Uzasadnienie
Decyzją z dnia 27 września 2021 r. znak: BP.501.2145.2020.1186.BD2.2839 Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 21 listopada 2019 r. nr WITD.DI.0152.II0087/75/19 o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł (dziesięciu tysięcy złotych).
W podstawie prawnej decyzji powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.; dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 22 lit. o, art. 87 ust. 1 pkt 3 lit d, art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7 pkt 1 i 2, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 470 z późn. zm.; dalej: u.t.d.), Ip. 10.2.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64 ust. 1 pkt 3, art. 64c, art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 110 z późn. zm. Dalej: p.r.d.), § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.).
Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Decyzją z dnia 3 lipca 2020 r. nr WITD.DI.0152.II0094/30/20 Kujawsko – Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę pieniężną w kwocie 7 000 zł (siedem tysięcy złotych) na S. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: Firma Usługowo - Handlowa "S" S. G. (dalej skarżący).
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 27 stycznia 2020 r. w miejscowości N na autostradzie [...] został zatrzymany do kontroli 8-osiowy zespół pojazdów składający się z 3-osiowego ciągnika samochodowego marki [...], 2-osiowej naczepy ciężarowej marki [...] oraz 3-osiowej naczepy ciężarowej marki [...] o określonej dla niego w przepisach o warunkach technicznych pojazdów dopuszczalnej masie całkowitej 40 t. Pojazdem tym kierował V. D. i wykonywał on przewóz drogowy ładunku w postaci dwóch 20 stopowych kontenerów morskich. Kontener o nr [...] z ładunkiem drutu stalowego oraz kontener o nr [...] w stanie próżnym. W wyniku kontroli stanu technicznego pojazdu stwierdzono, że ciągnik siodłowy marki [...] posiada usterkę zakwalifikowaną jako niebezpieczną i ujętą w załączniku nr 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 5 listopada 2019 r. (poz. 2141) w sprawie kontroli ruchu drogowego pod lp. 1.1.14 pkt a. Ponadto stwierdzono dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t., którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczono co najmniej 10% i mniej niż 20%.
Organ I instancji zaznaczył, że w toku postępowania dokonał oceny wpływu przewoźnika drogowego na naruszenie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy o transporcie drogowym, w kontekście możliwości zastosowania przepisów wyłączających odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy. Organ I instancji ustalił, że w oparciu o dane z dokumentu przewozowego oraz dowodów rejestracyjnych pojazdów zarówno kierowca jak i przewoźnik musieli posiadać wiedzę z zakresu rzeczywistej masy transportowanego ładunku, a tym samym z łatwością ustalić masę rzeczywistą całego pojazdu wraz z ładunkiem. Powyższe informacje potwierdza materiał dowodowy w postaci kopii dokumentów okazanych przez kierowcę.
Wszelkie stwierdzone podczas kontroli drogowej nieprawidłowości zostały ujęte w protokole kontroli drogowej z dnia 27 stycznia 2020 r. nr WITD.DI.P.II0094/28/20.
Postanowieniem z dnia 17 września 2020 r. znak: WITD.SP.0152.II0094/30/20 Kujawsko - Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, po rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 10 sierpnia 2020 r., odmówił uzupełnienia i sprostowania decyzji własnej z dnia 3 lipca 2020 r. nr WITD.DI.0152.II0094/30/20.
Pismem z dnia 14 października 2020 r. skarżący wniósł odwołanie od decyzji Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 3 lipca 2020 r. nr WITD.DI.0152.II0094/30/20. Wniósł o uchylenie przedmiotowej decyzji oraz o umorzenie postępowania administracyjnego przed organem I instancji lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W opisanej na wstępie decyzji z dnia 27 września 2021 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, iż utrzymuje w mocy decyzję Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 21 listopada 2019 r. nr WITD.DI.0152.II0087/75/19 o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł (dziesięć tysięcy złotych). Decyzja została zaadresowana do S. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą FUH "S" S. G. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy wskazując, że w dniu 14 sierpnia 2019 r. w miejscowości N zatrzymano do kontroli zespół pojazdów składający się z trzyosiowego ciągnika samochodowego marki [...], dwuosiowej naczepy marki [...] i trzyosiowej przyczepy marki [...]. Zespołem pojazdów kierował M. M., który wykonywał krajowy przejazd drogowy na trasie G – P z ładunkiem dwóch kontenerów 20 stopowych z rzeczami drobnicowymi (ładunek podzielny) w imieniu przedsiębiorcy S. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: Firma Usługowo - Handlowa "S" S. G. Przebieg kontroli utrwalono protokołem kontroli nr WITD.DI.P.II0087/305/19 z dnia 14 sierpnia 2019 r.
W wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów stwierdzono następujące przekroczenia dopuszczalnych norm: 1) rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów 67,3 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 27,3 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 68,25 %);
- 2) podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Organ odwoławczy zaznaczył, że w treści zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego organ I instancji poinformował skarżącego o treści art. 92c ust. 1 u.t.d. i wezwał do przedstawienia dowodów poświadczających, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. W toku postępowania przed organem I instancji skarżący nie złożył wyjaśnień, a te wskazane w odwołaniu nie stanowią, w ocenie organu odwoławczego, dowodów świadczących o tym, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie stwierdzonych naruszeń.
W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść mających zastosowanie w sprawie przepisów art. 92a oraz 93 u.t.d., a także § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, opisał także procedurę ważenia pojazdu, zgodnie z instrukcją producenta wag SAW 10C/III.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący podniósł następujące zarzuty:
- - naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie przez organy obu instancji art. 92c ust. 1 pkt. 3 u.t.d. W ocenie skarżącego do dnia wydania decyzji przez organ II instancji upłynął termin dwuletni licząc od dnia ujawnienia naruszenia, a zatem postępowanie powinno być umorzone, bowiem na bieg terminu nie miał wpływu art. 15zzr ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.),
- - naruszenie ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym;
- - oparcie ustaleń z kontroli na błędnie sporządzonym protokole kontroli, które to błędy w zasadniczym stopniu miały wpływ na ustalenia stanu faktycznego w sprawie, w oparciu o które nałożono karę pieniężną,
- - uzasadnienie decyzji wykracza poza podstawy prawne i opiera się na swobodnej interpretacji przepisów,
- - naruszenie prawa procesowego, tj. art. 10 § 1 i § 2 w związku z art. 7, art. 77 i art 81 k.p.a., poprzez przedwczesne wydanie decyzji, a to z uwagi na niewykonanie wszystkich czynności w sprawie przewidzianych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż skarżący nie został poinformowany przez organ I instancji o przeprowadzeniu jakiegokolwiek dowodu w toku postępowania, w tym dowodu z oględzin miejsca ważenia na okoliczność wykazania, czy głębokość dołów wagowych jest dostosowana do rodzaju wag użytych przez kontrolującego do przeprowadzenia pomiarów, jak również nie został poinformowany o przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego w zakresie prawidłowości przeprowadzenia procesu ważenia, w tym w zakresie stosowania wag do ustalenia rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie. Równocześnie organ stwierdził, że zaskarżona decyzja jest wadliwa bowiem w swojej treści odnosi się do innej sprawy administracyjnej, niż sprawa objęta kontrolą drogową udokumentowaną protokołem kontroli znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy.
Zawiadomieniem z dnia 17 grudnia 2021 r. znak: BP.501.2145.2020.1186.BD2.3192 Główny Inspektor Transportu Drogowego poinformował skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 27 września 2021 r. nr BP.501.2145.2020.1186.BD2.2839, bowiem uzasadnienie wydanej przez organ decyzji z dnia 27 września 2021 r. nr BP.501.2145.2020.1186.BD2.2839 nie odpowiada ustalonemu w tej sprawie stanowi faktycznemu, natomiast postanowieniem z dnia 25 marca 2022 r. organ ten zawiesił postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia 27 września 2021 r. nr BP.501.2145.2020.1186.BD2.2839 do chwili prawomocnego zakończenia postępowania toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym na skutek skargi wniesionej przez S. G. na tę decyzję.
W pismem z dnia 7 czerwca 2022 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, iż decyzja Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 21 listopada 2019 r. o nr. WITD.Dl.0152.110087/75/19 o nałożeniu kary pieniężnej w kwocie 10.000,00 zł została wydana, ale nie dotyczy sprawy BP.501.2145.2020.1186.BD2.2839.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie.
Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., co oznacza, że jeżeli sąd administracyjny dostrzega naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji, to niezależnie od argumentów skarżącego, tenże sąd administracyjny uprawniony jest do uwzględnienia skargi.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż wskazane przez skarżącego.
Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Decyzja organu II instancji, winna zostać zakwalifikowana do kategorii decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Należy przyjąć, że naruszenie to ma charakter oczywisty, co zostało przyznane przez organ II instancji. Powstała sytuacja, w której decyzja organu II instancji nie dotyczy sprawy rozpoznanej przez organ I instancji.
Organ II instancji prawidłowo wszczął postępowanie w celu stwierdzenia nieważności własnej decyzji, a następnie zawiesił to postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego ze skargi S. G. na tę decyzję. Działanie to zgodne jest ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uchwale z dnia 5 czerwca 2017 r. sygn. II GPS 1/17 (opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), że w toku postępowania sądowoadministracyjnego, organ administracji publicznej może wszcząć postępowanie administracyjne w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania w sprawie kontrolowanego przez sąd rozstrzygnięcia, jednakże obowiązany jest zawiesić to postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego.
Wobec niewątpliwego i oczywistego wydania przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd orzekł o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania w pkt II sentencji wyroku, orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.