Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 28 października 2016 r. znak [...] po rozpatrzeniu odwołania L. K. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2016 r. orzekającej o zatrzymaniu L. K. prawa jazdy kategorii B na okres do czasu stwierdzenia ustania przyczyn zatrzymania - działając na podstawie art. 5 ust. 3, 3a, 3b i 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. 2016 r. poz. 169 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Ustalono następujący stan faktyczny sprawy.
W dniu 11 lipca 2016 r. wpłynęło do Urzędu Miasta Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców pismo z dnia 9 czerwca 2016 r. Nr [...] Wydziału Spraw Społecznych UM wnioskujące o zatrzymanie L. K. prawa jazdy, jako dłużnikowi alimentacyjnemu. Wskazano, że została spełniona przesłanka wymieniona w art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Decyzja o uznaniu L. K. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stała się ostateczna 21 marca 2016 r.
Prezydenta Miasta orzekł o zatrzymaniu L. K. prawa jazdy kategorii B na okres do czasu stwierdzenia ustania przyczyn zatrzymania.
L. K. wniósł od powyższej decyzji odwołanie. Podniósł, że zatrzymanie prawa jazdy jest niesłuszne i bezzasadne. Skoro został uznany za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, dlaczego sprawy nie skierowano do prokuratury i sądu. Wyjaśnił, że zaległości alimentacyjne powstały od chwili zabrania mu renty inwalidzkiej przez ZUS. Od 2006 roku jedynym środkiem utrzymania jest zasiłek z pomocy społecznej MOPS. W 2007 roku ZUS przyznał mu grupę inwalidzką III kat. bez prawa do renty. Ponieważ od zabrania renty minął okres 18 miesięcy jest zarejestrowany w UP. Zatrzymanie prawa jazdy pozbawia go jakiejkolwiek możliwości znalezienia pracy. Spowoduje to dalsze narastanie kosztów alimentacyjnych do chwili otrzymania emerytury. Podkreślił, że w chwili obecnej rozpatrywany jest wniosek o przywrócenie prawa do renty przez ZUS oraz sprawa odwoławcza w Sądzie Okręgowym Wydział Spraw Socjalnych i Ubezpieczeń Społecznych o pozbawienie go częściowej niepełnosprawności. Odwołujący podkreślił, że prawo jazdy oraz orzeczenie grupy inwalidzkiej daje mu możliwość znalezienia pracy, umowy zlecenia lub tymczasowej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Wskazało, że zgodnie z art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. 2016 r. poz. 169 ze zm) organ właściwy wierzyciela występuje z wnioskiem do organu właściwego dłużnika o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego w przypadku:
1.otrzymania wniosku w przypadku bezskuteczności egzekucji od osoby uprawnionej o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego;
2.przyznania osobie uprawnionej świadczenia z funduszu alimentacyjnego 3.umieszczenia osoby uprawnionej w pieczy zastępczej
Artykuł 4 ust. 1 ustawy stanowi, że po otrzymaniu wniosku, o którym mowa w art. 3 ust. 5, organ właściwy dłużnika przeprowadza wywiad alimentacyjny, w celu ustalenia sytuacji rodzinnej, dochodowej i zawodowej dłużnika alimentacyjnego, a także jego stanu zdrowia oraz przyczyn niełożenia na utrzymanie osoby uprawnionej, oraz odbiera od niego oświadczenie majątkowe oraz informuje dłużnika o przekazaniu do biura informacji gospodarczej informacji gospodarczej o zobowiązaniu lub zobowiązaniach dłużnika alimentacyjnego wynikających z tytułów, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 i 2, w razie powstania zaległości za okres dłuższy niż 6 miesięcy.
Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił:
- 1) złożenia oświadczenia majątkowego,
- 2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy,
- 3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych
- - organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
Zgodnie z art. 5 ust. 3a decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów.
Natomiast, jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, dołączając odpis tej decyzji, oraz składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 kk, po uzyskaniu z centralnej ewidencji kierowców informacji, że dłużnik alimentacyjny posiada uprawnienie do kierowania pojazdami, kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego wraz z odpisem tej decyzji - art. 5 ust. 3b ustawy. Na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy - art. 5 ust. 5 ustawy.
W niniejszej sprawie działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Za-ca Dyrektora w Wydziale Spraw Społecznych pismem z dnia 9 czerwca 2016 roku działając na podstawie art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów zawnioskował o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu L. K. Do pisma dołączona została kopia decyzji z dnia [...] 2016 r. Nr [...] w sprawie uznania L. K. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 7 marca 2016 roku i jak wynika z akt sprawy stała się ostateczna z dniem 21 marca 2016 roku. Odnosząc się do argumentów strony zwrócić należy uwagę, że zatrzymanie prawa jazdy, o jakim mowa w przepisach ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ma stanowić sankcję dyscyplinującą dłużników alimentacyjnych. Aby sankcja ta była realna organy stosujące przepisy ustawy muszą w wypadkach w niej określonych stosować przewidziane środki.
