Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek T. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 listopada 2014 r.
We wniosku skarżący świadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką i dwójką pełnoletnich braci. Skarżący nie posiada żądnego miesięcznego dochodu. Jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku. W skład majątku skarżącego wchodzi mieszkanie o pow. 36 m2.
Z uwagi na fakt, iż podane przez skarżącego informacje dotyczące jego stanu majątkowego i rodzinnego okazały się niewystarczające, referendarz działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 22 stycznia 2015 r. wezwał skarżącego do przekazania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania następujących informacji:
- - udokumentowanie za pomocą kserokopii faktur i rachunków miesięcznych kosztów utrzymania, w szczególności opłata za media za ostatni okres rozliczeniowy a także telefon, ubezpieczenia, podatek od nieruchomości, wydatki na żywność, i leki. W przypadku zaległości z tytułu opłat za media nalży przedstawić aktualne zaświadczenie z właściwych organów potwierdzających te okoliczności;
- - przedłożenie zeznania podatkowego za rok 2013;
- - przedstawienie historii rachunku bankowego skarżącego i jego matki za ostanie trzy miesiące, z aktualnym saldem;
- - przedłożenia zaświadczenie o zarobkach matki;
- - przedłożenie zaświadczenia o uzyskaniu statusu osoby bezrobotnej przez skarżącego;
- - wyjaśnienie czym zajmuje się S. S. i jaki miesięczny dochód uzyskuje;
- - wyjaśnienie na czym polega pomoc skarżącego w pracy wykonywanej przez matkę;
- - oświadczenie czy skarżący lub osoba pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym jest właścicielem pojazdu mechanicznego;
- - oświadczenie czy skarżąca korzysta z pomocy opieki społecznej - jeśli tak to w jakim zakresie, stosowne decyzje.
Skarżący nie odpowiedział na wezwanie sądu, gdyż w ogóle nie odebrał skierowanego do niego wezwania.
Zgodnie z art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), "w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających pismo składa się na okres 14 dni w placówce pocztowej... a zawiadomienie o tym umieszcza się w oddawczej skrzynce korespondencyjnej a gdy to jest niemożliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub miejscu wskazanym do doręczeń.... W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu, o którym mowa w § 1."
W przedmiotowej sprawie urząd pocztowy powiadomił skarżącego o złożeniu powyższego pisma w urzędzie pocztowym z dniu 26 stycznia 2015 r. Mimo wezwania skarżący nie odebrała pisma. W związku z tym skuteczne doręczenie pisma nastąpiło w dniu 9 lutego 2015 r.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,(Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.
Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz zważył co następuje:
Zgodnie zaś z treścią art. 246 § 1 pkt 1 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy. Wskazuje ona, iż na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona ma wskazać taka sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzającą do uprawdopodobnienia, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23 października 2009 r., sygn. akt II SA/GL 823/09).
Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnień wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przesz niedostarczenie dokumentów, bądź nieskładanie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez orzekającego ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 4 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II GZ 296/10).
Skarżący nie odniósł się do wezwania sądu, gdyż nie odebrał skierowanej do niego korespondencji.
Obowiązek wykazania braku możliwości finansowych uiszczenia kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika, a tym samym przedstawienia i wykazania wszelkich okoliczności potwierdzających ten fakt obciąża wnioskującego o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym uchylanie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wyłączającą możliwość przyznania tego prawa (por. postanowienie NSA z 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 418/05).
Wobec powyższego należało przyjąć, iż skarżący nie zrealizował warunków wykazania, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Złożone na urzędowym formularzu oświadczenie jest niepełne, nie zawiera bowiem wszystkich danych o sytuacji finansowej i rodzinnej skarżącego.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).