Uzasadnienie
Decyzją z dnia 26 listopada 2019 r. sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu z urzędu sprawy stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez działającego z upoważnienia Starosty Powiatu - Naczelnika Wydziału Komunikacji i Transportu z dnia [...] 2019 r., znak: [...] o rejestracji samochodu Volkswagen [...], o numerze nadwozia [...], pod numerem rejestracyjnym [...] - stwierdziło nieważność decyzji wydanej z upoważnienia Starosty Powiatu przez Naczelnika Wydziału Komunikacji i Transportu dnia [...] 2019r., znak: [...] o rejestracji samochodu Volkswagen [...], o nr nadwozia [...], pod numerem rejestracyjnym [...].
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie prawnym i faktycznym:
Decyzją z dnia [...] 2019 r., znak: [...] Naczelnik Wydziału Komunikacji i Transportu orzekł na wniosek A. M. (dalej, jako skarżąca) o rejestracji samochodu ciężarowego m-ki Volkswagen [...], o nr nadwozia [...], pod numerem rejestracyjnym [...].
W dniu 30 października 2019 r. Starosta Powiatu wniósł o stwierdzenie z urzędu nieważności ww. decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. wskazując, że "doszło do rażącego naruszenia prawa polegającego na wydaniu decyzji administracyjnej z naruszeniem art. 72 ust. 1 pkt 5 i art. 72 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2018 r. poz. 1990 ze. zm.) oraz § 3 ust. 8 i § 7 ust. 1 rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i znaczenia pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2355, dalej jako rozporządzenie o rejestracji).
Pomimo obowiązku przedstawienia przy rejestracji oryginału dowodu rejestracyjnego, a w przypadku utraty dowodu rejestracyjnego (...), odpowiedniego zaświadczenia, wystawionego przez organ rejestrujący właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji, potwierdzające dane zawarte w utraconym dokumencie, niezbędne do rejestracji, skarżąca przedstawiła jedynie kserokopię dowodu rejestracyjnego oraz oświadczenie o zagubieniu dowodu rejestracyjnego wystawione w nieznanych okolicznościach przez nieznaną osobę. Ponieważ nie można było zidentyfikować autora tego oświadczenia, Starosta uznał, że oświadczenie to jest wadliwe.
Nadto do akt sprawy dołączono jedynie kserokopię dowodu rejestracyjnego sporządzonego w języku francuskim, co jest niezgodne z § 7 ust. 1 rozporządzenia o rejestracji. W aktach sprawy znajduje się kserokopia umowy sprzedaży sporządzona pomiędzy skarżącą, a sprzedawcą francuskim, w której nie wypełniono miejsca przeznaczonego na cenę pojazdu. Oznaczenie ceny jest tymczasem jednym istotnych elementów umowy, zgodnie z art. 535 K.c. i brak jakiegokolwiek wskazania, co do sposobu obliczenia czy ustalenia ceny należy uznać za element wpływający na ważność zawartej umowy. W załączonej do wniosku kserokopii nie widać także, aby cena została na kopii zamazana.
Po zawiadomieniu skarżącej o wszczęci z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Naczelnika Wydziału Komunikacji i Transportu z dnia [...] 2019 r., skarżąca nie wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych, natomiast do Kolegium wpłynęło pismo Naczelnika Wydziału Komunikacji i Transportu stwierdzające, że w sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Do pisma tego załączona została "Karta zapytania o dane SIS" dla samochodu Volkswagen [...], o numerze nadwozia [...].
Decyzją z dnia 26 listopada 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji wydanej z upoważnienia Starosty Powiatu przez Naczelnika Wydziału Komunikacji i Transportu dnia [...] 2019 r. W uzasadnieniu decyzji Kolegium powołało art. 72 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 2 i § 3 ust. 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2355, ze zm.), załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzory dokumentów w tych sprawach (Dz.U. z 2019 r., poz. 2130), który m.in. w § 5 reguluje procedurę związaną ze zmianą właściciela pojazdu, a w § 5a ust. 1 pkt 1 procedurę zgłoszenia do pierwszej rejestracji na terytorium RP pojazdu sprowadzonego z zagranicy, w stosunku do którego zgłoszono utratę lub zniszczenie dowodu rejestracyjnego wydanego przez organ właściwy do rejestracji pojazdu za granicą.
