Uzasadnienie
Skarżący M. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 21 października 2019 r. nr [...]. Postanowieniem tym organ utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z [...] 2019 r. nr [...], nr [...] uznające za nieuzasadniony zarzut wniesiony do organu egzekucyjnego (Naczelnika Urzędu Skarbowego). Zarzut dotyczył prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], a jego podstawą było nieistnienie obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej za postój w strefie płatnego parkowania.
Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia organu odwoławczego i zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami wpisu oraz dojazdu na rozprawę w kwocie 207,16 zł za każdą rozprawę.
Skarżący zarzucił wadliwość ustaleń stanu faktycznego w sprawie oraz brak spełnienia przesłanek formalnych i faktycznych toczącej się przeciwko niemu egzekucji.
Skarżący wskazał, że nie doszło do spełnienia warunków powstania obowiązku uiszczenia opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania. Powołując się na art. 2 ust. 30 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. Z 2020 r., poz. 110) wywiódł, że postój jego pojazdu 12 stycznia 2018 r. w strefie płatnego parkowania przy al. Powstania Warszawskiego w Krakowie wynikał z okoliczności, na które nie miał wpływu i którym nie mógł zapobiec. Był wówczas na sali rozpraw w sądzie powszechnym, gdzie składał zeznania jako świadek i sali tej nie mógł opuścić, żeby uzupełnić opłatę za parkowanie.
Skarżący podkreślił, że postój, aby generować opłatę dodatkową, nie może wynikać z "warunków" lub z "przepisów ruchu drogowego", o których mowa w art. 2 ust. 30 Prawa o ruchu drogowym. Ponadto skarżący wskazał także, że obowiązek uiszczenia opłaty z art. 13b ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 470) wiąże się z prawidłowym oznaczeniem miejsca parkingowego znakami pionowymi i poziomymi w strefie płatnego parkowania, czego zabrakło w sprawie (miejsce, w którym zaparkował swój pojazd skarżący nie było oznakowane znakami poziomymi).
Skarżący podtrzymał także zarzuty z postępowania odwoławczego o tym, że ustalenia pracowników organu jakim jest spółka z o.o. nie będącego organem administracji w rozumieniu przepisów ustawy, nie mają mocy dowodu urzędowego odnośnie okoliczności stwierdzonych przez podmiot pobierający opłatę w imieniu jednostki samorządowej (inkasenta podatku). Podtrzymał także zarzut, że w sprawie nie wydano decyzji wymiarowej (skarżący otrzymał jedynie upomnienie poborcy podatku), a powstanie obowiązku podatkowego nie może wynikać z ustaleń pracownika spółki nie będącego organem administracji.
W odpowiedzi na skargę Kolegium, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało swoje stanowisko, uznając że zgromadzone w sprawie dowody pozwalają na stwierdzenie, że egzekwowany obowiązek skarżącego uiszczenia opłaty za postój w strefie płatnego parkowania istnieje. Organ powołał przepisy prawa miejscowego regulującego zasady pobierania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, tj. uchwałę nr LXXXIX/2177/17 Rady Miasta Krakowa z dnia 22 listopada 2017 r. (Dz.Urz. Woj. Małop. 2017 r., poz. 8013 z późn. zm.).
Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że bez znaczenia dla obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej za pozostawienie pojazdu w strefie płatnego parkowania jest okoliczność, że parkowanie w tej strefie nie było postojem w rozumieniu Prawa o ruchu drogowym. Organ podkreślił rolę znaków pionowych jako decydujących w wyznaczeniu miejsca płatnego parkowania (stosownie do uchwały siedmiu sędziów NSA z 9 października 2017 r., II GPS 2/17). Jako nieistotną ocenił kwestię przyczyn, które spowodowały nieuiszczenie opłaty za postój. Powołał się także na art. 75 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Z 2020 r., poz. 256), który nakazuje dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
W piśmie z 10 lutego 2020 r. skarżący ponownie podkreślił, że ustalenia faktyczne dokonane przez spółkę prawa handlowego nie mogą być podstawą wystawienia tytułu wykonawczego przez organ administracji publicznej lub samorządowej. Ponownie podkreślił także konieczność zatrzymania pojazdu na wyznaczonym i prawidłowo oznakowanym miejscu do parkowania dla zaistnienia obowiązku uiszczenia opłaty, a fakt zatrzymania pojazdu wynikający nie z woli skarżącego, ale z okoliczności faktycznych, na jakie nie miał on wpływu i jakim nie mógł zapobiec, wykluczał w ocenie skarżącego obowiązek podatkowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Skarga nie była zasadna, ponieważ skarżący pozostawił swój samochód w strefie płatnego parkowania i strefa ta była prawidłowo oznaczona.
Na wstępie Sąd zaznacza, że zgodnie z utrwalonymi poglądami sądów administracyjnych generalnie obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej (ze względu na brak opłacenia postoju w płatnej strefie parkowania) jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, co oznacza, że nie jest nakładany w drodze decyzji administracyjnej. Nie ma więc znaczenia, czy zawiadomienie o obowiązku zapłaty dodatkowej faktycznie zostało doręczone zobowiązanemu. Nie jest ono decyzją (postanowieniem) administracyjną, z której doręczeniem ustawa wiązałaby jakiekolwiek skutki prawne. W tej sytuacji możliwość dochodzenia swych racji oraz obrony swoich interesów przez zobowiązanego powstaje dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego, co następuje poprzez zgłoszenie zarzutu – tak też było w rozpatrywanej sprawie.
