Uzasadnienie
Decyzją Nr [...] z [...] stycznia 2015 r. znak [...] Starosta orzekł o odmowie aktualizacji danych operatu ewidencyjnego dla obrębu P, Gmina P w zakresie objętym wnioskiem.
Ww. decyzję, po rozpatrzeniu odwołania D. i S. J. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją nr [...] z [...] 2015 r. znak [...] uchylił w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Organ I instancji w przeprowadzonym ponownie postępowaniu wyjaśniającym zrealizował zalecenia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zawarte w decyzji nr [...] z [...] 2015 r. znak [...]. Prawidłowo ustalił krąg stron postępowania i uzupełnił zgromadzony materiał dowodowy. W wyniku dokonania ponownej analizy zgromadzonego materiału dowodowego nadal nie znalazł podstaw prawnych i faktycznych do aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dla obrębu P, gmina P objętych wnioskiem S. J. z 25 czerwca 2013 r.
Starosta w części dotyczącej działki [...] o pow. 0,0042 ha, ujawnionej w księdze wieczystej [...], powstałej z części dawnej parceli gruntowej l. kat. [...] objętej księgą wieczystą [...], decyzją nr [...] z [...] 2015 r. znak [...] na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, a to dlatego, że stan zarejestrowany w jednostce rejestrowej [...] operatu ewidencyjnego dla obrębu P, Gmina P jest dla działki nr [...] powstałej z części dawnej parceli gruntowej [...] zgodny ze stanem z ujawnionym w dziale I i II księgi wieczystej [...] oraz z treścią aktów notarialnych wskazanych we wniosku.
Dla pozostałej części parceli gruntowej l. kat. [...] ujawnionej w księdze wieczystej [...] stanowiącej własność D. M. w udziale wynoszącym [...] części oraz własność S. i D. J. na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej w udziale wynoszącym [...] części, wnioskodawca nie przedłożył stosownej dokumentacji geodezyjnej synchronizującej tą część parceli l. kat. [...] z obecnie obowiązującą ewidencją gruntów i budynków obrębu P. Starosta decyzją nr [...] z [...] 2015 r. znak [...] odmówił aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla obrębu ewidencyjnego P, jednostka ewidencyjna P poprzez ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków zmian w danych przedmiotowych i podmiotowych wynikających z aktu notarialnego Rep. A [...] z 11 kwietnia 2012 r., którego przedmiotem było nabycie przez S. i D. J. udziału wynoszącego "3023/3456 części w nieruchomości położonej w P, składającej się z pgr [...] o pow. 0,0113 ha" - w części dotyczącej cz. pgr. [...]4 o powierzchni 0.01000 ha, objętej KW [...] prowadzonej przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego, w której własność wpisana jest na rzecz D. M. w 433/3456 części oraz S. i D. J. w 3023/3456 części.
Od powyższej decyzji w ustawowym terminie odwołanie złożyli D. J. i S. J. kwestionując decyzję nr [...] Starosty z [...] 2015 r. znak [...] i wnosząc o dalsze kontynuowanie sprawy celem całkowitego wyjaśnienia spraw własności pgr. [...] (a wcześniej [...]), która to parcela gruntowa nie została przekształcona na działkę. Odwołujący się wskazali, że gdyby tą czynność wykonano nie byłoby kłopotów, jak wykonanie synchronizacji lub dokonanie zmian geodezyjnych które są sprzeczne z prawem własności i wniosków o wpisy sąd nie może zrealizować. Odwołujący się podnoszą, że w dniu 11 kwietnia 2012 r. aktem notarialnym nr [...] zakupili udziały 3023/3456 w pgr. [...] o pow. 113 m2 objętą księgą wieczystą Nr [...]. Projekt podziału nieruchomości pod przebudowę drogi krajowej z 15 stycznia 1999 r. nr [...] obejmuje opis zmian i prac na mapie w skali 1:2880 na pgr. [...] i [...]. Parcelę gruntową [...] podzielono na parcele gruntowe [...] o pow. 40 m2 i pgr. [...] o pow. 156 m2, parcelę gruntową [...] podzielono na parcele gruntowe [...] o pow.28 m2 i pgr. [...] o pow. 113 m2.
Strona skarżąca wskazuje, że przy zakupie działki [...] powstałej z pgr. [...] należało odłączyć od działki [...] pgr. [...], a następnie przekształcić ją na działkę [...]. Strona skarżąca zarzuciła organowi przyjęcie pod numerem [...] do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego mapy z wykazem synchronizacyjnym, którym działce [...] o pow. 42 m2 przyporządkowano część pgr. [...] oraz, że pozostała część pgr. [...] weszła w skład działki [...]. Biegła z zakresu geodezji swoim opracowaniem wykazała, że część parceli [...] weszła do działki [...] o pow. 0,0100 ha (chociaż właścicielami jest D. i S. J. i C. M.) - co było powodem odmowy dokonania wpisu przez Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 30 grudnia 2015 r. znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania D. J. i S. J. od decyzji Nr [...] Starosty z [...] 2015 r. znak [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Rozpatrując złożone odwołanie oraz całość materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy organ odwoławczy wskazał, że przepisami prawa materialnego regulującymi kwestie prowadzenia przez starostę operatu ewidencji gruntów i budynków są przepisy ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520 z późn. zm.) obowiązującej od dnia 12 lipca 2014 r. - dalej zwaną "ustawą" oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2015 r. poz. 542) - dalej zwanego "rozporządzeniem".