Kolegium podkreśliło, że pomimo obowiązku przedstawienia przy rejestracji pojazdu oryginałów dokumentów skarżąca do wniosku o zarejestrowanie pojazdu zamiast dowodu rejestracyjnego załączyła jego nieuwierzytelnianą za zgodność z oryginałem kserokopię oraz oświadczenie o "zagubieniu" oryginału dowodu rejestracyjnego. Art. 72 ustawy Prawo o ruchu drogowym jednoznacznie wskazuje, jakie dokumenty w zamian zagubionego dowodu rejestracyjnego winien przedłożyć wnioskodawca: wtórnik dowodu rejestracyjnego, bądź zaświadczenie, wystawione przez organ rejestrujący właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji. Dopiero w sytuacji gdy organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu za granicą odmawia właścicielowi pojazdu wydania wtórnika dowodu rejestracyjnego, wtórnika części I tego dokumentu albo zaświadczenia, o którym mowa w art. 72 ust. 4 ustawy, organ rejestrujący może wystąpić do tego organu o potwierdzenie danych zawartych w utraconym dowodzie rejestracyjnym, uzyskane wówczas przez organ rejestrujący potwierdzenie w postaci papierowej albo elektronicznej z organu właściwego ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu za granicą zastępuje zaświadczenie, o którym mowa w art. 72 ust. 4 ustawy (§ 3 ust. 10).
Tymczasem skarżąca do wniosku o zarejestrowanie pojazdu nie załączyła ani zaświadczenia, wystawionego przez organ rejestrujący właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji, potwierdzające dane zawarte w utraconym dokumencie, ani wtórnika dowodu rejestracyjnego, o którym stanowi § 3 ust. 8 przytaczanego rozporządzenia. Pomimo tego organ nie wezwał wnioskodawczyni o uzupełnienie złożonego wniosku o duplikat dowodu rejestracyjnego bądź zaświadczenia, wydając decyzje o zarejestrowaniu pojazdu. Zdaniem Kolegium nie ma podstaw do tego, aby uznać, że organ rejestrujący jest zwolniony z powyższych obowiązków, w sytuacji skierowania do centralnego organu technicznego Krajowego Systemu Informatycznego (KSI) zapytania dotyczącego utraconego dowodu rejestracyjnego. Brak również dowodów wskazujących, iż właściciel pojazdu występował do organu właściwego ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu za granicą - we Francji, o wydanie wtórnika dowodu rejestracyjnego bądź zaświadczenia potwierdzające dane zawarte w utraconym dokumencie, a francuski organ odmówił właścicielowi wydania wtórnika dowodu rejestracyjnego, czy zaświadczenia, o którym mowa w art. 72 ust. 4 ustawy.
Tylko w takiej sytuacji, zgodnie z § 3 ust. 10 rozporządzenia, organ rejestrujący mógł wystąpić do tego organu o potwierdzenie danych zawartych w utraconym dowodzie rejestracyjnym. Z tych też powodów Kolegium wskazało, że Naczelnik Wydziału Komunikacji i Transportu w sposób rażący naruszył art. 72 ust. 1 pkt 5 i ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 3 ust. 8 rozporządzenia o rejestracji, uznając, że załączona do wniosku o rejestrację pojazdu nieuwierzytelniona kopia francuskiego dowodu rejestracyjnego (uzupełniona oświadczeniem wnioskodawcy o zagubieniu oryginału dowodu) jest wystarczająca do zarejestrowania pojazdu na terytorium RP.
