Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 10 grudnia 2019 r. [...] po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji Starosty z dnia [...] 2019 r. orzekającej o odmowie zwrotu J. S. prawa jazdy kat. C1, C, C1E, CE, działając na podstawie art. 12 ust. 1 i 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, art. 3 ustawy z 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
Organ I instancji wskazał, iż wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 30 października 2017 r., sygn. akt [...] orzeczono wobec J. S. środek kamy w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych do prowadzenia których uprawnia prawo jazdy kat. B na okres czterech lat. Na podstawie tego wyroku została wydana decyzja orzekająca o cofnięciu J. S. uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kat B na okres lat czterech od dnia 2 lipca 2017 r. W dniu 27 września 2019 r. J. S. złożył wniosek o przywrócenie uprawnień kat. C1, C, C1E, CE. Wcześniej Starosta decyzją z dnia [...] 2019 r., na podstawie art. 103 ust. 3 lit. a. wydał decyzję o przywróceniu J. S. prawa jazdy uprawniającego do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii B, na okres trwania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych wyposażonych w blokadę alkoholową.
Organ I instancji powołał art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami i stwierdził, iż wobec J. S. nadal obowiązuje zakaz prowadzenia pojazdów kat. B, aż do 2 lipca 2021, zmieniła się tylko forma jego wykonywania. W związku z powyższym zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami prawo jazdy nie może wydane być osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Zgodnie z ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami i tak przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii i orzekł o odmowie zwrotu J. S. prawa jazdy kat. C1, C, C1E, CE.
J. S. od powyższej decyzji wniósł odwołanie wskazując, iż obecnie ma orzeczony zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych niewyposażonych w blokadę alkoholową. Nadto podniósł, iż Sąd Rejonowy nie orzekł mu zakazu do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. CE w wyroku. Według jego wiedzy Wydziały Komunikacji w Kraju "wydają takie prawa jazdy w kat. B, C, E z wpisem 69".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując odwołanie wskazało, że art. 3 ustawy o zmianie ustawy o kierujących pojazdami stanowi, iż przepis art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą ma zastosowanie do osób wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy. Ustawa weszła w życie w dniu 25 października 2014 r. Wyrok Sądu Rejonowego z dnia 30 października 2017 r., sygn. akt [...] którym orzeczono wobec J. S. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, do których kierowania wymagana jest kat. prawa jazdy B na okres 4 lat stał się prawomocny z dniem 7 listopada 2017 r. Tak więc w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami w brzmieniu po nowelizacji. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu.
Zgodnie z ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami i tak przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie łub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii:
- 1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A;
- 2) AM, A1, A2, A, Cl, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B;
- 3) B+E, 1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D. J. S. wnioskiem z dnia 27 września 2019 r. wystąpił do organu pierwszej instancji o zwrot zatrzymanego prawa jazdy opisanych wyżej kategorii C1, C, C1E, CE. W sprawie ma więc zastosowanie art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 powołanej wyżej ustawy. Bowiem w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B nie może nastąpić m.in. zwrot prawa jazdy kat. C1, C, C1E i CE, zatem zaskarżona decyzja organu I instancji jest prawidłowa. J. S. nie złożył wniosku o wydanie opisanych wyżej kategorii prawa jazdy z blokadą alkoholową (wniosek z 27 września 2019 r.).
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł J. S. zarzucając naruszenie art. 12 ust. 1 i 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami przez odmowę zwrotu prawa jazdy kategorii C1, C, C1E i C+E, mimo nieobjęcia tych kategorii środkiem karnym w wyroku skazującym z dnia 30 października 2017 r. Następnie objętego zmianą sposobu wykonywania środka karnego prawomocnym postanowieniem [...] z dnia 4 lipca 2019 r.; art. 12 ust. 1 a ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego niezastosowanie, a przez to zastosowanie art. 12 ust. 1.
W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i orzeczenie nakazu wydania skarżącemu prawa jazdy obejmującego kategorie B, C1, C, C1E i CE + 69 tj. w zakresie określonym przez wyrok Sądu Rejonowego [...] oraz postanowienie Sądu Rejonowego [...] – pojazdy mechaniczne niewyposażone w blokadę alkoholową.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, a więc czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonana kontrola według wyżej wskazanych kryteriów, wydanych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć wykazała bowiem, że nie tkwią w nich kwalifikowane wady skutkujące stwierdzeniem ich nieważności, czy wznowieniem postępowania. Sąd nie dopatrzył się też takich naruszeń przez orzekające organy przepisów postępowania – ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, jak i przepisów prawa materialnego – ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami zwanej dalej ustawą o kierujących pojazdami), które by skutkowały uchyleniem tych decyzji.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów stanowiły przepisy art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Z kolei w myśl art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, wskazany wyżej przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii:
- 1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A;
- 2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B;
- 3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D. Wskazać przy tym należy, że przytoczony przepis art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, został nadany ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r. poz. 970), obowiązującą od dnia 25 października 2014 r. Wcześniej, tj. przed nowelizacją regulacja art. 12 ust. 2 ustawy stanowiła jedynie, że przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy, nie określając wprost, że należy go stosować także względem osoby ubiegającej się o jego zwrot.