Mając na uwadze przepisy ustawy wskazuje się, że aktualizacja danych ewidencyjnych może nastąpić w dwojakim trybie: albo w trybie czynności materialno-technicznej albo w drodze decyzji administracyjnej.
Mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy, wszczętej na wniosek S. J. stwierdzono, że w obowiązującym stanie prawnym winna ona zostać rozstrzygnięta w drodze decyzji administracyjnej. Wydanie w powyższej sprawie decyzji nałożyło na organ pierwszej instancji obowiązek stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 K.p.a., art. 10 K.p.a., art. 28 K.p.a. oraz art. 77 K.p.a. a także obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do załatwienia sprawy.
Podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, to jest utrzymania operatu ewidencyjnego w zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2 rozporządzenia). Aktualizacja operatu następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1 rozporządzenia). Stosownie do art. 24 ust. 2a ustawy, informacje zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek właścicieli nieruchomości lub władających gruntami na zasadzie samoistnego posiadania. Zmiany danych ewidencyjnych wprowadza się z urzędu, jeżeli wynikają między innymi z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych.
W przedmiotowej sprawie podstawę aktualizacji stanowił wniosek S. J. z dnia 25 czerwca 2013 r.
Organ I instancji pismem z 19 lipca 2013 r. znak [...] zawiadomił strony, że na wniosek S. J. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków zmian w danych przedmiotowych i podmiotowych wynikających z aktu notarialnego Rep. A [...] z dnia 11 kwietnia 2012 r., którego przedmiotem było między innymi nabycie przez S. i D. J. udziału wynoszącego [...] części do parceli gruntowej l. kat. [...] o pow. 0,0113 ha ujawnionej w księdze wieczystej nr [...]. Również strony były poinformowane o sporządzonym wykazie synchronizacyjnym dla działki [...] o pow. 0,0042 ha powstałej z części parceli gruntowej l. kat. [...], sporządzonym przez geodetę uprawnionego mgr inż. U. Z. – [...]. Z akt sprawy wynika, że wskazana w piśmie z 19 lipca 2013 r. znak [...] przez organ I instancji dokumentacja geodezyjno-kartograficzna wraz z wykazem zmian danych ewidencyjnych nie została dostarczona przez wnioskodawcę.
Z akt sprawy oraz z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że na mocy ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu gospodarstw rolnych (Dz. U. z 1971 r. Nr 27, poz. 250) Naczelnik Gminy w P wydał między innymi:
- - akt własności ziemi Nr [...] z 4 marca 1976 r., mocą którego B. M. i jego żona K. M. stali się właścicielami nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów jako parcele gruntowe między innymi l. kat. [...] o łącznej powierzchni 3.4237 ha;
- - akt własności ziemi Nr [...] z 11 grudnia 1975 r., mocą którego A. U. i jego żona K. U. stali się właścicielami nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów jako parcele gruntowe między innymi l. kat. [...] i l.kat. [...] o łącznej powierzchni 2,1020 ha;
- - akt własności ziemi Nr [...] z 10 listopada 1976 r., mocą którego S. S. stał się właścicielem nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów jako parcele gruntowe między innymi l. kat. [...] o łącznej powierzchni 1,9965 ha.
Ze zgromadzonych dokumentów wynika, że w dokumentacji z kompleksowego uwłaszczenia dla wsi P, brak jest szkiców polowych z podziału i zmiany przebiegu granic parceli gruntowej l. kat. [...], [...], [...]. Zachowało się sprawozdanie techniczne i protokół obliczenia powierzchni parcel. W protokole obliczenia powierzchni parcel w stanie dotychczasowym między innymi wykazano parcele gruntową l. kat. [...] o pow. 0,0630 ha, l.kat. [...] o pow. 0,0861 ha, l.kat. [...] o pow. 0,0100 ha, zaś w stanie nowym wykazano parcele gruntowe l. kat. [...] o pow. 0,0613 ha, l.kat. [...] o pow. 0,0754 ha, l. kat. [...] o pow. 0,0141 ha, l.kat. [...]o pow. 0,0196 ha. Wówczas wyniki pomiaru skartowano za pomocą cyrkla i podziałki transwersalnej na mapie ewidencyjnej i matrycy w skali 1:2880 (Nr [...]).
Operatem pomiarowym ewidencji gruntów i budynków dla obrębu P przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego z dnia 19 września 1994 r. pod numerem [...] w całości zastąpiono dotychczasowy operat ewidencyjny nr [...] z 14 listopada 1974 r. składający się z parcel gruntowych i budowlanych z częścią kartograficzną w skali 1: 2880. Nowa ewidencja gruntów stała się obowiązująca w związku z obwieszczeniem Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego z 21 września 1994 r. w sprawie zastąpienia dotychczasowego operatu ewidencji gruntów nową ewidencją w Dzienniku Urzędowym Województwa Nr 17, poz. 70.
Odnowiona ewidencja z częścią kartograficzną w skali 1:2000 dla obrębu P obowiązywała z dniem ogłoszenia. Obowiązującą mapę ewidencyjną w skali 1:2000 sporządzono na podstawie mapy zasadniczej wykonanej metodą fotogrametryczną wg stanu istniejącego na gruncie w 1984 r. Operatem technicznym "Protokół ustalenia stanu władania" przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...] właścicieli i władających nieruchomościami położonymi we wsi P zapoznano z ich przebiegiem granic, wykładając nową mapę ewidencyjną do publicznego wglądu. Wówczas składając swój podpis S. S. w protokole w pozycji nr 125 (gdzie wykazano między innymi działki [...], [...]), M. C. córka A. U. w pozycji nr 122 (gdzie wykazano między innymi działkę [...]), B. M. w pozycji nr 130 (gdzie wykazano między innymi działkę [...]) tym samym przyjęli bez zastrzeżeń przebieg granic i powierzchni działek wykazanych w odnowionym operacie ewidencyjnym dla obrębu P, ustalonych na gruncie według stanu faktycznego władania.
Przebieg granic działek ewidencyjnych przedstawiony na mapie ewidencyjnej w skali 1:2000 nie zawsze był zgodny (na skutek ich użytkowania - teren rolny, długie i wąskie działki położone w rejonie rzeki R) z przebiegiem granic parcel przedstawionym na mapie w skali 1:2880 ustalonych i zmienionych w trybie kompleksowego uwłaszczenia. W ramach odnowy operatu ewidencyjnego nie sporządzano wykazów synchronizacyjnych dla nieruchomości.
W operacie technicznym "Droga ekspresowa M - L" przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 15 stycznia 1998 r. Nr [...] dokonano podziału nieruchomości pod inwestycję drogową. Z wykazu zmian gruntowych wynika, że:
- - działkę nr [...] (R IVa) o pow. 0,02 ha (0,0230 ha) podzielono na działkę nr [...] o pow. 0,01 ha (0,0068 ha) przeznaczoną pod obiekt i działkę nr [...] o pow. 0,01 ha (0,0162 ha) pozostającą przy dotychczasowym właścicielu. Działka [...] powstała z parceli gruntowej l. kat. [...] o pow. 196 m2 objętej Aktem Własności Ziemi nr [...] z 10 lutego 1976 r. stanowiącej własność S. S. i parceli gruntowej l. kat. [...] o pow. 141 m2 objętej księgą wieczystą Nr [...] stanowiącą własność K. i A. U. Równocześnie linią podziałową realizacji inwestycji dokonano podziału parcel gruntowych: parcela gruntowa l. kat. [...] o pow. 196 m2 podzieliła się na [...] o pow. 40 m2 (pod inwestycję) i [...] o pow. 156 m2 (pozostającą przy dotychczasowym właścicielu); parcela gruntowa l. kat. [...] o pow. 141 m2 podzieliła się na [...] o pow. 28 m2 (pod inwestycję) i [...] o pow. 113 m2 (pozostającą przy dotychczasowym właścicielu). Powierzchnię parcel przeznaczonych pod inwestycję obliczono analitycznie ze współrzędnych (określono ich prawidłową wartość), natomiast dla parcel gruntowych pozostających przy dotychczasowym właścicielu wykazano pozostającą powierzchnię powstałą po odjęciu powierzchni wydzielonych pod inwestycję (141 m2 - 28 m2 = 113 m2). Jak wynika z wykazu synchronizacyjnego wydzielonej działce nr [...] o pow. 68 m2 przyporządkowano parcelę gruntową l. kat. [...] o pow.40 m2 objętą LWH [...] i Aktem Własności Ziemi [...] oraz parcelę gruntową l. kat [...] o pow. 28 m2 objętą KW Nr [...]. Analogicznie działce nr [...] o pow. 162 m2 (obliczona analitycznie ze współrzędnych powstałych z wektoryzacji przebiegu granic wykazanych na obowiązującej mapie ewidencyjnej) przyporządkować można parcelę gruntową l. kat. [...] o pow. 156 m2 i [...] o pow. 113 m2, których suma powierzchni wynosiłaby 269 m2. Jednak powierzchnie wykazanych parcel gruntowych l. kat. [...] i [...] nie były sprawdzone i mogły być obarczone błędem. Powierzchnia działek wynika z funkcji granic, czyli z przebiegu granic, a nie odwrotnie. Nie można dopasowywać przebiegu granic nieruchomości do jej powierzchni być może błędnie wykazanej we wcześniejszych materiałach źródłowych. - działkę nr [...] (R IVa) o pow. 0,08 ha (0,0816 ha) podzielono na działkę nr [...] o pow. 0,02 ha (0,0218 ha) przeznaczoną pod obiekt i działkę nr [...] o pow. 0,06 ha (0,0598 ha) pozostającą przy dotychczasowym właścicielu. Działka ta stanowiła własność nieruchomości ujawnionej jako działka nr [...] (powstałej z parceli gruntowej l. kat. [...] o pow. 754 m2) w księdze wieczystej Nr [...] i stanowiącej własność B. i K. M., dlatego w tym przypadku nie dzielono parceli gruntowej linią podziałową realizacji inwestycji.