Dodatkowo Kolegium podkreśliło, że niezależnie od braku oryginału dowodu rejestracyjnego pojazdu, inne dokumenty powinny być przedstawione organowi w oryginałach. Tymczasem w aktach sprawy zalega jedynie nieuwierzytelniona za zgodność oryginałem kopia umowy sprzedaży objętego wnioskiem o rejestrację samochodu Volkswagen [...] o nr rej. [...], nie zawierająca ustalonej przez strony ceny sprzedaży, ani daty zawarcia umowy, co budzi poważne wątpliwości co do ważności umowy oraz daty, z jaką skarżąca stała się właścicielem objętego umową pojazdu. Treść § 6 ust. 4 rozporządzenia o rejestracji dopuszcza jedynie, aby w oryginale dowodu własności albo kopii dowodu własności z notarialnym poświadczeniem, informacja o cenie pojazdu mogła być przekreślona w sposób uniemożliwiający odczytanie ceny.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. M. podniosła, że zaskarżona decyzja jest dla Niej bardzo niesprawiedliwa i narazi ją na duże straty materialne. Wskazała, że jest przedsiębiorcą zajmującym się importem i obrotem używanymi samochodami. Po zakupie samochodu "zgubiła oryginał dowodu rejestracyjnego, jednak na szczęście dysponowała kserokopią". Gdyby chciała uzyskać wtórnik dowodu rejestracyjnego lub zaświadczenie o rejestracji przedmiotowego samochodu z właściwego urzędu we Francji, musiałaby "załadować samochód na lawetę, udać się do Francji, wykonać tam badania techniczne pojazdu i dopiero wystąpić do organu rejestrującego o wydanie takiego dokumentu" Wszystkie te koszty przekroczyłyby jej zysk. Dlatego uważa, że postępowanie Naczelnika Wydziału Komunikacji i Transportu, który dokonał sprowadzenia jej samochodu wszelkimi dostępnymi dla siebie środkami było właściwe. Potwierdziło ono, że jej pojazd jest wolny od wad prawnych, czego SKO nie podważyło.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Materialnoprawną podstawę wydania decyzji stanowił przepis art. 72 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 2 i § 3 ust. 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2355, ze zm.), załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzory dokumentów w tych sprawach (Dz.U. z 2019 r., poz. 2130), który m.in. w § 5 reguluje procedurę związaną ze zmianą właściciela pojazdu, a w § 5a ust. 1 pkt 1 procedurę zgłoszenia do pierwszej rejestracji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojazdu sprowadzonego z zagranicy, w stosunku do którego zgłoszono utratę lub zniszczenie dowodu rejestracyjnego wydanego przez organ właściwy do rejestracji pojazdu za granicą.
Sąd w całości podziela stanowisko zaprezentowane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia 26 listopada 2019 r. Jak słusznie wywiodło Kolegium zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany. W przedmiotowej sprawie skarżąca złożyła wniosek o rejestrację samochodu ciężarowego m-ki Volkswagen [...], o nr nadwozia [...], pod numerem rejestracyjnym [...]. Bezsporne jest, że skarżąca nie dysponowała dowodem rejestracyjnym ponieważ, jak oświadczyła, "zgubiła oryginał dowodu rejestracyjnego, jednak na szczęście dysponowała kserokopią". W myśl art. 72 ust. 4 ww. ustawy, w przypadku utraty dowodu rejestracyjnego lub karty pojazdu, zamiast tych dokumentów należy przedstawić zaświadczenie, wystawione przez organ rejestrujący właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji, potwierdzające dane zawarte w utraconym dokumencie, niezbędne do rejestracji.
Takim zaświadczeniem skarżąca nie dysponowała. Sama w skardze przyznała, że "gdyby chciała uzyskać wtórnik dowodu rejestracyjnego lub zaświadczenie o rejestracji przedmiotowego samochodu z właściwego urzędu we Francji, musiałaby "załadować samochód na lawetę, udać się do Francji, wykonać tam badania techniczne pojazdu i dopiero wystąpić do organu rejestrującego o wydanie takiego dokumentu". Wszystkie te koszty przekroczyłyby jej zysk.
