezpośrednio zdeterminowały treść decyzji obydwu instancji.
Zgodnie z treścią art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że wskazane wyżej uchybienia dotyczą decyzji organów obydwu instancji i nie mogą być konwalidowane w postępowaniu przed organem drugiej instancji, gdyż działanie takie naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W związku z tym uchylenie decyzji organów obydwu instancji jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Przy ponownym prowadzeniu postępowania organy uwzględnią oceny prawne i wskazania wyżej wyrażone zgodnie z dyspozycją art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a w konsekwencji umorzą wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie zobowiązania S. S. do zwrotu pomocy finansowej uzyskanej przez skarżącego na mocy decyzji Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2005 r. nr [...] oraz z dnia [...] 2005 r. nr [...].
W tym stanie rzeczy - mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uchylić zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Zgodnie z art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku.