Uzasadnienie
T. J. – S. wniosła na formularzu PPF wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu wskazała, że dysponuje dochodem miesięcznym w kwocie 1087,63 zł z czego 753,00 zł stanowią zasiłek pielęgnacyjny, stypendium socjalne i stypendium specjalne przyznane na syna D. S. Reszta dochodu w kwocie 334,63 zł to świadczenie z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej przyznane wnioskodawczyni. Ponadto T. J. – S. nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych, a jej majątek stanowi mieszkanie własnościowe o powierzchni 39,17 m2.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
W zakresie wniosku T. J. – S. o zwolnienie od kosztów sądowych należy wskazać, że jest on bezprzedmiotowy z tego względu, że niniejsza sprawa należy do kategorii "632" – z zakresu pomocy społecznej. Zgodnie natomiast z przepisem art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.) obowiązek uiszczania kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej.
Wniosek T. J. – S. o przyznanie adwokata podlega natomiast rozpoznaniu na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. wskazującym, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Generalną zasadą obowiązującą przy rozpatrywaniu wniosków z zakresu prawa pomocy jest obciążenie wnioskodawcy ciężarem udowodnienia okoliczności uzasadniających udzielenie tego prawa. Innymi słowy to wnioskodawca musi wykazać, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tej instytucji. Ponadto podkreślić należy, że przyznanie prawa pomocy ma na celu zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak wystarczających środków nie są w stanie ponieść, między innymi, kosztów ustanowienia pełnomocnika. Z powyższych względów prawo pomocy jako instytucja wyjątkowa powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródła dochodu, bez majątku oraz pozbawionym (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł.
Natomiast za uszczerbek dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych i zaspokoić fundamentalnych potrzeb życiowych (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 25 marca 2014 roku sygn. II OZ 280/14, Lex nr 1447304 oraz postanowienie NSA z dnia 29 maja 2013 r. sygn. II OZ 405/13 Lex nr 1319088).
Na podstawie danych przedstawionych przez T. J. – S. Sąd uznał, że skarżąca wykazała w sposób dostateczny, że poniesienie przez nią kosztów pomocy prawnej w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika może skutkować uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niej samej i dla jej rodziny. Z całokształtu materiału dowodowego wynika bowiem, że skarżąca utrzymuje się jedynie ze środków pomocy społecznej, które wystarczają tylko na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Równocześnie nie posiada żadnego majątku, ma na utrzymaniu syna, na którego otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny, stypendium socjalne i stypendium specjalne.
W konsekwencji nie ma możliwości odłożenia stosownej kwoty na uiszczenie kosztów ustanowienia pełnomocnika. Oświadczenia skarżącej o sytuacji bytowej i materialnej nie budzą wątpliwości. Z powyższego wynika, że skarżąca jest osobą ubogą, borykającą się z ciągłymi problemami finansowymi.
W kontekście powyższego, w ocenie Sądu, skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Należało zatem uznać, że jej sytuacja uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Dlatego na podstawie art. 260, 243 § 1, art. 244, art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.