Nie ulega zatem wątpliwości, że rozpoznawanej sprawie, wniosek skarżącej o rejestrację pojazdu nie odpowiadał wymogom określonym w art. 72 ust. 1 pkt 1 i 5 oraz ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Nie zostały również spełnione przesłanki z § 2 i § 3 ust. 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2355, ze zm.). W myśl § 3 ust. 8 powołanego rozporządzenia, w przypadku zgłoszenia do rejestracji, na terytorium RP pojazdu sprowadzonego z zagranicy i zgłoszenia utraty albo zniszczenia dowodu rejestracyjnego albo części I tego dokumentu wydanego przez organ właściwy do rejestracji pojazdu za granicą, do wniosku o rejestrację właściciel pojazdu dołącza wydany przez ten organ wtórnik dowodu rejestracyjnego, wtórnik części I tego dokumentu albo zaświadczenie, o którym mowa w art. 72 ust. 4 ustawy. W przedmiotowej sprawie do wniosku o rejestrację skarżąca dołączyła do wniosku o rejestrację jedynie kserokopię dowodu rejestracyjnego., która w świetle powołanych przepisów nie stanowiła właściwego dokumentu.
W myśl § 3 ust. 10 rozporządzenia, jeżeli organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu za granicą odmawia właścicielowi pojazdu wydania wtórnika dowodu rejestracyjnego, wtórnika części I tego dokumentu albo zaświadczenia, o którym mowa w art. 72 ust. 4 ustawy, organ rejestrujący może wystąpić do tego organu o potwierdzenie danych zawartych w utraconym dowodzie rejestracyjnym. Uzyskane przez organ rejestrujący potwierdzenie w postaci papierowej albo elektronicznej z organu właściwego ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu za granicą zastępuje zaświadczenie, o którym mowa w art. 72 ust. 4 ustawy.
Niespornym jest również, że skarżąca nie wystąpiła do organu właściwego ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu za granicą (we Francji) o wydanie wtórnika dowodu rejestracyjnego, zatem organ ten nie mógł jej odmówić wydania tego dokumentu. A jedynie wówczas organ rejestrujący mógłby wystąpić do organu we Francji o potwierdzenie danych zawartych w utraconym dowodzie rejestracyjnym.
W konsekwencji stwierdzić należy, że w słusznie Kolegium uznało, że Naczelnik Wydziału Komunikacji i Transportu w sposób rażący naruszył art. 72 ust. 1 pkt 5 i ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 3 ust. 8 rozporządzenia o rejestracji uznając, że załączona do wniosku o rejestrację pojazdu nieuwierzytelniona kopia francuskiego dowodu rejestracyjnego (uzupełniona oświadczeniem wnioskodawcy o zagubieniu oryginału dowodu) jest wystarczająca do zarejestrowania przedmiotowego pojazdu na terytorium RP.
Nie ulega wątpliwości, że stwierdzenie nieważności decyzji na skutek rażącego naruszenia prawa na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych, a zatem pojęcie to musi być interpretowane wąsko. Oznacza to, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko wówczas, gdy podjęte rozstrzygnięcie jest w sposób oczywisty sprzeczne z treścią nie budzącej wątpliwości i mającej zastosowanie w danej sprawie normy prawnej. Innymi słowy, rażącym naruszeniem prawa jest dotknięta decyzja, której treść stanowi zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. (vide: wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 1197/19). Z całą pewnością z taką sytuacja mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Skarżąca nie dysponując stosownymi dokumentami wystąpiła do organu o zarejestrowanie pojazdu przywiezionego z Francji, a organ na podstawie jedynie nieuwierzytelnionej kserokopii dowodu rejestracyjnego, oświadczeniu o zagubieniu dowodu rejestracyjnego wystawionym w nieznanych okolicznościach przez nieznaną osobę oraz dysponując nieważną kserokopią umowy kupna sprzedaży (bez daty, określonej ceny sprzedaży samochodu), wbrew przepisom zarejestrował przedmiotowy pojazd.
Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że brak jest podstaw do kwestionowania zaskarżonej decyzji. Z tego powodu Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.