Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 22 grudnia 2021 r., znak SKO-UP-4121-87/21 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty N. z dnia 22 października 2021 r. orzekającej o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, do których kierowania wymagane jest prawo jazdy kategorii B na okres 4 lat, tj. od 14 kwietnia 2018 r. do 12 kwietnia 2022 r. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej "k.p.a."), art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1212 ze zm., dalej: "u.k.p."), art. 182 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 53 ze zm., dalej: "k.k.w.").
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2018 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej K w K. zatrzymał M. B. (dalej: "skarżący") prawo jazdy kat B o nr [...] wydane na blankiecie [...] przez Starostę N., odebrane podejrzanemu w dniu 14 kwietnia 2018 r. Podstawę zatrzymania stanowił fakt prowadzenia dochodzenia przeciwko skarżącemu podejrzanemu o czyn z art. 178a §1 Kodeksu karnego.
Wyrokiem z dnia 13 lipca 2020 r. Sąd Rejonowy K. Wydział III Karny uznał oskarżonego za winnego tego, że w dniu 14 kwietnia 2018 r. w K. na ul. [...] znajdując się w stanie nietrzeźwości wynoszącym 2,4 promila alkoholu we krwi prowadził w ruchu lądowym pojazd marki [...] o nr rej. [...], czym wyczerpał znamiona występku art. 178a §1 k.k. (punkt 1) oraz orzekł środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres sześciu lat (punkt 2 wyroku), zaliczył oskarżonemu na poczet orzeczonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych okres zatrzymania prawa jazdy od 14 kwietnia 2018 r. do 13 lipca 2020 r. (punkt 4 wyroku).
Wyrokiem z dnia 26 lutego 2021 r. Sąd Okręgowy w K. (sygn. akr [...]) zmienił wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 13 lipca 2020 r. w taki sposób, że w punkcie 2 obniżył wymiar środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych orzeczonego wobec oskarżonego do czterech lat (punkt 1a), uchylił rozstrzygnięcie zawarte w punkcie czwartym wyroku (pkt 1b) oraz zaliczył oskarżonemu na poczet orzeczonego zakazu okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 14 kwietnia 2018 r. do dnia 26 lutego 2021 r. (punkt 1c), a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.
Decyzją z dnia 20 lipca 2021 r. Starosta N. orzekł o cofnięciu z dniem 14 kwietnia 2021 r. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, do których prowadzenia wymagane jest prawo jazdy kategorii B. Decyzją z dnia 20 sierpnia 2021 r. Starosta N. uchylił własną decyzję.
W dniu 6 września 2021 r. Sąd Okręgowy w K. VII Wydział Karny- Odwoławczy doręczył odpis wyroku z dnia 26 lutego 2021 r. Staroście Powiatowemu w N. Skarżący w dniu 12 października 2021 r. wniósł o zawieszenie postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest prawo jazdy kat. B do czasu prawomocnego zakończenia postępowania prowadzonego przez Sąd Rejonowy K. Wydział III Karny w przedmiocie zmiany wykonywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz uznanie środka karnego za wykonany. Postanowieniem z dnia 22 października 2021 r. Starosta N. odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego.
Decyzją z dnia 22 października 2021 r. Starosta N. orzekł o cofnięciu z dniem 14 kwietnia 2018 r. skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, do których kierowania wymagane jest prawo jazdy kategorii B oraz ustalił okres obowiązywania cofnięcia na 4 lata od 14 kwietnia 2018 r. do 12 kwietnia 2022 r.
W odwołaniu od decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy:
- - art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 182 § 2 k.k. w zw. z art. 103 ust. 1 pkt u.k.p. poprzez ich bezzasadne zastosowanie i wydanie decyzji w przedmiocie cofnięcia z dniem 14 kwietnia 2018 r. skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii B z jednoczesnym ustaleniem okresu obowiązywania cofnięcia na okres 4 lat, tj. od 14 kwietnia 2018 r. do 12 kwietnia 2022 r. podczas, gdy w realiach niniejszej sprawy wydanie przedmiotowej decyzji należy uznać za przedwczesne będącego w toku postępowania o uznanie środka karnego za wykonany;
- - art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez bezzasadne niezastosowanie i oddalenie wniosku o zawieszenie postępowania prowadzonego przez Starostę N. w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii B do czasu prawomocnego zakończenia postępowania prowadzonego przez Sąd Rejonowy w K. Wydział III Karny w przedmiocie zmiany sposobu wykonywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz uznania środka karnego za wykonany, podczas gdy orzeczenie wydane w postępowaniu wykonawczym w przypadku uwzględnienia wniosku będzie miało bezpośredni wpływ na możliwość i zasadność wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnień.