W ocenie Kolegium organ I instancji spełnił wszystkie wymogi formalne, jakim powinna odpowiadać decyzja administracyjna, zgodnie z treścią art. 107 K.p.a., tj. decyzja zawiera: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji.
Biorąc pod uwagę powyższe oraz materiał dowodowy zgromadzony w sprawie stwierdzić należy, że zarówno zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 19 lipca 2016 roku w sprawie zatrzymania L. K. prawa jazdy oraz zaskarżona decyzja zostały doręczone stronie na adres oś. S, K. Adres ten został podany przez L. K. w złożonym odwołaniu. Postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji (w sprawie zatrzymania prawa jazdy) zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Organ I instancji uczynił zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 61 § 4 K.p.a. i prawidłowo zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zatrzymania oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy zgodnie z art. 10 K.p.a.
Kolegium dodatkowo poinformowało, że zgodnie z przepisem art. 5 ust. 6 ustawy: "uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy następuje na wniosek organu właściwego dłużnika skierowanego do starosty, gdy:
- 1) ·stanie przyczyna zatrzymania prawa jazdy, o której mowa w ust. 3, oraz dłużnik alimentacyjny przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów lub
- 2) nastąpi utrata statusu dłużnika alimentacyjnego.
L. K., na ta decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
- - art. 9 i art. 11 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii B na okres do czasu ustania przyczyny zatrzymania;
- - art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art. 77 7 1 K.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a.;
- - art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji
Skarżący podał, że niepłacenie zasądzonych alimentów wynikło z faktu, ze odebrano mu rentę inwalidzką, a z kwoty 418 zł miesięcznie nie jest w stanie uregulować alimentów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze – w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko, przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Na wstępie Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, zadaniem Sądu jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie, po przeprowadzeniu analizy zgromadzonego materiału oraz rozważeniu stanowisk stron i podniesionych przez nie argumentów, Sąd stwierdza, że skarga L. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 października 2016 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2016 r. orzekającej o zatrzymaniu mu prawa jazdy, jest bezzasadna.
Zgodnie z powoływanym i wyjaśnianym wyżej art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, dołączając odpis tej decyzji oraz składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 Kodeksu karnego. Na podstawie ww. wniosku starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy.
Decyzja wydana na podstawie art. 5 ust. 5 ww. ustawy jest decyzją związaną. Organ, wydając rozstrzygnięcie na podstawie tego przepisu, nie ma luzu decyzyjnego i w sytuacji wystąpienia wskazanych w nim przesłanek obowiązany jest wydać decyzję odpowiadającą treści regulacji zawartej w art. 5 ust. 5 ww. ustawy. Organ w tym postępowaniu nie bada okoliczności uznania osoby za dłużnika alimentacyjnego, uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, jest on bowiem związany ostateczną decyzją o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oraz wnioskiem o zatrzymanie prawa jazdy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2016 r., sygn. akt I OSK 287/15, LEX nr 2 177 203).
W związku z powyższym rozstrzygnięcie organu należało uznać za prawidłowe – zostały spełnione przesłanki z art. 5 ust. 3b i 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a więc organ zobowiązany był do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie można było zarzucić organom żadnych nieprawidłowości. Organy obu instancji nie naruszyły przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania administracyjnego. Wymienione powyżej i omówione decyzje organów zapadały zgodnie z obowiązującymi przepisami, zgodnie ze strukturą kompetencji aktywnych w sprawie organów administracji państwowej oraz administracji samorządu terytorialnego. W tym zakresie Sąd nie dopatrzył się podstaw do uchylenia ani zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 października 2016 r., ani poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2016 r. Organy dokonały trafnych ustaleń co do strony faktycznej, które to ustalenia stały się później podstawą rozstrzygnięcia.
Natomiast w odniesieniu do zarzutów skarżącego, dotyczących konsekwencji związanych z zatrzymaniem prawa jazdy, należało uznać je za niezasadne. Jak wskazano wcześniej, treść art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie pozostawia miejsca na wątpliwości, co do jego interpretacji. W razie zaistnienia przesłanek z art. 5 ust. 3b ww. ustawy (ostateczna decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oraz skierowanie wniosku o zatrzymanie prawa jazdy do starosty) organ ma obowiązek wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.. Dz. U z 2016 r., poz. 718, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.
O przyznaniu wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi orzeczono na podstawie art. 250 P.p.s.a. w związku z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu.
Na podstawie art. 250 P.p.s.a. Sąd przyznał wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącej koszty nieopłaconej pomocy prawnej w wysokości 240 złotych powiększonej o kwotę podatku od towarów i usług wynikającej z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1715), orzekając jak w punkcie II sentencji wyroku.