Tymczasem operatem technicznym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 18 listopada 2011 r. Nr [...] (Mapa aktualizacji ewidencji gruntów) sporządzonym przez geodetę uprawnionego mgra inż. A. S. z działki nr [...] o pow. 0,01 ha o nieuregulowanym stanie prawnym wyodrębniono nową działkę nr [...] o pow. 0,01 ha i [...] o pow. 0,00 (0,0042 m2). Ze sprawozdania technicznego wynika, że synchronizacji dokonano wyłącznie w ramach prac kameralnych bez sprawdzenia jego ustalenia przebiegu granic działki nr [...] i jej powierzchni.
Natomiast wskazano w tym operacie technicznym, że działka nr [...] powstała z pgr. [...]. W sporządzonym opracowaniu jedynie przedstawiono przebieg granic działki nr [...], z której wyodrębniono nową działkę nr [...] bez wskazania przebiegu granic parceli gruntowej l. kat. [...] i l. kat. [...], a także nie sprawdzono jej poprawności wykazanej powierzchni z dokładnością i metodami jej obliczenia wynikającymi z § 61 i § 62 rozporządzenia z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
W operacie technicznym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 3 kwietnia 2012 r. [...] sporządzonym przez geodetę uprawnionego mgra inż. U. Z. sporządzono wykaz synchronizacyjny. Wykazem tym przyporządkowano działce nr [...] o pow. 0,0042 ha część parceli gruntowej l. kat. [...]. Synchronizacji dokonano wyłącznie w ramach prac kameralnych bez sprawdzenia przebiegu czy też ustalenia granic działki nr [...] i jej powierzchni. W sporządzonym opracowaniu jedynie przedstawiono przebieg granic działki nr [...], bez wskazania przebiegu granic parceli gruntowej l. kat. [...] a także nie sprawdzono jej poprawności wykazanej powierzchni z dokładnością i metodami jej obliczenia wynikającymi z § 61 i § 62 rozporządzenia z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Sąd wieczysto-księgowy w księdze wieczystej Nr [...], w której prawo własności do nieruchomości wpisane jest na rzecz Skarbu Państwa – Starosta - w dziale I ujawnił działkę nr [...] o pow. 0,0100 ha na podstawie mapy aktualizacji ewidencji gruntów Nr [...] z 18 listopada 2011 r. Następnie działkę nr [...] odłączył do księgi wieczystej Nr [...], na podstawie aktu notarialnego - umowy sprzedaży - do księgi wieczystej [...], w której prawo własności do nieruchomości wpisane jest na rzecz D. i S. J. Sąd wieczysto-księgowy w księdze wieczystej Nr [...], w dziale I ujawnił działkę nr [...] o pow. 0,0042 ha na podstawie mapy z wykazem synchronizacyjnym Nr [...] z 3 kwietnia 2012 r. sporządzonym przez geodetę uprawnionego mgr inż. U. Z., po czym odłączył ją do nowej księgi [...]. Na egzemplarzu stanowiącym podstawę wpisu w dziale I księgi wieczystej [...] dopisano w uwadze, że "pow. poz. cz.pgr. [...] - wynosi 0,0100 ha", uzupełnienie uwagi potwierdzono pieczątką i podpisem wykonawcy sporządzonego wykazu synchronizacyjnego.
W księdze wieczystej [...] ujawniono w dziale I działkę nr [...] o pow. 0,0042 ha położoną w obrębie P, w dziale drugim prawo własności na rzecz J. M. A. w udziale 433/3456 części na podstawie aktu notarialnego Rep A [...] z 13 lipca 2012 r. oraz S. i D. J. na zasadach ustawowej wspólności w udziale 3023/3456 części na podstawie aktu notarialnego Rep. A [...] z 11 kwietnia 2012 r. Natomiast w księdze wieczystej [...] w dziale I jest ujawniona część parceli gruntowej l. kat. [...], w dziale drugim prawo własności na rzecz D. M. w udziale 433/3456 oraz S. i D. J. w udziale 3023/3456 części na zasadach ustawowej wspólności na podstawie aktu notarialnego Rep. A [...] z 11 kwietnia 2012 r.
Zawarty 11 kwietnia 2012 r. akt notarialny Rep. A [...] został sporządzony dla parceli l. kat. [...] mimo jej nieaktualnego, nieobowiązującego już oznaczenia, bez przedstawienia stosownej dokumentacji geodezyjnej synchronizującej tą parcelę z obowiązującą ewidencją gruntów i budynków.
