Uzasadnienie
Komendant Powiatowy Policji w Krakowie postanowieniem z dnia 30 grudnia 2022 r., nr 16/2022/ZAG, na podstawie art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm. – dalej jako: k.p.a.), odmówił skarżącemu wydania zaświadczenia o żądanej przez niego treści.
W treści pouczenia zamieszczonego pod ww. postanowieniem zawarto m.in. informację o przysługującym stronie prawie, sposobie i terminie wniesienia zażalenia od powyższego postanowienia do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie.
Jak wynika z treści skargi i odpowiedzi na skargę, ww. postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 8 stycznia 2023 r.
Skargę na ww. postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w Krakowie wniósł K. J. (dalej jako: skarżący), przedstawiając w uzasadnieniu skargi argumentację na jej poparcie.
W odpowiedzi na skargę organ wskazał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 – dalej jako: p.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.).
Mając zatem na uwadze treść przywołanego wyżej art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. wskazać należy, że jedną z podstawowych przesłanek dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli w danym postępowaniu służyły one stronie. Oznacza to, że w przypadku, w którym przedmiotem kontroli sądu ma być postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, niezbędne jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy postanowienie to jest ostateczne w toku instancji, w tym czy zostało ono wydane na skutek wniesionego od niego zażalenia. Stosownie bowiem do treści art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Powyższe regulacje uwzględniają zatem obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), zgodnie z którą organ odwoławczy ponownie rozpoznaje i rozstrzyga w sposób merytoryczny daną sprawę załatwioną przez organ I instancji, a nie jedynie kontroluje prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji.
Jednocześnie w myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn, niż określone w pkt 1-5a tego paragrafu, wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.).
Wymaga w tym miejscu zaznaczenia, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż niedopuszczalność skargi z innych przyczyn o jakich stanowi art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. obejmuje m.in. przypadki, gdy w danej sprawie nie zostały wyczerpane środki zaskarżenia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt II FSK 1913/09, LEX nr 586993).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżący uczynił przedmiotem swojej skargi postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w Krakowie z dnia 30 grudnia 2022 r. wydane w pierwszej instancji, od którego – zgodnie z art. 219 w zw. z art. 141 § 1 k.p.a. – służyło stronie zażalenie do organu wyższego stopnia, którym w przedmiotowej sprawie był Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie. Przedmiotowe postanowienie zawierało w tym zakresie stosowne pouczenie o prawie, sposobie i terminie wniesienia zażalenia do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie i jak wynika z treści skargi oraz odpowiedzi na skargę zostało doręczone skarżącemu w dniu 8 stycznia 2023 r. Oznacza to więc, że dopiero wniesienie zażalenia od ww. postanowienia Komendanta Powiatowego Policji w Krakowie i jego rozpatrzenie – stosownie do treści art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. – otworzyłoby skarżącemu drogę do skutecznego wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego, której przedmiotem byłoby postanowienie organu II instancji wydane w następstwie rozpatrzenia wniesionego przez niego zażalenia.
Tymczasem w przedmiotowej sprawie skarżący wniósł wprawdzie zażalenie od ww. postanowienia Komendanta Powiatowego Policji w Krakowie, które zostało rozpatrzone przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie postanowieniem z dnia 26 stycznia 2023 r., a jednocześnie w dniu 14 stycznia 2023 r. (tj. jeszcze przed wydaniem przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie postanowienia z dnia 26 stycznia 2023 r.) złożył skargę do sądu administracyjnego na ww. postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w Krakowie nie czekając na rozstrzygnięcie organu II instancji. Nie oznacza to jednak, że sama czynność wniesienia przez skarżącego zażalenia na postanowienie organu I instancji wypełniała dyspozycję art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. i czyniła skargę na postanowienie organu I instancji dopuszczalną. Podkreślić bowiem jeszcze raz należy, że skarga jest niedopuszczalna m.in., jeżeli skarżący nie wniesie zażalenia do organu II instancji i od razu zaskarży do sądu administracyjnego postanowienie organu I instancji, ale także wówczas, gdy już po wyczerpaniu przysługujących mu w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia (w tym wniesieniu zażalenia) złoży skargę na rozstrzygnięcie organu I instancji do sądu administracyjnego.
Sądy administracyjne nie są bowiem powołane do kontroli legalności rozstrzygnięć organów administracyjnych I instancji, gdyż takie ich działanie naruszałoby ww. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 424/19, LEX nr 2689419).
Dlatego też z uwagi na wskazane powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia.