Uzasadnienie
Zaskarżoną przez B. K. decyzją z dnia 22 stycznia 2010r. znak [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z [...] 2009r. znak [...] odmawiającą B. K. pomocy w spłacie kredytu.
Jako podstawę prawną decyzji przyjęto art. 3 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 2 pkt 1, ust. 3 ustawy z dnia 19 czerwca 2009r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych udzielonych osobom, które utraciły pracę (Dz.U. z 2009r., Nr 115, poz. 964).
Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego:
W dniu 21.10.2009r. B. K. złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy wniosek o przyznanie pomocy państwa w spłacie kredytu mieszkaniowego. Wskazała, że w dniu 29.08.2008r. utraciła zatrudnienie (została zwolniona przez pracodawcę za wypowiedzeniem) i jest zobowiązana do spłaty dwóch kredytów mieszkaniowych udzielonych na podstawie umów z Bankiem [...]: z dnia 27.03.2006r. nr [...] w wysokości 110.000 zł spłacanego w okresie od 27.03.2006r. do 31.03.2026r. oraz umowy z dnia 25.09.2008r. nr [...] w wysokości 100 000 zł spłacanego w okresie od 25.09.2008r. do 30.09.2028r.
Z akt wynika, że przedmiotem umowy kredytowej z dnia 27.03.2006r. jest udzielenie kredytu gotówkowo – hipotecznego z przeznaczeniem na dokończenie budowy domu jednorodzinnego, natomiast przedmiotem umowy kredytowej z dnia 25.09.2008r. jest dokończenie budowy domu jednorodzinnego i spłata kredytu mieszkaniowego z 18.05.2007r. nr [...].
B. K. zarejestrowała się w dniu 03.09.2009r. jako osoba bezrobotna. Prawo do zasiłku dla bezrobotnych nabyła po upływie siedmiu dni od dnia zarejestrowania.
Starosta odmówił B. K. decyzją z dnia [...] 2009r. znak [...] wydaną na podstawie art. 3 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 2 pkt 1, ust. 3 ustawy o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych udzielonych osobom, które utraciły pracę przyznania pomocy w spłacie kredytu pomocy w spłacie kredytów, powołując się na okoliczność, że oba wymienione wyżej kredyty zostały udzielone skarżącej na dokończenie budowy domu gdy tymczasem w/w ustawa wymaga by kredyt mieszkaniowy udzielony był na budowę domu jednorodzinnego (art. 2 ust. 2 pkt 1). W ocenie organu kredyt na dokończenie budowy domu nie mieści się w definicji kredytu mieszkaniowego przyjętej w w/w ustawie.
Odwołując się od decyzji Starosty, B. K. podniosła, że decyzja ta jest w jej ocenie krzywdząca, przy czym wyjaśniła, że kredyt na budowę domu został jej udzielony w roku 2004. Ze względu na niską zdolność kredytową otrzymała wówczas jedynie 65 000 zł. Wykonała za tą kwotę dokumentację budowlaną, fundamenty, piwnice, mury piętra i częściowo konstrukcję dachu. Następnie w roku 2006 uzyskała kolejny kredyt na dokończenie budowy domu i na spłatę poprzedniego kredytu. Wykonała za te środki stan surowy i częściowo instalację wewnętrzną. W roku 2007 i 2008 uzyskała z mężem kolejny kredyt, dzięki czemu w roku 2009 dokończyła budowę domu i wprowadziła się do niego w tym samym roku. Podkreśliła, że całość uzyskanych od Banku [...] środków została przeznaczona na wybudowanie jednego domu oraz, że w świetle utraty pracy i konieczności utrzymania czteroosobowej rodziny aktualna miesięczna rata kredytu w wysokości 1680 zł jest dla niej zbyt wysoka i kwalifikuje się do pomocy państwa w spłacie tego kredytu.
Wojewoda w uzasadnieniu opisanej na wstępie decyzji podzielił ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji stwierdzając, że wskazana we wniosku o udzielenie pomocy w spłacie kredytów oraz w odwołaniu okoliczność, że uzyskane w roku 2006 i 2008 kredyty przeznaczone były na dokończenie budowy domu są decydujące dla oceny zasadności przyznania pomocy skarżącej w spłacie tych kredytów. Kredyt w rozumieniu ustawy o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów (...) ma być udzielony na budowę domu a tego rodzaju kredyt skarżąca uzyskała w roku 2004, przy czym nie był on objęty wnioskiem. Kredytem mieszkaniowym w rozumieniu ustawy nie jest również kredyt udzielony na prace wykończeniowe, remont, modernizację mieszkania czy domu lub ta część udzielonego kredytu, która jest przeznaczona na koszty związane z nabyciem lokalu mieszkalnego np. koszty notarialne.
Decyzja Wojewody stała się przedmiotem skargi B. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której powtórzyła argumentację odwołania od decyzji pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 154, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie było ustalenie czy skarżącej B. K. przysługuje pomoc państwa w spłacie zaciągniętych kredytów mieszkaniowych.
Art. 3 ustawy z dnia 19 czerwca 2009 roku o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych udzielonych osobom, które utraciły pracę (Dz. U. z 2009 r. Nr 115, poz. 964) określa warunki przyznania takiej pomocy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 tego przepisu, pomoc może być przyznana kredytobiorcy zobowiązanemu do spłaty kredytu mieszkaniowego, który po dniu 1 lipca 2008 r. utracił pracę rozumianą jako zatrudnienie lub inną pracę zarobkową. W myśl zaś ust. 4 w przypadku gdy kredytobiorcą jest jeden z małżonków, między którymi istnieje wspólność majątkowa, a kredytobiorca nie utracił pracy, pomoc może być przyznana, jeżeli małżonek nie będący kredytobiorcą spełnia warunki, o których mowa w ust. 1, i nie utracił zatrudnienia w sposób określony w ust. 3.