Skoro przepis art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami w brzmieniu nadanym mu ustawą nowelizującą wszedł w życie w dniu 25 października 2014 r. (art. 15 pkt 1 ustawy nowelizacyjnej) i ma w świetle art. 3 ustawy nowelizującej ustawę o kierujących pojazdami, zastosowanie do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. po dniu 25 października 2014 r., to nie ulega wątpliwości, że w niniejszym przypadku, mógł być on podstawą kontrolowanej decyzji.
Jest bezsporne w niniejszej sprawie, że Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 30 października 2017 r., sygn. akt [...], orzekł wobec J. S. środek kamy w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, do prowadzenia których uprawnia prawo jazdy kat. B na okres czterech lat. Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 4 lipca 2019 r., nr [...] zmienił formę wykonywania środka karnego orzeczonego powyższym wyrokiem w ten sposób, że dalsze wykonywanie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, do prowadzenia których uprawnia prawo jazdy kat. B na okres czterech lat, będzie polegało na zakazie prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych niewyposażonych w blokadę alkoholową o której mowa w art. 2 pkt 84 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Tymczasem skarżący wnioskiem z dnia 27 września 2019 r. domagał się przywrócenia uprawnień kategorii C1, C, C1E, CE.
Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że zasadniczym problemem w sprawie jest treść wniosku skarżącego z dnia 27 września 2019 r. Wniosek ten dotyczy prawa jazdy kategorii C1, C, C1E, CE, nie ma w nim informacji, że skarżący zwraca się o wydanie tych uprawnień do kierowania pojazdami wyposażonymi w blokadę alkoholową. Tylko bowiem taka treść wniosku odpowiadałaby postanowieniu Sądu Rejonowego II Wydział Karny z dnia 4 lipca 2019 r. Co więcej skarżący w swoim wniosku podał nieprawdziwe informacje, jakoby nie był karany, i co zapewne miałoby stanowić podstawę wydania tych uprawnień zgodnie z żądaniem wniosku. W tych okolicznościach faktycznych organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy prawa i orzekły prawidłowo. Na marginesie wskazać jedynie należy, że przedmiotowe decyzje nie stoją na przeszkodzie złożenia nowego wniosku, który zawierałby prawdziwe dane oraz żądanie, które pojawiło się dopiero na w niniejszej sprawie dopiero na etapie postepowania odwoławczego i skargi.
W przedmiotowej sprawie skarżący dopiero na etapie postępowania odwoławczego zmodyfikował swój wniosek i wskazał, że chodzi o uprawnienia do kierowania pojazdami wyposażonymi w blokadę alkoholową. Bez wątpienia w ramach swoich uprawnień merytoryczno – kontrolnych organ odwoławczy ma, kierując się zasadą aktualności, ocenić stan faktyczny i prawny ustalony przez organ I instancji, jak również uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego, które zaszły pomiędzy wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej, a datą wydania decyzji kończącej postepowanie odwoławcze.
Natomiast w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z taka sytuacją, że nie doszło do zmiany stanu faktycznego pomiędzy wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej a datą wydania decyzji organu odwoławczego. Wskazać bowiem należy, że skarżący od samego początku dysponował wiedzą, że może posiadać uprawnienie do kierowania pojazdami ale tylko i wyłącznie wyposażonymi w blokadę alkoholową. Tym samym nie można zrobić zarzutu organowi odwoławczemu, że nie wziął tego pod uwagę, gdyż przeprowadził postępowanie odwoławcze w zakresie, który został wyznaczony wnioskiem skarżącego z dnia 27 września 2019 r.
Analiza treści art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami nie pozostawia wątpliwości, że wolą ustawodawcy było wywołanie dodatkowej, niezależnej od sankcji karnej, sankcji administracyjnej poprzez uniemożliwienie osobie z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów podstawowych kategorii, odzyskania dokumentu umożliwiającej kierowanie pojazdami innych kategorii szczególnie wówczas, gdy sąd karny pozbawił skazanego uprawnień do kierowania nimi bez blokady alkoholowej. Stanowisko takie prezentowane jest w orzecznictwie sądowadministracyjnym, Zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych bez blokady alkoholowej musi zatem skutkować odmową wydania prawa jazdy kat. C1, C, C1E i CE, wskazanych we wniosku, a więc bez tej blokady.
Wobec powyższego za trafne należało ocenić stanowisko orzekających organów, zaprezentowane w uzasadnieniach kontrolowanych decyzji, że w sytuacji, gdy orzeczony przez sąd karny wobec skarżącego zakaz obejmował kategorię uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B, a później w postępowaniu wykonawczym zmodyfikował treść środka karnego stwierdzające, że środek karny w postaci dalszego wykonywania zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dotyczył wszystkich kategorii, niewyposażonych w blokadę alkoholową pojazdów. Należy jeszcze raz podkreślić, że skarżący we wniosku domagał się zwrotu prawa jazdy kategorii C1, C, C1E, CE nie zaznaczając żadnym słowem o modyfikacji środka karnego, a nawet co jest kuriozalne zakreślił punkt zawarty we wniosku o niekaralności, oświadczając tym samym, że jest niekarany.
W tym stanie rzeczy z przyczyn wskazanych i opisanych wyżej na podstawie art.151 P.p.s.a skargę należało oddalić.