W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zawieszenie postępowania w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest prawo jazdy kat. B do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed Sądem Rejonowym w K. Decyzją z dnia 22 grudnia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu utrzymało w mocy decyzję Starosty N. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że organ I instancji prawidłowo uznał, że w sprawie zachodzą przesłanki do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest prawo jazdy kat. B na okres 4 lat, tj. od 14 kwietnia 2018 r. do 12 kwietnia 2022 r. SKO wskazało, że w świetle art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. oraz art. 182 § 2 k.k.w. organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy:
- - art. 140 k.p.a. w zw. z art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 182 § 2 k.k.w. w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy całej sprawy i w konsekwencji wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję w przedmiocie cofnięcia skarżącemu z dniem 14 kwietnia 2018 r. uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii B z jednoczesnym ustaleniem okresu obowiązywania cofnięcia na okres 4 lat, podczas gdy zgodnie z obowiązującymi przepisami organ odwoławczy powinien rozpoznać sprawę w całości ponownie, a w realiach niniejszej sprawy wydanie przedmiotowej decyzji należało uznać za przedwczesne w kontekście będącego w toku postępowania o uznanie środka karnego za wykonany;
- - art. 140 k.p.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy, a co za tym idzie nieuwzględnienie zarzutu w przedmiocie oddalenia wniosku o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania prowadzonego przez Sąd Rejonowy w K. Wydział III Karny prowadzonego pod sygnaturą akt [...] w przedmiocie zmiany sposobu wykonywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz uznania środka karnego za wykonany, podczas gdy orzeczenie wydane w postępowaniu wykonawczym (w przypadku uwzględnienia wniosku) będzie miało bezpośredni wpływ na możliwość i zasadność wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami;
- - art. 136 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie wniosku skarżącego o przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenie tego organowi, który wydał decyzję.
W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów sądowych według norm przepisanych, zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania prowadzonego przez Sąd Rejonowy w K. Wydział III Karny prowadzonego pod sygnaturą [...] w przedmiocie zmiany sposobu wykonywania zakazu prowadzania pojazdów mechanicznych i uznanie środka karnego za wykonany.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko przyjęte w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił zawieszenia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje
Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Zakres kontroli sprawowanej przez sąd wynika z art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami, podstawą prawną, ani formułowanymi przez strony wnioskami.
Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracyjnych, kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w tak określonych granicach wykazała, że odpowiada ona wymogom prawa, a zatem skarga zasługiwała na oddalenie.
Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia o kierowaniu pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Zgodnie z ust. 2 powołanego przepisu administrator danych i informacji zgromadzonych w ewidencji przekazuje staroście dane w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2-6, będące podstawą decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.
Zgodnie z art. 182 § 1 k.k.w. w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Jeżeli skazany wykonuje zawodowo czynności związane z prowadzeniem pojazdów, o orzeczeniu sąd zawiadamia ponadto bezzwłocznie pracodawcę, u którego skazany jest zatrudniony. Zgodnie z § 2 organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu.
W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną było, że prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K. VII Wydział Karny Odwoławczy z dnia 26 lutego 2021 r. (sygn. akt [...]) wobec skarżącego orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres czterech lat, a skarżącemu zaliczono okres zatrzymania prawa jazdy od 14 kwietnia 2018 r. na poczet orzeczonego środka karnego. Wyrok został doręczony Staroście N. w dniu 6 września 2018 r. Okolicznością sporną było w ocenie skarżącego, czy w sytuacji gdy skarżący wystąpił z wnioskiem o uznanie środka karnego za wykonany istniała możliwość orzeczenia o cofnięciu uprawnień do prowadzenia pojazdów oraz czy wszczęcie przedmiotowego postępowania stanowiło zagadnienie wstępne (prejudycjalne), uzasadniające zawieszenie postępowania w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami.
W ocenie Sądu organy I i II instancji prawidłowo orzekły o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami oraz prawidłowo przyjęły, że w sprawie nie zachodziły przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego.
Na wstępie należy wskazać, że decyzja wydawana na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że organ musi działać w granicach związania i nie ma możliwości interpretacji wydanego wyroku sądu karnego. Nie może też dokonywać ani rozszerzenia, ani zawężenia orzeczonego przez sąd zakazu. Jednocześnie organ nie jest uprawniony do weryfikacji wyroku sądu karnego. Zatem w następstwie otrzymania zawiadomienia o orzeczonym zakazie prowadzenia pojazdów, odpowiedni organ, w świetle dyspozycji art. 182 § 2 k.k.w. w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p., jest zobowiązany cofnąć, w formie decyzji administracyjnej, wskazane uprawnienia do kierowania pojazdami i nie może wydawać skarżącemu tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu (tak wyrok NSA z 25 sierpnia 2020 r., I OSK 140/20, CBOSA). Zasadnie też wskazano w skardze, że organ administracji publicznej jest związany treścią wyroku karnego i zakresem na jaki orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów, także okresem na jaki orzeczono zakaz.