Z powyższego wynika, że pomoc państwa w spłacie kredytu mieszkaniowego możliwa jest w dwóch przypadkach, tj. w sytuacji określonej w art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy (...) oraz w sytuacji określonej w art. 3 ust. 4 ustawy. Ponadto ustawodawca określił w wyżej wymienionej ustawie kilka przesłanek uniemożliwiających przyznanie pomocy państwa w spłacie kredytu mieszkaniowego (art. 3 ust. 3, ust. 5, ust. 6, art. 4 ustawy o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych udzielonych osobom, które utraciły pracę), nie mających zastosowania w niniejszej sprawie.
Istotnym dla sprawy przepisem w/w ustawy jest art. 2 ust. 2 pkt 1, który stanowi, że kredytem mieszkaniowym w rozumieniu ustawy jest kredyt udzielony na budowę domu jednorodzinnego, jeżeli przed złożeniem wniosku o pomoc właściwy organ nie zgłosił w terminie sprzeciwu w związku z zawiadomieniem o zakończeniu budowy albo została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego.
Orzekające w sprawie organy oparły decyzję odmowną na wąskiej interpretacji wskazanego wyżej przepisu, opierającej się jedynie na stwierdzeniu, że skoro B. K. zawarła z Bankiem [...] umowy kredytowe określone jako kredyt na "dokończenie budowy domu", to nie zachodzi przesłanka uprawniająca skarżącą do otrzymania pomocy państwa z ustawy o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów (...). Takie określenie kredytu w umowie przesądziło w ocenie organów o tym, że kredyt tak określony przez strony umowy nie jest tożsamy z kredytem "na budowę domu".
Istotnie, ustawa w art. 2 ust. 2 i 3 precyzuje co należy rozumieć pod pojęciem "kredyt mieszkaniowy", ograniczając przedmiot pomocy ze strony państwa do wymienionych w tych przepisach rodzajów kredytów i rzeczywiście w art. 2 ust. 2 pkt 1 stanowi o kredycie na "budowę domu", niemniej jednak należy stwierdzić, że organy nie uwzględniły i nie rozpatrzyły w rozstrzygnięciu całokształtu wymaganych tym przepisem przesłanek dla stwierdzenia czy skarżąca, wnioskująca o pomoc państwa w spłacie kredytów jest beneficjentem tej pomocy. Chodzi o zastrzeżenie ustawowe by pomoc w spłacie kredytu w przypadku posiadania kredytu na budowę domu jednorodzinnego przyznać po ustaleniu czy przed złożeniem wniosku o pomoc właściwy organ nie zgłosił w terminie sprzeciwu w związku z zawiadomieniem o zakończeniu budowy albo została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego. W ten sposób w ocenie Sądu przepis kładzie akcent na okoliczności związane z procesem budowy domu jednorodzinnego od strony formalnoprawnej takie jak sprzeciw właściwego organu w związku z zawiadomieniem o zakończeniu budowy czy na okoliczność wydania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego.
Faktycznie przepis uzależnia przyznanie pomocy państwa od etapu procesu budowlanego. W aktach niniejszej sprawy znajduje się pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20.10.2009r. znak [...] zawiadamiające męża skarżącej, P. K., że po analizie złożonych dokumentów oraz ustaleń faktycznych wskazujących na zrealizowanie obiektu budowlanego należącego do adresata i jego żony nie zachodzą przesłanki do wniesienia sprzeciwu w drodze decyzji wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z infrastrukturą techniczną w A gm. B. Pismo to było w posiadaniu organu zarówno pierwszej jak i drugiej instancji, ale nie stanowiło przedmiotu ustaleń i rozważań tych organów. W szczególności organy nie ustaliły czy sporne kredyty zostały udzielone po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania, co uzasadniałoby przyjęcie, że udzielony kredyt nie spełnia kryteriów o jakich mowa w art. 2 ust. 2 pkt. 1 ustawy o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych udzielonych osobom które utraciły pracę.
Ustawodawca przepisem tym stworzył definicję legalną kredytu mieszkaniowego, właśnie na użytek tej ustawy, dlatego stosując tę ustawę organy powinny odnieść się do tej definicji, a nie poprzestawać na określeniach nadanych umową kredytową, gdyż te nie wiążą organu w zakresie uznania, czy udzielony kredyt spełniał kryteria w/w ustawy. Na marginesie sprawy należy zauważyć, że organ nie wyjaśnił dlaczego uznał kredyt udzielony na "dokończenie budowy domu " za przeznaczony na inny cel niż budowa domu.
Z powyższych uwag nasuwa wniosek o naruszeniu przez organy przepisów art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) nakazujących podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Decyzja organu odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty zostały na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylone, wobec stwierdzenia, że naruszenie przez organy przepisów postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy z tego względu, że decyzja odmowna została wydana przedwcześnie, bez wyjaśnienia całokształtu okoliczności sprawy.
Rozpatrując sprawę ponownie organ pierwszej instancji uwzględni w stanie faktycznym sprawy wyżej wymienione pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego a następnie wyda stosownie do ustaleń decyzję w przedmiocie pomocy państwa w spłacie udzielonych skarżącej kredytów.