W jednostce rejestrowej [...] wykazano działkę nr [...] o pow. 0,0042 ha objętą księgą wieczystą nr [...] oraz zarejestrowano stan prawny ustanowiony aktami notarialnymi nr: [...] z 11 kwietnia 2012 r. i [...] z 13 lipca 2012 r. i ujawniony w księdze [...].
Działka nr [...] ujawniona jest w księdze wieczystej [...] i stanowi własność J. i J. A. na zasadach ustawowej wspólności, taki też stan jest zarejestrowany w jednostce rejestrowej [...] operatu ewidencyjnego.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy stwierdza, że nie zasługują na uwzględnienie, gdyż nie znajdują oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Zarzuty nie mogą być uwzględnione również z uwagi na obowiązujące przepisy prawa.
Przede wszystkim zaznaczono, że D. i S. J. w dniu 11 kwietnia 2012 r. aktem notarialnym nr [...] zakupili udziały 3023/3456 w pgr. [...] o pow. 113 m2 objętą księgą wieczystą Nr [...], a także między innymi parcelę gruntową l. kat. [...] objętą tą księgą wieczystą i wchodzącą w skład działki nr [...] obręb P, na podstawie mapy do celów prawnych wraz z wykazem synchronizacyjnym z 22 sierpnia 2006 r. KERG [...]. W tym opracowaniu geodeta uprawniony S. W. przedstawił zarówno przebieg granic działki ewidencyjnej nr [...] jak i przebieg parcel gruntowych wchodzących w jej skład. D. i S. J. posiadali informację, że stara ewidencja oparta na parcelach katastralnych z częścią kartograficzną mapy ewidencyjnej w skali 1:2880 w całości została zastąpiona nową obowiązującą ewidencją gruntów i budynków z częścią kartograficzną wykazaną na mapie w skali 1:2000, a mimo to również zdecydowali o kupnie udziału 3023/3456 w parceli gruntowej l. kat. [...], której ani granice ani powierzchnia nie zostały zweryfikowane przez geodetę uprawnionego.
Ponadto wnioskodawcy zostali wezwani przez organ pismem z 19 lipca 2013 r. znak [...] do przedłożenia dokumentacji geodezyjno-kartograficznej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, uwzględniające żądanie zawarte we wniosku z dnia 25 czerwca 2013 r., sporządzonej przez uprawnioną jednostkę wykonawstwa geodezyjnego zgodnie ze standardami technicznymi, albowiem przedmiotem nabycia ww. aktem notarialnym jest nieruchomość oznaczona jako pgr. [...] o pow. 0,0113 ha, której oznaczenia są niezgodne z obowiązującą ewidencją gruntów i budynków. D. i S. J. takiej dokumentacji geodezyjnej na poparcie swojego wniosku z 25 czerwca 2013 r. organowi nie przedłożyli. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 23 czerwca 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 35/15) "konieczność dostarczenia dokumentów niezbędnych do wprowadzenia zmian nie jest przesłanką wniosku o wszczęcie postępowania, lecz przesłanką o charakterze materialnym. Ich złożenie jest konieczne do załatwienia sprawy zgodnie z żądaniem strony".
Do pozostałych zastrzeżeń i zarzutów organ odwoławczy odniósł się w uzasadnieniu decyzji. Prośba strony skarżącej o dalsze kontynuowanie sprawy celem całkowitego wyjaśnienia spraw własności pgr. [...] (a wcześniej [...]), która to parcela gruntowa nie została przekształcona na działkę nie może być przez organ odwoławczy uwzględniona. Istota ewidencji gruntów w świetle § 44 pkt 2 rozporządzenia sprowadza się do utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, ale oznacza to zgodność z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.
Takich dokumentów nie przedłożono, chociaż Starosta wzywał wnioskodawcę do ich dostarczenia, a zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, nie jest dopuszczalne w postępowaniu przed organami ewidencji gruntów rozstrzyganie o prawidłowości tytułów własności, które były podstawą wpisu do ewidencji.
Art. 24 ust. 2a ustawy oraz § 46 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia mówią o aktualizacji z urzędu informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, czyli dokumentów, które zawierają informacje objęte ewidencją gruntów i budynków i stanowią samodzielną podstawę do ujawnienia zmiany w sposób bezsporny wynikający wprost z ich treści.
Rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem informacji wynikających z przedłożonych dokumentów i stąd też ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Oznacza to, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej. Ewidencja gruntów pełniąc funkcje informatyczno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw.
W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego okoliczności istotne dla niniejszego postępowania zostały dostatecznie wyjaśnione i udowodnione przez organ I instancji. W sprawie zgromadzono niezbędny materiał dowodowy oraz zapewniono czynny udział stronie na każdym etapie postępowania administracyjnego.