W świetle zatem faktu, że wobec skarżącego prawomocnie orzeczono zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres czterech lat liczony od dnia 14 kwietnia 2018 r. organy były zobowiązane wydać decyzję o cofnięciu uprawnień skarżącemu.
Za niezasadne Sąd uznał zarzuty skarżącego, że organ II instancji nie przeprowadził dowodów wnioskowanych przez skarżącego w postaci akt postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w K. Wydział Wykonywania Orzeczeń oraz przesłuchania skarżącego na okoliczność, że środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów przez skarżącego został uznany za wykonany. Wskazać bowiem należy, że wyrok sądu powszechnego oraz jego odpisy są dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. i stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
Co więcej, mając na względzie treść normy zawartej w art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. oraz art. 182 § 2 k.k.w. organ był związany prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K. o zakazie prowadzenia przez skarżącego pojazdów mechanicznych, a równocześnie skarżący nie przedłożył prawomocnego orzeczenia, z którego wynikałoby, że środek karny został uznany za wykonany. Sąd dostrzega naruszenie popełnione przez organ II instancji polegające na braku wydania postanowienia w przedmiocie wniosku dowodowego skarżącego zawartego w odwołaniu, jednakże naruszenie to nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia.
W ocenie Sądu niezasadny jest zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zasadnie bowiem wskazano w treści skargi, że istota dwuinstancyjności postępowania polega na dwukrotnym rozpoznaniu całości sprawy przez organy I i II instancji w kontekście normy prawnej stanowiącej podstawę działania organu. Z treści normy zawartej w art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. oraz art. 182 § 2 k.k.w. wynika, że w sytuacji wydania orzeczenia o zakazie prowadzenia pojazdów, starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Organy I i II instancji prawidłowo dokonały ustaleń dotyczących treści zapadłych w sprawie wyroków oraz ich prawomocności. Zasadnie wskazał również organ II instancji, że fakt wszczęcia z wniosku skarżącego postępowania w sprawie uznania środka karnego za wykonany nie dawał organowi podstaw do wydania innego rozstrzygnięcia w sprawie, ponieważ zarówno organ I, jak i II instancji związane były treścią prawomocnego wyroku SO w K. Co więcej, prawidłowo orzekły organy, że w sprawie brak było podstaw do zwieszenia postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień skarżącemu ze względu na fakt toczącego się przed Sądem Rejonowym w K. Wydział III karny postępowania w przedmiocie zmiany sposobu wykonywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych i uznania środka karnego za wykonany, ponieważ rozstrzygnięcie to nie stanowiło zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Należy zauważyć, że warunkiem zawieszenia postępowania administracyjnego jest pojawienie się w toku rozpoznania sprawy tzw. zagadnienia wstępnego (prejudycjalnego).
Pod pojęciem zagadnienia wstępnego należy rozumieć zagadnienie prawne, które determinuje podjęcie rozstrzygnięcia w danej sprawie, przy czym organem właściwym do wypowiedzenia się w przedmiocie tego zagadnienia prawnego jest inny, niż prowadzący sprawę, organ administracji bądź sąd. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści, albowiem prejudycjalność zachodzi tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie co do pewnej kwestii prawnej stanowi wiążącą przesłankę wydania decyzji w postępowaniu głównym (por. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2022 r., I OSK 1116/21, CBOSA). Tymczasem w niniejszej sprawie, mając na względzie treść normy zwartej w art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. oraz art. 182 § 2 k.k.w., a także treść prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w K. powołane przez skarżącego okoliczności związane z wszczęciem postępowania w przedmiocie zmiany sposobu wykonywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz uznania środka karnego za wykonany nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami.
Sąd podziela w tym zakresie poglądy wyrażone w zaskarżonych decyzjach. W ocenie Sądu kwestia ta nie miała również wpływu na ocenę legalności zaskarżonych decyzji i z tej przyczyny odmówił zawieszenia postępowania sądowo-administracyjnego w niniejszej sprawie.
Sąd dostrzega, że organy I i II instancji wadliwie określiły koniec terminu obowiązywania cofnięcia uprawnień skarżącemu do dnia 12 kwietnia 2022 r., podczas gdy powinno to być do 14 kwietnia 2022 r. Zgodnie bowiem z treścią art. 57 § 3a k.p.a. terminy określone w latach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim roku, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia nie było w dniu poprzedzającym bezpośrednio ten dzień. Jednakże zgodnie z art. 134 § 2 k.p.a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W związku z faktem, że naruszenie to nie dawało podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, a uchylenie decyzji z tej przyczyny oznaczałoby orzeczenie na niekorzyść skarżącego, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym zgodnie z treścią art. 15 zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.).
Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.