Uzasadnienie
Skarżąca I. K. pismem z dnia 10 stycznia 2022 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na "czynność z zakresu administracji publicznej polegająca na powtórnym wydaniu decyzji odmownej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oddział w Nowym Sączu znak EPOM/20/122024918 z dnia 16.11.2021".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakwie zważył, co następuje
Na wstępie należy wskazać, że Sąd potraktował ww. skargę jak wniesioną na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 listopada 2022 r. nr EPOM/20/122024918 w przedmiocie odmowy prawa do emerytury pomostowej.
Wskazać należy, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności zobowiązany jest do zbadania z urzędu dopuszczalności skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) - dalej p.p.s.a. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której skarga dotyczy, w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
W okolicznościach niniejszej sprawy, przedmiotem skargi jest ponowna decyzja odmawiająca skarżącej prawa do emerytury pomostowej wydana w dniu 16 listopada 2021 r. Jak wynika z akt sprawy zarówno odwołanie skarżącej od ww. decyzji z dnia 16 listopada 2021 r. oraz od decyzji 8 października 2021 r. (pierwsza decyzja odmowna) przekazano według właściwości do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Rybniku. Odwołania zarejestrowano pod sygn. akt IV U 839/21 oraz IV U 919/21.
W kontekście powyższego wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. 2022 r., poz. 1340), od decyzji w sprawie emerytury pomostowej przysługuje odwołanie do sądu, na zasadach określonych w art. 83 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1009). Jak stanowi art. 83 ust. 1 ww. ustawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzję w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności 1) zgłaszania do ubezpieczeń społecznych; 1a) ustalania płatnika składek;
- 2) przebiegu ubezpieczeń;
- 3) ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek; 3a) ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu tych składek;
- 4) ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych;
- 5) wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Z kolei przepis art. 83 ust. 2 ww. ustawy stanowi, że od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, a wyjątki od tej zasady enumeratywnie wymienione zostały w art. 83 ust. 4 ustawy. Według tego przepisu od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a także od decyzji w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Odwołania od wydanych decyzji w sprawach emerytalno-rentowych rozpatrywane są przez sądy okręgowe. To właśnie te sądy zgodnie z art. 4778 §1 Kodeksu postępowania cywilnego rozpatrują odwołania.
W konsekwencji powyższego, w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych w tym, dotyczących m.in. prawa do emerytury pomostowej właściwe są sądy powszechne, z wyjątkami wynikającymi z art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie podlega zatem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, lecz sądu powszechnego, do którego już wpłynęły odwołania skarżącej, a sprawy zarejestrowano pod wyżej wskazanymi sygnaturami.
Mając na uwadze powyższe, skarga podlega odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji postanowienia.