Z powyższą decyzją nie zgodzili się D. J. oraz S. J. zaskarżając ją w ustawowym terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Skarżący podali, że aktem notarialnym Rep. A. [...] z dnia 11 kwietnia 2012 r. zakupili udziały 3023/3456 z pgr. [...] o pow. 113 m2. Akt ten został wprowadzony do Ksiąg Wieczystych.
Zmiana geodezyjna nr [...] z dnia 30 lipca 2012 r. dokonana była bez udziału skarżących, a byli oni stroną postępowania jako współwłaściciele l. kat. [...]. Bez ich udziału w sprawie dokonano podziału pgr. [...]: 42 m2 ustalono w działce [...], a 100 m2 pgr. [...] włączono do działki [...] (której to właścicielami była rodzina A.). J. A. nie miał udziałów w współwłasności pgr. [...]. Po zatwierdzeniu zmiany geodezyjnej J. i J. A. skierowali sprawę do Sadu Rejonowego Wydział Ksiąg Wieczystych o dokonanie wpisu własności pgr. [...] o pow. 100 m2 wynikającej z zatwierdzonej zmiany geodezyjnej. Sad Rejonowy Postanowieniem z dnia 28 listopada 2013 r. wniosek oddalił. Wypis z Ksiąg Wieczystych z dnia 18 stycznia 2016 r. podaje jako właścicieli pgr. [...] o pow. 100m2 ([...]) D. i S. J. J. A. zleconym i wykonanym wykazem synchronizacyjnym ustalił położenie pgr. [...] ujawnionej w Księdze Wieczystej Nr [...].
Składając wniosek w dniu 23 czerwca 2013 r. po zapoznaniu się z dokumentacja w Starostwie Powiatowym, znane było położenie pgr. [...]. Zmiana geodezyjna nie dotyczyła tylko działki [...], lecz również pgr. [...] - wniosek J. A. o dokonanie wpisu w Księgach Wieczystych w zakresie zmiany właściciela pgr. [...]. Sad Rejonowy postanowieniem wniosek ten odrzucił. Stan obecny w dokumentach geodezyjny jest taki, że pgr. [...] jest włączona do działki, której właścicielem jest J. A., a w Księgach Wieczystych pgr. [...] współwłaścicielami są D. i S. J., Zadziwia fakt, że wykonano wykaz synchronizacyjny parcel gruntowych i działek, których właścicielami były różne osoby, różne Księgi Wieczyste własności dla poszczególnych osób. Wykonując synchronizację polegającą na podzieleniu pgr. [...] i wydzieleniu działki [...] o pow. 42 m2 przeniesiono udziały skarżących z pgr. [...] do działki [...], a pozostałe 100 m2 pgr. [...] dopisano do działki [...], która to posiada Księgę Wieczystą [...] i jest własnością J. A. (ale tylko w dokumentach geodezyjnych).
W wyniku tych czynności Starostwa Powiatowego powstała taka sytuacja, że w Księgach Wieczystych współwłaścicielami pgr. [...] są D. i S. J., a w dokumentacji w Starostwie Powiatowym pgr. [...] została włączona do własności J. A. Przy dokonywaniu tych czynności naruszono prawo własności pgr. [...], nie informowano o dokonanych czynnościach geodezyjnych współwłaścicieli pgr. [...].
Przy ustalaniu granic w dniu 16 października 2009 r. działek [...] oraz [...] zwiększono powierzchnie działek nie wykonując rozgraniczenia pomiędzy tymi działkami. Przy ustalaniu granic nie byli zawiadamiani właściciele pgr. [...] ([...]). Zawiadomiono Generalna Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad, która nie była właścicielem pgr. [...] ([...]) oraz nie była w jej władaniu. W wykazie zmian gruntowych podano większe powierzchnie działek. W mapach katastralnych pgr. [...] nie sąsiaduje z pgr. [...] - obecnie działka [...], więc D. i S. J. nie byli stroną przy ustalaniu granic. Przy ustalaniu granic powinna być rodzina U. Nie dokonano przekształcania pgr. [...] lecz połączono część pgr. [...] z pgr. [...]. Wszystkie błędy za oznaczenie nieruchomości dla obrębu P nie są winą skarżących, lecz urzędników, którzy tych przekształceń dokonali, a następnie ogłosili je w Dzienniku Urzędowym Województwa.
W operacie pomiarowym [...] wykazana jest współwłasność działki [...] przez rodzinę U. Przy ustalaniu granic, rodzina ta nie podpisała granicy z działką [...] (która to powstała z pgr. [...]). Przy akcie kupna działki [...] nie było zakupu części pgr. [...]. Przy zakupie działki [...] od Skarbu Państwa sporządzono wykaz synchronizacyjny z 18 listopada 2011 r. który wykazał, że działka [...] powstała z pgr. [...] i pgr. [...] i wchodziła w skład działki [...]. Tak więc działka [...] składała się z pgr. [...] o Księdze Wieczystej [...] i z części pgr. [...] o [...]. Starosta podał, że stan zarejestrowany w jednostce G [...] dla działki [...] powstałej z części dawnej parceli gruntowej I. kat. [...] jest zgodny ze stanem prawnym ujawniony w Księdze Wieczystej Nr [...].