Pomimo więc ogólnej zasady wyrażonej w art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (stanowiącej, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym) należy przyjąć, że wniesienie zarzutu wszczyna postępowanie w sprawie rozpoznania i wydania rozstrzygnięcia w zakresie jego zasadności (co do zasadności tego obowiązku). Organ egzekucyjny jest zobowiązany po wniesieniu zarzutu do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, przy zastosowaniu Kodeksu postępowania administracyjnego. W sytuacji kiedy obowiązek powstaje z mocy prawa, jest bowiem to jedyna możliwość obrony swoich praw przez zobowiązanego (wyrok WSA w Krakowie z 20 listopada 2013 r., I SA/Kr 1582/13 oraz z 22 sierpnia 2012 r., III SA/Kr 686/11, a także wyrok WSA w Gdańsku z 26 kwietnia 2012 r., III SA/Gd 107/12).
Podobnie rację miały organy powołując uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 października 2017 r., II GPS 2/17, że miejsca płatnego postoju wyznaczone w strefie płatnego parkowania to, co do zasady, miejsca podwójnie oznakowane: znakami pionowymi D–18 i znakami poziomymi typu P-18. Niemniej jednak to znaki pionowe informują o sposobie korzystania z drogi i dlatego tym znakom, co trzeba podkreślić, należałoby przypisać rolę decydującą w wyznaczeniu miejsca płatnego postoju. Treść uchwały była skarżącemu doskonale znana, ponieważ cytował ją już na etapie postępowania administracyjnego i to również w części podkreślonej przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu.
Z dokumentacji znajdującej się w aktach wynika, że zatoka parkingowa przy ul. Powstania [...], była prawidłowo oznakowana – zarówno znakami pionowymi jak i poziomymi. Co więcej, wyjaśnienia skarżącego co do przyczyn przedłużenia się parkowania – są wzajemnie sprzeczne.
W reklamacji z 12 stycznia 2018 r. (k.11 akt administracyjnych) skarżący wyjaśnia, że postój wynikał z polecenia policji i przedłużającego się przesłuchania w tzw. Białym Domku. Sąd zwraca uwagę, że twierdzenia skarżącego znalazły się w reklamacji złożonej bezpośrednio po otrzymaniu zawiadomienia o braku opłaty parkingowej – nie powinno więc dojść do przekłamań w opisie stanu faktycznego. Natomiast w skardze (k. 5 akt sądowych) skarżący pisze już o przedłużającym się przesłuchaniu przed sądem powszechnym. Sąd zauważa, że Komisariat [...] w K (tzw. [...]) znajduje się na ul. L – jest to odległość ponad dwóch przystanków komunikacji miejskiej od miejsca, w którym położone są budynki sądów powszechnych (i to przy tych budynkach znajduje się ul. Powstania [...]).
W ocenie Sądu nie miało znaczenia, że postój w strefie płatnego parkowania przedłużył się z powodu trwających czynności czy to sądu powszechnego, czy policjantów na komisariacie. W Prawie o ruchu drogowym (art. 2 pkt 30) nie ma warunków zwalniających z obowiązku poniesienia opłaty za parkowanie. Co więcej obowiązek ponoszenia przez skarżącego opłat za parkowanie w strefie wynikał z innych przepisów tj. z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych i prawa miejscowego tj. uchwały nr LXXXIX/2177/17 Rady Miasta Krakowa z dnia 22 listopada 2017 r. Żaden z powołanych aktów nie zwalniał skarżącego z obowiązku braku opłacenia części należności tylko dlatego, że postój przedłużył się z powodu nieprzewidzianych okoliczności. Sąd zwraca uwagę, że zwolnienia zawarte w ustawie o drogach publicznych (np. art. 13 ust. 3, 3a i 4) wyliczane są enumeratywnie.
Z akt wynika, że skarżący pozostawił samochód w strefie P6II tj. strefie płatnego parkowania obejmującą ul. Powstania [...] (załącznik nr 1 do uchwały Nr LXXXIX/2177/17Rady Miasta Krakowa z dnia 22 listopada 2017 r.). Nie ma więc wątpliwości co do ustaleń faktycznych. Nie są więc zasadne zarzuty, że "zawiadomienie" o braku uiszczenia opłaty zostało dokonane przez pracowników spółki miejskiej. Samo postępowanie administracyjne tj. postępowanie egzekucyjne, w trakcie którego skarżący złożył zarzut, prowadzone było przez organy administracyjne tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego i Prezydenta Miasta.
Sąd rozumie, że szacowany czas parkowania mógł się przedłużyć z przyczyn niezależnych od skarżącego, ale okoliczność ta nie zmienia faktu, że postój samochodu w strefie płatnego parkowania nadal jest "postojem". Skarżący pozostawiając samochód w płatnej strefie parkowania brał na siebie ryzyko, że faktyczny czas parkowania będzie dłuższy niż wstępnie szacowany i opłacony.
Z tych to przyczyn Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.).