Skarżący wnieśli o uchylenie wykazu synchronicznego dla działki [...], oraz wykonanie aktualizacji operatu ewidencji gruntów polegającej na wyodrębnieniu z działki [...] części parceli gruntowej [...] tak jak wyodrębniono pgr. [...] z działki [...]. Sugerują, aby dla działki [...] założyć nową pozycję rejestrową i wpisać do czasu wykonania aktualizacji operatu ewidencji gruntów jako władających J. i J. A., D. i S. J. oraz D. M.. Mgr inż. U. Z. w wykazie synchronizacyjnym z dnia 3 kwietnia 2012 r. pod numerem [...] przyporządkowała część parceli gruntowej l. kat. [...] działce [...] o pow. 42 m2, a pozostałą część l. kat. [...] o pow. 100 m2 i ustaliła, że wchodzi w skład działki [...]. J. A. złożył wniosek o dokonanie stosownego wpisu w Księgach Wieczystych. Wniosek jego dostał odpowiedz odmowną.
W protokole z dnia 30 stycznia 2014 r. ustalono warunki przeniesienia własności, lecz J. i J. A. od nich odstąpili. Skarżący podtrzymali ofertę uzgodnioną w protokole z dnia 30 stycznia 2014 r. spisaną w Starostwie Powiatowym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł ojej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawo.
Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
- 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;
- 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).
Skarga skarżących nie zasługuje na uwzględnienie.
Stan faktyczny sprawy nie jest sporny. W dniu 25 czerwca 2013 r. skarżący złożyli wniosek do Starosty o ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków zmian wynikających z umowy sprzedaży z dnia 11 kwietnia 2012 r. Rep. A. [...] z treści której wynika, że skarżący nabyli udział wynoszący 3023/3456 części w nieruchomości położonej w miejscowości P i składającej się z parceli gruntowej l.kat. [...] o powierzchnio 113 m2. Ponieważ oznaczenie parcel gruntowych nie występuje w ewidencji gruntów i budynków dla jednostki ewidencyjnej P, Starosta pismem z dnia 19 lipca 2013 r. wezwał skarżących do przedłożenia dokumentacji geodezyjno-kartograficznej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego uwzgledniające żądanie zawarte we wniosku skarżących z 25 czerwca 2013 r. Takiej dokumentacji skarżący nie przedłożyli.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie ustawą oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków Dz. U. z 2016 r. poz. 1034), zwanego dalej rozporządzeniem.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, co słusznie podkreślały w tej sprawie organy obu instancji, że ewidencja gruntów i budynków jest tylko specjalnie prowadzonym zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach. Zbiór ten pełni funkcje informacyjno-techniczne i nie rozstrzyga i nie może rozstrzygać sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można ani dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich lub uprawnień do władania nieruchomością (działką). Rejestr ewidencji gruntów wyłącznie odzwierciedla aktualny stan prawny dotyczący danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej.
Przepisy ustawy nie dają podstaw prawnych do kształtowania stosunków własnościowych i związanych z tymi stosunkami uprawnień i obowiązków. Istotne jest też to, że zgodnie z art.24 ust. 2b ustawy aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje albo w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa; b) wpisów w księgach wieczystych; c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu; d) ostatecznych decyzji administracyjnych; e) aktów notarialnych; f) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych; g) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu; h) wpisów w innych rejestrach publicznych; i) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców; albo też w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.
Natomiast zgodnie z art. 24 ust. 2c ustawy odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej i taką prawidłową decyzję w tej sprawie organy wydały.
Jeszcze raz należy podkreślić, że wszczęcie postępowania w sprawie aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków nie może prowadzić, niejako "przy okazji" do merytorycznych zmian w zakresie prawa własności. To wnioskodawca i tylko wnioskodawca składający wniosek o aktualizację musi sam przedłożyć takie dokumenty, z których wprost wynika zasadność dokonania określonej zmiany w ewidencji gruntów w zakresie jej uaktualnienia. Jak wynika z § 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych (podkreślenie składu Sądu) zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi. Do tego zmierzały w tej sprawie organy administracji zobowiązując skarżących do przedłożenia stosownej dokumentacji geodezyjnej pozwalającej na określenie parceli gruntowej nr [...] numerem jakiejś działki lub innego oznaczenia pozwalającego na wpisanie do ewidencji gruntów i budynków. Udokumentowane zmiany to takie zmiany, które wynikają z przedłożonej dokumentacji.
Jak wynika z § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia jednostka powierzchniowa podziału kraju dla celów ewidencyjnych jest działka ewidencyjna, a nie parcela gruntowa. Zasady numeracji działek ewidencyjnych zawiera § 9 rozporządzenia. W tej sprawie skarżący nie przedłożyli dokumentacji geodezyjnej, która stanowiłaby zasadniczo wykaz synchronizacyjny, w którym przedstawione zostałoby w ujęciu tabelarycznym wraz z opisem, informacje o aktualnej działce ewidencyjnej (lub działkach ewidencyjnych) odpowiadającej parceli gruntowej [...] ujawnionej w księdze wieczystej. Nie było dopuszczalnym obecnie wpisywanie do ewidencji gruntów "parceli gruntowej". Wpisuje się działki (numery działek).
Organy obu instancji szczegółowo przedstawiły jakie dokumenty posiadały i jakie zmiany gruntowe (w numeracji parcel gruntowej i ich późniejszych przypisywaniu do numerów działek) objęły parcele gruntowe l.kat. [...], [...] [...], [...]. Nie ma potrzeby ponownie przytaczać tych ustaleń. Sąd stwierdza, że w tym zakresie szczegółowo organy wywiodły, że posiadana dokumentacja geodezyjna nie pozwala na pozytywne rozpatrzenie wniosku skarżących z 25 czerwca 2013 r. Istotą odmowy uwzględnienia wniosku było to, że skarżący zawarli umowę sprzedaży dla parceli gruntowej l. kat. [...] mimo nieaktualnego oznaczenia (nieobowiązującego oznaczenia nieruchomości w ewidencji gruntów). Jak trafnie wyjaśniły to organy, już od wielu lat nie ma podstaw prawnych do używania oznaczeń w ewidencji gruntów jako części nieruchomości oznaczanych jako parcele gruntowe, a w ich miejsce oznacza się działki ewidencyjne.
Mimo to, że skarżący zawarli akt notarialny obejmujący zbycie części własności parceli gruntowej, to jednak organy administracji w tej sprawie nie mogły dokonać zmian w ewidencji gruntów właśnie dlatego, że parcel gruntowe nie występują. Sami skarżący ponoszą ryzyko zawarcia umowy sprzedaży przy użyciu nieaktualnego oznaczenia nieruchomości. Zmiany wynikające z umowy zawartej w dniu 11 kwietnia 2012 r. mogły być wpisane do ewidencji gruntów, ale pod warunkiem przedłożenia przez samych wnioskodawców dokumentacji synchronizującej parcelę gruntową l. kat. [...] z obowiązującą ewidencją gruntów. Brak przedłożenia takiej dokumentacji nakazywał wydanie decyzji odmownej.
Ustosunkowując się do dalszych zarzutów skarżących należy stwierdzić, że także i one nie są zasadne. W tej sprawie nie miały znaczenia wcześniejsze podziały parcel gruntowych, ani też sposoby ich podziału. Takie okoliczności mogły mieć istotne znacznie dla geodety opracowującego wykaz synchronizujący. Także nie ma znaczenia okoliczność dotycząca tego, kto nabył daną nieruchomość, ani też to, czy przed sądem wieczystoksięgowym dokonano lub nie dokonano odpowiedniego wpisu.
Nawet w sytuacji, gdy składając wniosek w dniu 23 czerwca 2013 r. organowi I instancji znane było położenie parceli gruntowej l. kat [...], to i tak ta okoliczność nie uzasadniała wydania decyzji pozytywnej dla skarżących. W tej sprawie to nie organy powinny same gromadzić dokumentację niezbędną do dokonania wpisu w ewidencji gruntów, ale sami skarżący mieli obowiązek przygotować całość dokumentacji tak, aby organy na jej podstawie mogły dokonać wpisu (aktualizacji).
Nawet gdyby pojawiły się błędy (czego Sąd w tej sprawie nie może ustalać), co do oznaczania nieruchomości w miejscowości P, to i tak sam organ w tej sprawie takich błędów nie może usuwać. Sąd nie może zaspokoić i tych roszczeń skarżących, które dotyczą zobowiązania Sądu do uchylenia wykazu synchronizującego dla działki nr [...], wykonania aktualizacji operatu ewidencji gruntów i po wyodrębnieniu działek założenia nowej pozycji rejestrowej wraz z właściwymi wpisami. Sąd administracyjny nie zastępuje organów administracji i ich nie wyręcza, a jedynie kontroluje zgodność działania w konkretnej sprawie takich organów. W tej sprawie (i tylko tej sprawie) Sąd nie stwierdził zaistnienia naruszeń prawa, które mogłoby uzasadniać uchylenie zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym zostało przeprowadzone prawidłowe postępowanie dowodowe, którego wyniki są rezultatem zgromadzenia materiału dowodowego, z którego następnie wyciągnięto wnioski odpowiadające logice i zasadom doświadczenia życiowego. Organy geodezyjne nie działały również w sposób utrudniający budowanie zaufania obywateli do organów państwa – zapewniły bowiem stronom czynny udział w każdym stadium kontrolowanego postępowania. Sama zaś okoliczność, że ustalenia zapadłe w wyniku tego postępowania nie odpowiadają oczekiwaniom skarżących nie przesądza o tym, aby organy dopuściły się naruszenia wspomnianej zasady.
Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 30 grudnia 2015 r. znak [...] jest prawidłowa.
Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.